Alıç: Faydaları, Zararları, Yan Etkileri ve İlaç Etkileşimleri

0
171
Alıç meyvesi ve yapraığı
Alıç bitkisi ve meyvesi

Alıç nedir ve ne işe yarar?

Alıç, gülgiller (Rosaceae) familyasına ait bir bitkidir. Latince adı Crataegus monogyna olan alıcın anayurdu, Avrupa, Asya ve Amerika’nın belli bölgeleridir. Anadolu’nun hemen her yerinde bulunan bu bitkinin ülkemizde yaklaşık olarak 20 türü yetişmektedir. Alıç türleri kışın yapraklarını döker ve güzel çiçeklerinden ötürü kültürü de yapılır.

Bu ot en sık olarak kalp yetmezliği ile ilgili kullanımı ve kalp hastalıklarına yönelik faydaları ile öne çıkar. Alıç, kalpten pompalanan kan miktarını arttırmak, kan damarlarını genişletmek ve sinir iletimini artırmak için kullanılabilir. Bazı bilimsel araştırmalar alıcın kan basıncını düşürebileceğini de gösteriyor. 

Bu bitkinin, yapraklarının ve meyvesinin faydaları ve zararları ile ilgili olarak daha fazla bilgi edinmek için okumaya devam edelim.

Alıç nasıl kullanılır?

Alcın yaprakları ve meyveleri şifalıdır. Bu ottan elde edilen ekstreler şeklinde satın alınabilir fakat ot olarak alıp kaynatarak suyunu içmek bizim toplumumuzda daha çok tercih edilen bir uygulamadır. Alıcın şarabı ve sirkesi de yapılabilir.

Alıcın resimde de görebileceğiniz tatlı kırmızı meyveleri reçeller, şekerler, jöleler ve şaraplarda kullanılır. Buna ek olarak bitkinin yaprak ve sapları da dahil olmak üzere naturoterapide uzun süredir kullanılmaktadır.

Alıç yaprağı ve meyvesi faydaları

Geleneksel olarak kullanımı

Bu ot geleneksel olarak sindirim sistemi ve böbrek hastalıkları, özellikle konjestif kalp yetmezliği olmak üzere kalp hastalıkları ve anksiyeteye karşı kullanılmıştır. Bu bitki, birinci yüzyıldan beri kalp hastalıklarını tedavi etmek için kullanılmıştır ve kalp hastalıklarına karşı faydalarıyla öne çıkar.

Bilimsel araştırmalara dayanan faydaları

Bu bitki bilimsel araştırmalara göre, kalp yetmezliği, kalp hastalıkları, yüksek tansiyon ve anksiyete gibi hastalıklarda belli düzeyde etkilidir ve yardımcı tedavi olarak kullanılabilir. Ancak bu bitkinin tek başına bu hastalıkları tamamen iyileştireceğini gösteren bir araştırma yoktur.

Kalp yetmezliği ve kalp krizi

Bazı çalışmalar alıç yaprağının, kardiyovasküler (kalp ve damar hastalıkları) hastalıkların önlenmesi ve tedavisinde kullanılabileceğini ve kronik kalp yetmezliğinde faydalı olabileceğini desteklemektedir.  Ancak alıcın kalp yetmezliğini kötüleştirebileceğini gösteren çalışmalar da mevcuttur. Yani araştırmaların sonuçları tutarsızdır.

Kronik kalp yetmezliği hastası 855 kişinin katıldığı 14 araştırmanın incelendiği bir çalışmaya göre, bu ot, destekleyici tedavi olarak kullanıldığında kronik kalp yetmezliğinin egzersiz performansı ve nefes darlığı gibi belirtilerinde iyileşme saplayabilmiştir.

Alıcın, göğüs ağrısı, kalp ritim bozuklukları (aritme), kalp yetmezliği, kan dolaşım sorunları, yüksek  tansiyon, düşük tansiyon ve damar sertliği için kullanılabileceğini destekleyen bazı araştırmalar vardır.

Benzer yazılar: Avokado Yağı: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Anksiyete / Kaygı bozukluğu

Anksiyete kişinin normal şartlarda kaygılı hissetmeyeceği ve yoğun bir korku duymayacağı durumlarda kaygılı olmasıdır. Esasen kaygı bozukluğunda kaygı belli bir nedenle ilgili değildir fakat kişi ortada somut bir neden yokken kaygı içerisindedir.

Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar alıç özlerinin, kaygı giderici ve ağrı kesici etkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle magnezyum  ile birleştiğinde  kaygı  bozukluklarının tedavisinde faydalı olabileceğine dair bazı kanıtlar vardır. 

Benzer yazılar: Hipertiroidi ve Anksiyete İlişkisi Nedir?

Yüksek tansiyon

Bazı araştırmalara göre bu bitki kan basıncını yani tansiyon değerlerini azaltabilmektedir ancak başka araştırmalara göre hiçbir yararı olmayabilir.

2002 yılında yapılan bir çalışmada, günde 600 miligram magnezyum ve 500 miligram alıcın özü içeren bir takviye alan 38 yüksek tansiyon hastasında, tansiyon değerlerinde, plasebo verilen kişilere göre daha çok iyileşme görüldü. Bu araştırmada daha da dikkat çekici olan ise, bu bitkiyi kullanan katılımcıların kaygı seviyelerinde de azalma olmuş olmasıdır.

Benzer yazılar: Hipertansiyon Hakkında Bilinmesi ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Yüksek kolesterol ve trigliserit

Bazı araştırmalar, alıç özlerinin kolesterol ve trigliserti seviyelerini iyileştirebileceğini gösteriyor. Kolesterol ve trigliseritler, kanda bulunan iki tür yağdır. Olması gereken seviyeleri aştıklarında ise faydadan çok zarar getirirler. Normalde vücutta hormonların üretilmesi ve besinlerin taşınmasında önemli görevleri vardır ancak kanda yüksek seviyelerde bulunduklarında kan damarlarının sertleşmesine ve kan damarlarında plak birikimine neden olurlar.

Kanda plak birikimi çok fazla olduğunda kan damarları tıkanır ve kalp krizi veya felç riski ortaya çıkar. Bilimsel bir araştırmada, alıç özütü verilen farelerde, özütü almayan farelere göre toplam kolesterol ve LDL (kötü kolesterol olarak da bilinir) kolesterol ve karaciğer trigliserit seviyelerinde azalma görülmüştür. Araştırmalar daha ziyade fareler üzerinde olsa da umut vericidir ve insanlar için de faydaları olabilir.

Benzer yazılar: Kolesterolü Düşüren Bitkiler, Baharatlar ve Takviyeler

Alıç mideye dokunur mu yoksa sindirimi iyileştirir mi?

Alıç mideye dokunur mu veya mide bulantısı yapar mı diye merak edenler bir tarafa; esasen bu ot sindirim sağlığını destekler. Alıç meyveleri ve özü özellikle hazımsızlık ve mide ağrısı tedavisinde yüzyıllardan beri kullanılır. Alıç meyvesi kabızlığa iyi gelir ve prebiyotik etkisiyle sindirim sistemini iyileştirir. Prebiyotikler, sağlıklı bağırsak bakterilerini besler ve sindirimin düzgün olmasına yardımcı olur. Fareler üzerinde yapılan araştırmalar da meyvesinin sindirimi hızlandırdığını göstermektedir.

Benzer yazılar: İrritabl Bağırsak Sendromunun Tedavisinde Prebiyotik ve Probiyotik Takviyelerin Rolü

Zararları ve yan etkileri

Gülgiller ailesindeki bitkilere karşı alerjisi olan kişiler için alıcın yan etkileri olabilir. Bunun dışında aşırıya kaçılmadıkça ve çok uzun süre kullanılmadıkça ciddi bir yan etkisi yoktur.

Ancak bazı klinik araştırmalara göre, bu bitkiyi kullananlarda, çarpıntı, göğüs ağrısı, sindirim sisteminde kanama ve migren gibi nadir görülen ciddi yan etkiler gözlenmiştir. Fakat belirttiğimiz gibi bunlara çok nadir rastlanır. Ayrıca antikoagülanlarla (kan incelticiler) birlikte kullanıldığında kanama riskini artırabilir.

Hamilelik döneminde doktora danışılmadan kullanılmamalıdır. Hamilelik ve emzirme döneminde esasen bu ot da dahil olmak üzere hiçbir bitkisel takviye doktor onayı olmadan kullanılmamalıdır.

İlaç etkileşimleri

Yüksek tansiyon için kullanılan otların ve yüksek tansiyon ilaçlarının etkisini artırabilir. Bu nedenle yüksek tansiyon ilacı kullanırken bu botu almamaya özen göstermelisiniz.

Digoksin isimli kalp ilacı ile etkileşime girebilir. Zaten kalp hastalıklarında kullanılan bu ot, halihazırda ilaç kullanıyorsanız mutlaka kesilmelidir. Doktorunuz ilaçlarınız ile beraber bitkisel takviye kullanmanıza izin vermedikçe kesinlikle bu ikisini bir arada almamalısınız.

Kanın pıhtılaşmasını yavaşlatma özelliğinden ötürü kanama riskini artırabilir. Ameliyattan en az 2 hafta önce bu otu kullanmayı bırakınız.

Kaynakça

  1. Hypotensive effects, Chronic Heart Failure
  2.  Heart Failure
  3.  Systemic Review
  4.  Cardiac Resynchronization-Defibrillator Therapy
  5.  Hawthorn
  6.  Hawthorn Seed
  7. Anti-inflammatory, gastroprotective, free-radical-scavenging, and antimicrobial activities of hawthorn berries ethanol extract

  8. Genetics of Triglycerides and the Risk of Atherosclerosis

  9. Hawthorn Fruit Extract Elevates Expression of Nrf2/HO-1 and Improves Lipid Profiles in Ovariectomized Rats

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin