Ana Sayfa A’dan Z’ye Hastalıklar Kanser Akut ve Kronik Lösemiler Nasıl Ayırt Edilir?

Akut ve Kronik Lösemiler Nasıl Ayırt Edilir?

Lösemi Nedir?

Lösemi, kemik iliğinde veya lenf sisteminde başlayan ve genellikle beyaz kan hücrelerinin aşırı çoğalmasına neden olan bir kan kanseridir. Lösemi, ilerleme hızına göre akut lösemi ve kronik lösemi olarak ikiye ayrılır. Akut lösemi ani başlangıçlıdır ve hızlı ilerler. Kısa sürede kanınızdaki sağlıklı hücre sayısı çok azalır. Kronik lösemi ise yıllar zarfında gelişir ve hastalık kişi ilk semptomları farketmeden yıllar önce başlamıştır.

Lösemi, ayrıca hangi beyaz kan hücresi tipinde kanser olduğuna göre de ikiye ayrılır. Anormal miyeloid hücrelerden kaynaklanan lösemiye miyeloid lösemi denir. Anormal lenfoid hücrelerden kaynaklanan lösemiye ise lenfoid lösemi denir.

Farklı kan hücreleri, farklılaşmadan önce kök hücrelerden gelişir. Miyeloid kök hücreleri kemik iliğinde üretilir ve ilk başta olgunlaşmamış hücreler halindedir. Bu myeloid hücreler daha sonra olgunlaşarak kırmızı kan hücreleri, trombositler veya beyaz kan hücreleri haline gelir. Lenfoid kök hücreler de kemik iliğinde olgunlaşır. Bu lenfoid hücreler daha sonra T veya B lenfositlerine dönüşür.

Akut ve kronik lösemiler nasıl ayırt edilir?

Akut ve kronik lösemiler ayırt edilirken dikkat edilmesi gereken nokta, anormal kanser hücrelerinin, olgunlaşmış olup olmamasıdır.

Akut lösemide anormal hücrelerin büyük kısmı kök hücreler gibi olgunlaşmamıştır. Fakat kronik lösemide hücrelerin büyük kısmı, tamamen olmasa da kısmen olgunlaşmıştır. Ancak olgunlaşmış hücreler gibi normal görevlerini de yerine getiremezler.

Benzer yazılar: Lösemi Kalıtsal Bir Hastalık Mıdır? Lösemide Genetik ve Çevresel Risk Faktörleri Nelerdir?

Akut löseminin belirtileri birkaç hafta içinde başlar ve gribe benzer. Fakat kronik lösemi genellikle çok az semptoma neden olur veya hiç semptoma neden olmaz. Yıllarca kronik lösemi hastası olduğunuzu bile bilmeyebilirsiniz. Hatta hastalığınızı standart bir kan testi esnasında tesadüfen öğrenebilirsiniz.

Löseminin erken döneminde grip olmuşsunuz gibi hissedebilirsiniz. Gece terlemeleri, yorgunluk ve vücut genelinde ağrılar olabilir. Ancak grip belirtileri bir hafta ila 10 gün içinde iyileşirken, lösemide belirtiler genellikle 2 haftadan daha uzun sürer.

Akut lösemi türleri nelerdir?

Akut löseminin iki ana türü vardır:

Akut lenfositik lösemi (akut lenfoblastik lösemi veya ALL): Akut lenfoblastik lösemi, çocuklarda en çok görülen lösemi türüdür ancak yetişkinler de ALL’ye yakalanabilirler. Akut lenfositik lösemide kandaki olgunlaşmamış lenfoid hücrelerin sayısı hızla artar.

ALL’de risk faktörleri: ALL’nin kesin nedeni bilinmemektedir fakat daha önce kemoterapi veya radyoterapi görmüş olmak, radyasyon, tarım ilaçları veya benzen gibi maddelere maruz kalmış olmak, sigara içmek, Epstein-Barr virüsü gibi bazı virüsler, down sendromu gibi bazı genetik bozukluklar ALL riskini arttırabilir. 

Akut miyeloid lösemi (AML): Akut miyeloid lösemi, miyeloid hücrelerin kandaki sayısının hızla artmasıdır. Hem yetişkinlerde hem de çocuklarda görülür.

AML’de risk faktörleri: AML’nin kesin nedeni bilinmez fakat risk faktörleri arasında yaşlılık, sigara içme, erkek olma, radyasyona maruz kalma, bazı genetik bozukluklar, kemoterapi tedavisi görmüş olmak, benzen gibi kimyasal maddelere maruz kalma bulunur.

Kronik lösemi türleri nelerdir?

Kronik löseminin iki ana türü vardır:

Kronik lenfositik lösemi (KLL): Kronik lenfositik lösemi genellikle 55 yaş üstü insanlarda görülür ve yetişkinlerde en sık görülen lösemi türüdür. Yavaş ilerleyen bir lösemi olan kronik lenfositik lösemi çocuklarda neredeyse hiç görülmez.

Lenfosit adı verilen olgunlaşmış beyaz kan hücrelerinde görülen kronik lenfositik lösemi önce kemik iliğinde başlar ve daha sonra kana geçer. Kronik lösemi ilk yıllarında neredeyse hiç belirti vermeyebilir fakat zamanla hücreler çoğalır ve lenf bezleri, dalak ve karaciğere sıçrayabilir.

Kronik miyeloid lösemi (KML): Kronik miyeloid lösemi, miyeloid hücrelerden kaynaklanan ve en çok yetişkinleri etkileyen bir kan kanseri türüdür. Kronik miyeloid lösemide, lenfositik olmayan beyaz kan hücrelerinde, kırmızı kan hücrelerinde ve trombositlerde genetik bir değişiklik meydana gelir. Daha sonra sağlıklı hücrelerin yerini bu anormal hücreler almaya başlar.

Kronik miyeloid lösemi ilk başta yavaş ilerlese de daha agresif formu olan akut lösemiye de dönüşebilir. Kronik miyeloid lösemi, her yaş grubu ve cinsiyet için nadir görülen bir kanserdir.

Akut ve kronik lösemi belirtileri nelerdir?

Akut lösemi belirtileri aşağıdaki gibi olabilir:

– Genel olarak kanamaya yatkınlık ile beraber diş eti veya burun kanamaları

– Kemik veya eklem ağrıları

– Ateş

– Yorgunluk veya güçsüzlük

– Sık enfeksiyon kapma

– Ciltte solgunluk

– Nefes darlığı

– Gece terlemeleri

– Peteşi denilen ve deri altında oluşan küçük kırmızı noktalar

Yukarıda sayılan belirtiler birçok başka hastalıkla daha ilişkili olabilir. Bu nedenle doktor kontrolünden geçmeden ve gerekli testleri yaptırmadan kendinize teşhis koymayınız.

Kronik lösemide ise genellikle çoğu hastada erken dönemde belirti görülmez. Fakat hastalık ilerledikçe aşağıdaki belirtiler görülebilir:

– Yorgunluk

– Ateş

– İştah kaybı

– Kilo kaybı

– Gece terlemeleri

– Anemi

– Lenf bezlerinde şişme (ağrısız)

– Kanamaya yatkınlık

– Dalak şişmesinden ötürü karnın üst kısmında ağrılar

Kaynakça

What Is Chronic Myeloid Leukemia? / What Is Chronic Lymphocytic Leukemia? / Leukemia – patient version / Leukemia in Children / Chronic Lymphocytic Leukemia

 

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Gilbert Sendromu Bilirubin

Gilbert Sendromu: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

0
Gilbert Sendromu Nedir? Gilbert sendromu, karaciğerin kandaki bilirubini düzgün bir şekilde işleyemediği bir bozukluktur ve ciddi bir hastalık değildir. Hatta Gilbert sendromu olan birçok hastada...