Ana Sayfa Tamamlayıcı Tıp Ada Çayı: Faydaları, Zararları, Yan Etkileri ve Etkileşimleri

Ada Çayı: Faydaları, Zararları, Yan Etkileri ve Etkileşimleri

Genel bilgiler

Ballıbabagiller familyasındandır ve Akdeniz bölgesinde yetişen bir bitkidir. 30-75 cm kadar uzayabilen ada çayı türleri, kışın yapraklarını dökmez ve dayanıklı otsu ya da çalımsı bitkilerdir.

İlaç amacıyla kullanılan kısmı yapraklarıdır ve birçok ada çayı türü içerisinden en çok kullanan iki türü Latince ismi Salvia Officinalis olan ada çayı ve Salvia Lavandulaefolia olan İspanyol ada çayıdır.

Adaçayı özellikle Ayurveda olarak bilinen Hindistan’dan gelen geleneksel tıp uygulamalarında yüclerce yıldır şifalı özellikleri için kullanılmaktadır. Buna ek olarak egzotik yemekleri tatlandırmak için kullanılan ada çayı keskin kokusu ile yemeklere özel bir aroma katar.

Ada çayının içerisinde fosfor, magnezyum, folat, beta karoten, A ve K vitaminleri gibi mineraller ve vitaminler bulunur. Ayrıca vücuttaki iltihabı ortadan kaldırmaya yarayan anti-enflamatuvar maddeler ve hücreleri serbest radikallerin zararlarına karşı koruyan antioksidanlar içerir.

Adaçayı özellike terapötik amaçlarla çayı kullanılarak tüketilir. Öksürük ve soğuk algınlığına iyi geldiği düşünülür ve boğaz ağrıları içni gargarası yapılır. Biz bu makalemizde adaçayı bitkisinin bilimsel araştırmalara göre faydaları ve zararları hakkında sizlere detaylı ve güvenilir bilgiler vereceğiz.

Ada çayı nasıl kullanılır?

Ada çayı otu ekstreleri şeklinde satın alınabilir fakat ada çayının ot olarak alıp kaynatarak suyunu içmek bizim toplumumuzda daha çok tercih edilen bir uygulamadır.

Adaçayı tarifi:

Malzemeler

  • 1-2 çay kaşığı kuru adaçayı
  • 1 tatlı kaşığı limon
  • Bal
  • 1 bardak klorsuz su
  • Arzu ederseniz sevdiğiniz başka bir ot veya çay

Yapılışı

  • Suyu çaydanlıkta kaynatın
  • Kaynadıktan sonra altını kısın
  • Adaçayını ekleyin ve kısık ateşte 5 dakika kaynatın
  • 5. dakikadan sonra süzün ve ılınınca için.

Ada çayının faydaları nelerdir?

Ada çayının geleneksel olarak kullanımı:

Ada çayı (Salvia) türleri geleneksel olarak aşağıdaki amaçlarla ve hastalıklara karşı kullanılmıştır:

  • ağrıyı hafifletmek
  • yaraları iyileştirmek
  • hücreleri oksidatif strese ve serbest radikallerin hasarına karşı korumak
  • enflamasyon (iltihap)
  • bakteriyel (bakterilerden kaynaklanan) ve viral (virüslerden kaynaklanan) enfeksiyonlara karşı

Bu da ilginizi çekebilir: Ayrık otunun faydaları ve zararları nelerdir?

Ada çayı bitkisinin bilimsel araştırmalara dayanan faydaları:

Ada çayı ile ilgili bilimsel araştırmalar ne yazık ki sınırlıdır. Bununla beraber mevcut kısıtlı çalışmalara dayanarak sizleri bilgilendirmeye çalışacağız.

Besin değerleri açısından zengindir

Adaçayının yoğun vitamin ve mineral değerleri nedeniyle bağışıklık sistemini güçlendirmesi mümkün olabilir. Bugün koronavirüs salgınında dahi bu bitkinin koruyucu olarak kullanılabileceği öne sürülmektedir. Adaçayının içerisinde bulunan vitaminler ve mineraller şunlardır:

  • C vitamini
  • B vitaminleri
  • E Vitamini
  • K Vitamini
  • Kalsiyum
  • Folat
  • Bakır
  • Magnezyumü
  • Demir

Adaçayı ayrıca luteolin, disosmetin ve apigenin gibi fenolik flavonoidler içerir. Bu flavonoidler güçlü antioksidanlar ve antienflamatuar olarak görev yaparlar.

Antioksidanlar hücrelerimizi hastalığa neden olan oksidatif strese karşı korur ve hastalıkların oluşmasını engelleyebilir. Antienflamatuvar olması da vücuttaki enflamasyona yani iltihaba karşı etkili olması anlamına gelir. Kronik enflamasyona hastalıklara neden olduğu için antienflamatuvar özellikleri olan bitkilerin hastalıkların önlenmesinde kullanılabilmesi mümkündür.

Alzheimer

Bilimsel bir araştırmaya göre, ada çayının takviyeleri ileri düzey olmayan Alzheimer hastalarının öğrenme, hafıza vb. kapasitelerinde olumlu etkide bulunmuştur. Bu etkilerini içerisinde bulunan aktif bileşenlere borçludur.

Adaçayının içerisindeki bileşenler, amiloid-y, kolinerjik aktivite, nörotrofinler, oksidatif stres, enflamasyon ve anksiyolitik / antidepresan etkilere sahiptir. Birçok çalışma, birçok Salvia türünün insan yetişkinlerinde bilişsel fonksiyonlarda olumlu etkileri olduğunu doğrulamıştır.

Salvia türlerinin Alzheimer hastalığı gibi nörodejeneratif (insan beynindeki sinir hücrelerini etkileyen) hastalıklarda biliş ve hafıza fonksiyonları üzerinde olumlu etkisi olabilir ve bu hastalıkların tedavisine katkıda bulunabilir ancak bu etkilerinin daha geniş çaplı araştırmalarla desteklenmesi gerekmektedir.

Diyabet

Diyabet pankreastan yeterince insülin hormonunun salgılanamadığı bir rahatsızlıktır. İnsülin hormonu hücrelerin kandaki glukozu yani şekeri kullanması için gereklidir. Bu hormonun metabolizmasında sorunlar olduğunda kan şekeri seviyeleri dengesizleşir.

Yapılan bilimsel bir araştırmada ada çayı yapraklarının ekstresini kullanan diyabet hastalarında açlık kan şekerinde ve ortalama kan şekerinde azalma görülmüştür.

Kullanım şekli: bu araştırmada diyabet hastalarına günde 500 mg ada çayı ekstereleri 3 ay boyunca verilmiştir. Siz de diyabete karşı etkilerinden faydalanmak için ada çayını bu şekilde kullanabilirsiniz.

Menopoz

Adaçayı son dönemde kadınların menopoz belirtileri için en sık olarak başvurdukları bitkilerin başında gelmektedir. Peki bu kullanımını bilimsel araştırmalar destekliyor mu?

Yapılan bilimsel bir araştırma ada çayının sıcak basmaları gibi menopoz semptomlarını azalttığını göstermektedir. Ada çayı ekstreleri alan kadınlarda plasebo alan kadınlara göre menopoz semptomlarında azalma olduğu ancak hormon seviyelerinde değişme olmadığı görülmüştür.

Kullanım şekli: Araştırmada katılımcılara günde 100 miligram ada çayı ekstreleri 8 hafta boyunca verilmiştir.

Yüksek kolesterol

Bilimsel bir araştırmaya göre ada çayı ekstreleri kolesterol değerlerini iyileştirebilir. Araştırmada katılımcılar günde 400 ila 1500 miligram ada çayı ekstreleri almışlardır.

Araştırma neticesinde katılımcıların toplam kolesterol seviyelerinde % 16 ila % 20 arasında azalma görülmüştür. Kötü kolesterol de denilen LDL kolesterol seviyelerinde ise en az % 12 azalma olmuştur. Bunlara ek olarak iyi kolesterol de denilen HDL kolesterol seviyelerinde % 20 kadar artış olmuştur.

Buna ek olarak kolesterol ilacı kullanan tip 2 diyabetli 105 kişi üzerinde yapılan iki aylık bir çalışmada, günde üç kez 500 mg ada çayı özü alanların, kontrol grubuna kıyasla trigliserit ve kolesterol belirteçleri seviyelerinin iyileştiği görülmüştür.

Diğer

  • Ada çayının dispepsi de denilen hazımsızlık durumunda gaz söktürücü özelliği olduğunu destekleyen araştırmalar vardır.
  • Bu bitkinin çayı ayrıca adet düzensizliklerinde ve ağrılı adet döneminde faydalı olabilir.
  • İçeriğindeki uçucu yağdan ötürü mukoza zarlarını iyileştirir ve bu nedenle ağız, diş eti ve dildeki şikayetlerde faydalı olduğu gibi boğaz ve bademcik enfeksiyonlarına karşı da etkilidir. Bunun için adaçayını gargara olarak kullanabilirsiniz. Normal adaçayı demledikten sonra bu suyu gargara suyu olarak kullanabilirsiniz.
  • Antifungal etkileri olabilir bu nedenle ada çayının lokal olarak cilde uygulanması ciltteki mantarlar için de iyileştirici etki gösterir.

Ada çayının zararları ve yan etkileri nelerdir?

Ada çayının aşırıya kaçılmadıkça bir tehlikesi yoktur. Bununla beraber alerjisi olan kişilerde alerjik reaksiyonlara neden olabilir.

Ancak hipertansiyonlu hastalarda kan basıncını arttırabilir. Yüksek tansiyon sorununuz varsa bu bitkiyi kullanmamanızı tavsiye ediyoruz.

Ayrıca Salvia Officinalis türü adaçayı tüjon içerir ve bu madde nöbet geçirilmesine neden olabilir. Bu nedenle dikkatli kullanılmalıdır. Ayrıca içerisindeki tüjon miktarı ada çayının üretilme ve hasat edilme süreci gibi faktörlere bağlı olarak değişecektir. Biz adaçayı tüketiminde ölçülü olmanızı ve günde 3 bardaktan fazla içmemenizi tavsiye ediyoruz.

Hamilelik döneminde ve emzirirken kullanılması tehlikeli olabilir. Bunun nedeni hormonlar üzerinde etkili olabilmesidir. Hormonların büyük oranda değiştiği bu dönemlerde ada çayının bu doğal dengeye müdahale etmesi olumsuz sonuçlara neden olabilir.

Ada çayının etkileşimleri nelerdir?

Diyabet ilaçlarının da ada çayı gibi kan şekerini düşürücü etkisi olduğu için diyabet ilaçları ile alınması tehlikeli olabilir.

Nöbet önleyici ilaçlarla etkileşimi olabilir. Eğer epilepsi hastasıysanız ve antiepileptik ilaçlar da denilen nöbet önleyici ilaçlar kullanıyorsanız ada çayından uzak durmanız daha doğru olacaktır.

Sakinleştirici ve uyku verici özelliklerinden dolayı sedatif ilaçların etkisini arttırabilir.

Kaynakça

H. Effect of Salvia officinalis., Alpha-thujone (the active component of absinthe), Hyperlipidemic type 2 diabetic patients, Salvia officinalis L. essential oil on Candida albicans,  Menopausal women with hot flushes, Plant-induced seizures / Antihyperlipidemic Effects of Salvia officinalis L. Leaf Extract in Patients with Hyperlipidemia: A Randomized Double‐Blind Placebo‐Controlled Clinical Trial / Salvia (Sage): A Review of its Potential Cognitive-Enhancing and Protective Effects

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Gilbert Sendromu Bilirubin

Gilbert Sendromu: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

0
Gilbert Sendromu Nedir? Gilbert sendromu, karaciğerin kandaki bilirubini düzgün bir şekilde işleyemediği bir bozukluktur ve ciddi bir hastalık değildir. Hatta Gilbert sendromu olan birçok hastada...