Anoreksiya Nervoza Beslenme Tedavisi –  Anoreksiya Diyet Tedavisi

0
29
Anoreksiya diyeti ile iyileşme
Anoreksiya diyeti uzmanların kontrolünde yapılması gereken bir nevi tedavidir.

Anoreksiya nevroza nedir?

Anoreksiya nervoza, bir kişinin kilo ile ilgili yoğun kaygı duyduğu ve yediği yemek miktarını kısıtlayarak sağlıklı kilosunun altına düştüğü bir tür yeme bozukluğudur. Anoreksiyadan muzdarip bir kişi halihazırda zayıf dahi olsa şişmanlama korkusundan ötürü sürekli daha da zayıflayacak şekilde yiyecek alımı kısıtlamasına gider. Buna ek olarak egzersizde aşırıya kaçarak ve müshil gibi ilaçlar kullanarak kilo kontrolü sağlamaya çalışabilir. Anoreksiyanın komplikasyonları o kadar ciddi olabilir ki ölüm riski dahi söz konusudur. Bu hastalık son derece ciddi bir psikolojik rahatsızlık olarak ele alınmalı ve tedavide gecikilmemelidir.

Benzer yazılar: ANOREKSİYA NERVOZA: BELİRTİLERİ, NEDENLERİ, TEDAVİSİ VE KOMPLİKASYONLARI

Anoreksiya diyeti

Anoreksiya nervoza nedeniyle temel besin maddelerini yeterli miktarda alamayan bir vücudun eski haline dönmesi ayları hatta ekstrem durumlarda yılları bulabilir. Anoreksiya basit bir yeme bozukluğundan ibaret değildir ve tehlikeli bir hastalıktır. Bu kişilerin eski sağlıklarını kazanmaları için özel bir beslenme programı uygulamaları gerekir. Bu program aşağıdaki ekip tarafından hazırlanmalıdır:

  • Psikolojik terapi amacıyla bir psikolog. Eğer hastaya ilaç reçete edilecek ise psikiyatrist de ekibe katılabilir.
  • Anoreksiyalı hastalara beslenme programı hazırlama konusunda yeterli bilgiye sahip olan bir diyetisyen.
  • Yeme bozukluğundan kaynaklanan fiziksel komplikasyonların tedavisini yürütecek uzman doktor.
  • Psikolojik olarak destek sağlamaları amacıyla eşiniz, ebeveynleriniz veya başka bir yakınınız.

Yeme bozukluğundan muzdarip olduğu için özel bir diyet uygulaması gereken kişiler yeniden beslenme sendromu hakkında bilgi sahibi olmalıdır. Biz bu makalemizde anoreksiya diyeti, yeniden beslenme sendromu ve bu süreçte hastaların tedavisi ile ilgili stratejiler hakkında bilgi vermeye çalışacağız.

Yeniden beslenme sendromu nedir?

Yeniden beslenme sendromu, kronik olarak aç kalmış bir kişinin tekrar normal bir şekilde beslenmesi nedeniyle ortaya çıkan ve ölümcül sonuçları olabilen bir sendromdur. Anormal beslenme sürecinden sonra tedavi amacıyla yeniden beslenme düzenlenmesi yapılan hastalarda ilişkili elektrolit ve sıvı değişiklikleri meydana gelir. Eğer yeniden beslenme programına geçmeden önce günde 1000 kalori ve altında bir diyetle besleniyor iseniz yeniden beslenme sendromu riskiniz yüksektir. Yeniden beslenme sendromunun görülme ihtimali ayrıca vücut kitle indeksi 16’nın altındaysa, yeniden beslenme programından önce elektrolit dengesizlikleri var ise, 10 günden daha uzun süredir yemek yenmediyse ve son 3 ila 8 ay boyunca vücut ağırlığının % 15’inin daha az olması ile de artar.

Bir süre aç kalan bir kişinin yemek yemesinin hem de sağlıklı yemekler yemesinin o kişi için yarardan çok zarar getirecek olması ilk başta anlaşılmaz gelebilir. Bunu biyokimyasal bir süreçle açıklamak mümkündür. Normalde enerji kaynağı olarak glukozu kullanan bir kişi, uzun süre aç kaldığında enerji olarak kullanacağı yeterli miktarda glukoza sahip değildir. Bu durumda glukoz yerine kas ve yağ dokusunu parçalamaya başlar. Kas ve yağ dokusunun parçalanması ile keton cisimcikleri ve serbest yağ asitleri ortaya çıkar ve vücut enerji olarak glukoz yerine bunları kullanır.

Yeniden besleme döneminin başlaması ile vücut enerji olarak yağ yakmayı bırakır ve karbonhidratları metabolize etmeye başlar. Glukozun hücre içerisine alınması için ise insülin salgılanması gerekir. İnsülin salgılanması ile beraber hücrelere glukoz, fosfat, potasyum, magnezyum, sodyum ve su alımı başlar. Ayrıca hücrelere alınan besin miktarını arttıran bir protein sentezine de geçilir. İşte insülin salınımı ile başlayan bu ihtiyaç ile beraber tehlike çanları çalmaya başlar.

Eğer bu esnada kanda bu besinlerden yeterli miktarda yok ise olumsuz sonuçlar doğmaya başlar. Bu durumda, aritmi, konjestif kalp yetmezliği, solunum yetmezliği, nöbetler, kas zayıflığıçeşitli nörolojik semptomlar ve hatta koma gerçekleşebilir. Bu nedenle yeniden beslenme sendromunun önlenmesi için gerekli adımların atılması ve tedbirlerin alınması gerekir. Bu doğrultuda yeniden beslenmeye geçildiği ilk hafta boyunca magnezyum, potasyum, fosfor, kalsiyum ve tiamin seviyeleri dikkatli bir şekilde izlenmesi gerekir. Ayrıca elektrokardiyogram ile kalp da kontrol edilmelidir. Hastanın mutlaka tıbbi gözetim altında tutulması gerekir.

Yukarıda saydığımız risk oranı kadar yüksek olmasa da, vücut kitle indeksi 18,5’dan az olanlarda, geçmişte insülin, kemoterapi, diüretik, uyuşturucu ve antiasit kullananlarda, 5 günden daha uzun süredir yemek yemeyenlerde, son 3 ila 6 ay içerisinde vücut ağırlığının % 10’unu kaybedenlerde de risk artmıştır. Bu kişilerin bir günde tüketmesi gereken yiyecek ve sıvıların, idrar ve plazma elektrolitlerinin, plazm gukozunun ve kalp fonksiyonlarının yakından takip edilmesi gerekir.

Anoreksiya nervoza beslenme tedavisi

Araştırmalar yeniden beslenme sendromu riski taşımayan anoreksiya hastalarının yoğun bir belenme programı ile daha hızlı iyileşebileceğini ortaya koymaktadır. Anoreksiya diyet tedavisi gören kişilerin çıkmaları gereken kiloya erişmek içni günde 3000 ila 5000 kaloriye ihtiyacı olabilir. Özellikle ergenlik çağındaki gençler için bu oranlar söz konusudur.

Benzer yazılar: BULİMİANIN ZARARLARI: BULİMİA VÜCUDUNUZA SANDIĞINIZDAN DAHA ÇOK ZARAR VERİYOR!

Anoreksiya diyet tedavisi örnek diyet

Esasen anoreksiya diyet tedavisi kişinin ihtiyaçlarına göre özel olarak belirlenmelidir. Herkesin kilosu ve sağlık durumu farklı olacağı için özel bir diyet hazırlanması gerekir. Örnek vermek gerekir ise, tedaviden önce günde 1000 kalorinin üstünde bir diyetle beslenen ve 40 kilogram ağırlığında olan bir anoreksiya hastasının kalori ihtiyacı şu şekilde olacaktır:

1.- 4. gün: 1,200 – 1,600 kalori

  1. – 7. gün : Kilo artışı olmazsa, diyet günde 400 kalori arttırılır ve 1.600-2.000 kaloriye çıkartılır
  2. – 14. gün: Kilo alımı istenen miktarda değil ise kalori miktarına günde 400-500 kalori daha eklenir ve 2.000-2.500 kaloriye çıkartılır
  3. – 21. gün: 2,500 – 3,000 kalori
  4. – 28. gün: 3.000-3.500 kalori

Bu toplam kalori miktarının % 50–60 kadarı karbonhidratlardan,  % 15–20 kadarı proteinden ve % 30–40 kadarı yağdan alınmalıdır. Bu diyetin tam olarak hazırlanması için mutlaka uzman bir diyetisyenden destek alınmalıdır. Bu süreçte diyetin içeriğini diyetisyeniniz belirler ancak besin değerleri açısından zengin ve ufak porsiyonlarda hastalara yoğun vitamin ve mineral alımı sağlayacak bazı gıdalar şunlardır:

Avokado: Avokado B vitaminleri, folat, magnezyum ve potasyum açısından zengindir. Avokado, hem kalorisi yüksek olmayan hem de besin değerleri iyi olan iyi bir enerji kaynağıdır.

Benzer yazılar: AVOKADO: FAYDALARI, ZARARLARI VE ETKİLEŞİMLERİ

Yağlı balıklar: Yağlı balıklar, iyi bir omega 3 yağ asiti kaynağıdır. Omega 3 yağ asitleri kalp damar sağlığına yönelik faydaları ve beyin hücrelerinin sağlıklı olması için tavsiye edilirler. Somon balığı, uskumru ve ton balığı iyi birer omega 3 kaynağıdır.

Yumurta: Yumurta esansiyel amino asitleri barındırmasının yanı sıra iyi bir protein kaynağıdır. Vücudumuzda sentezlenmeyen ve dışarıdan almamız gereken 9 temel amino asitin hepsini içerir. Bu nedenle diyetinize mutlaka yumurtayı katmalısınız.

Fındık ve tohumlar: Kuruyemişler ve tohumlar, en sağlıklı besin grupları arasındadır. Vitamin ve mineral deposu olan bu yiyecekler bu dönemde ihtiyacınız olan temel besin maddelere kolay bir şekilde erişmenizi sağlar.

Kaynakça

1. Eating Disorders: About More Than Food

2. Eating disorder treatment: Know your options

3. Restoring Nutritional Health in Anorexia Nervosa

4. Meal plan tips for eating disorder recovery

5. Food choice and diet variety in weight-restored patients with anorexia nervosa

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin