Atkuyruğu Otu: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır

0
144
Atkuyruğu bitkisi
Atkuyruğu otu yoğun mineral içeriğe sahiptir.

Genel bilgiler

Latince ismi Equisetum Arvense olan atkuyruğu, Eski Yunan ve Roma zamanlarından beri kullanılan bir bitkidir. Kırkkilit otu olarak da bilinen bu bitki kumlu ve balçıklı toprakları sever ve ekildiği yerde çok hızlı bir şekilde yayılır.

Çok yıllık bir bitki olan atkuyruğunun Türkiye’de 7 kadar türü bulunmaktadır. Bahar aylarında boyları 20 cm kadar olan ve kamışı andıran sürgünler verir.

Binlerce yıldır şifalı özellikleri için kullanılan atkuyruğu otunun içerisinde yüksek miktarda mineral ve antioksidan bulunur. Bu bitkinin gövde kısmı özellikle silisik asit ve silikatlar, potasyum ve kalsiyum, çeşitli flavonoidler, fenolik asitler, triterpenoidler ve fitosteroller açısından zengindir. Birçok faydalı özelliğini de bu zengin besin değerlerine borçludur.

Atkuyruğunun içerisindeki aktif bileşenlerin antienflamatuvar özellikleri olduğu ve bağışıklık sistemini güçlendirdiği düşünülür. Ancak bu bitkinin en belirgin özelliği saçlar, tırnaklar ve kemikleri güçlendirmesidir. Bunu içerisindeki silika ve silikon gibi minerallere borçludur.

Peki bilimsel araştırmalar atkuyruğunun saç üzerindeki etkileri de dahil olmak üzere faydalarını destekliyor mu? Biz bu makalemizde atkuyruğu otu hakkında sizlere daha detaylı bilgiler vereceğiz ve bilimse araştırmalara göre olası faydaları ve zararları hakkında sizleri aydınlatmaya çalışacağız.

Atkuyruğu nasıl kullanılır?

Atkuyruğu otu ekstreleri şeklinde satın alınabilir fakat ayrık otunu ot olarak alıp kaynatarak suyunu içmek bizim toplumumuzda daha çok tercih edilen bir uygulamadır.

Kozmetik ve şampuanlarda da kullanımı vardır.

Ayrıca at kuyruğu, yara ve yanıkları tedavi etmek için doğrudan cilde uygulanır.

Atkuyruğunu kapsül şekliden satın alarak kullanabilirsiniz. % 10 ila 15 silika içeren takviyeleri tercih edin.

Eğer atkuyruğu otunun infüzyonunu hazırlamak istiyorsanız. Aşağıdaki tarifi uygulayabilirsiniz:

  • 2 bardak klorsuz suyu kaynatın
  • Bir demliğin veya kavonozun içerisine 3 ila 4 çay kaşığı atkuyruğu koyun
  • Kaynamış suyu demliğe koyun ve kapağını iyice kapatın
  • İnfüzyonu yarım saat kadar demlendirin ve daha sonra süzün
  • Bu karışımı gün içinde içebileceğiniz gibi birkaç gün buzdolabında da saklayabilirsiniz

Atkuyruğu faydaları

Atkuyruğunun geleneksel olarak kullanımı:

Geleneksel olarak, diüretik yani idrar söktürücü olarak, osteoporoz (kemik erimesi), tüberküloz ve böbrek hastalıklarını tedavi etmek ve yaraları iyileştirmek için kullanılmıştır.

Atkuyruğu otunun bilimsel araştırmalara dayanan faydaları:

Kemik sağlığı

Yüksek silika içeriği nedeniyle atkuyruğu otunun kemik erimesini önleyebileceğini veya yeni kemik gelişiminde faydalı olabileceğini destekleyen bilimsel çalışmalar vardır.

Silika bağ dokuların ve kırılan kemiklerin iyileşmesinde önemli görevler üstlenen bir mineraldir. Vücutta bu mineralin eksik olması durumunda bağ doku ve kemiklerin güçsüzleşeceği ve geç iyileşeceği düşünülür.

Osteoporoz / kemik erimesi

Kemik erimesi, kemiklerin yoğunluğunu kaybetmesi ve yumuşamasıdır. Özellikle menopoz döneminden sonra kadınların kemik erimesi riski artar fakat yaşla beraber erkeklerde de kemik kaybı olabilir. Kadınların menopozdan sonra kemik erimesi risklerinin artması östrojen salgısının azalması ile ilgilidir. Östrojen kemik metabolizmasında rol oynayan önemli bir hormondur.

Atkuyruğu otunun içerisinde buluna silika sayesinde bağ doku ve kemikleri güçlendirdiğinden bahsetmiştir. İşte bu özelliği kemik erimesi için de faydalı olabilir. 2016 yılında hayvanlar üzerinde yapılan bir araştırmada, kalsiyum, D vitamini, L-arginine gibi maddeler kemiklerin mineral yoğunluğunun artmasına katkıda bulunduğu ve bu karışıma atkuyruğu otu katıldığı takdirde kemik oluşumu için daha faydalı olduğu belirtilmiştir.

Bununla beraber bu çalışmanın hayvanlar üzerinde yapılmış olduğunu unutmamalıyız. İnsanlar üzerindeki etkisi daha farklı olabilir.

Benzer yazılar:

Aşırı aktif mesane

2018 yılında yapılan bilimsel bir araştırmada atkuyruğunun, aşırı aktif mesane rahatsızlığına karşı etkili olabileceğini desteklemektedir. Bu otun hem diüretik etkileri vardır hem de idrar ve mesane kontrolüne yardımcı olur diyebiliriz.

Bahsi geçen araştırmada katılımcılara Cratevox isimli ve içerisinde atkuyruğu otu da bulunan bir takviye verilmiştir. 150 kişinin katıldığı çalışmada 8. hafta sonunda kişilerin gün içinde tuvalete çıkma sıklığında plaseboya göre kayda değer miktarda azalma görülmüştür. Buna ek olarak katılımcılarda ciddi bir yan etki de gözlenmedi.

Saç

Bu bitki saçları uzatmak için de kullanılabilir. Huntington College of Health Sciences’da atkuyruğunun içerisinde bulunan mineraller ve amino asitler sayesinde saç uzamasına katkıda bulunduğu bildirilmiştir.

Atkuyruğunun içerisinde bulunan bir aminoasit olan sistein ve bir mineral olan selenyum saça yönelik faydalarından sorumludur. Sisteinin saçın ihtiyacı olan sülfürleri sağlayarak saçları beslediği belirtilir. Esasen saç dökülmesi olan insanlarda sistein eksikliği tespit edilmiştir.

Silika ve silikonun saçlar, tırnaklar ve kemik için faydalı olduğundan zaten yukarıda bahsetmiştik. Esasen içerisindeki aktif bileşenlerle atkuyruğu saç sağlığı için belki de en ideal bitkidir.

Diyabet

2007 yılında sıçanlar üzerinde yapılan bir araştırmada atkuyruğunun anti-diyabetik etki gösterebileceği de görülmüştür. Sıçanlara 5 hafta boyunca günde kilogram başına 50, 100, 250 ve 500 mg atkuyruğu otu ekstreleri verilmiştir. Araştırma neticesinde atkuyruğu otu ekstrelerinin kan şekeri seviyelerini ciddi anlamda azalttığı tespit edilmiştir.

Araştırma umut vaad etmekle beraber, atkuyruğunun diyabete karşı ve kan şekeri seviyelerini dengelemek için kullanılıp kullanılamayacağının anlaşılması için insanlar üzerinde daha geniş çaplı araştırmalar yapılması gerekmektedir.

Diğer:

  • Ayrıca lokal olarak uygulandığında, yaraları ve yanıkları iyileştirme gücü de vardır.
  • Gut eklemlerde şişme, ağrı ve hassasiyete neden olan romatolojik bir hastalıktır. Atkuyruğunun akut gut tedavisinde kullanılabileceğini gösteren bilimsel çalışmalar mevcuttur.

Atkuyruğu zararları ve yan etkileri

Atkuyruğunun içerisinde Tiaminaz denilen bir madde bulunur . Bu madde Tiamin diye de isimlendirilen B1 vitaminini etkisiz hale getirir. Bu nedenle dikkatli kullanılmalıdır ve uzun süre kullanılmamalıdır.

Atkuyruğu otu, vücuttan potasyum atılmasına neden olabileceği için kontrollü kullanılmalıdır. Vücuttan çok fazla potasyum atılmasına neden olması diüretik yani idrar söktürücü etki gösterebilmesiyle ilgilidir.

Bu bitki yetiştiği yerdeki toksik maddeleri de çeker; bu nedenle güvenli yerlerden yetiştiğine emin olduğunuz atkuyruğu otlarını tercih ediniz. Topraktaki toksik maddeleri çekmesi mineralleri de yoğun olarak çekebilmesi ile ilgilidir. Yani atkuyruğunun faydalarından sorumlu olan bir özelliği aynı zamanda sağlık için zararlı da olabilir.

Hamilelik esnasında kullanılması ile ilgili yeterli veriler mevcut değildir.

Atkuyruğunun içerisinde az miktarda nikotin bulunur. Bu nedenle nikotin bandı takanların bu otu kullanmaması tavsiye edilir.

Atkuyruğu etkileşimleri

Lityum kullananların atkuyruğunun kullanımına dikkat etmeleri gerekir. Atkuyruğu diüretik (idrar söktürücü) etki gösterdiği için lityumu nasıl metabolize ettiğinizi etkileyebilir.

Alkol kullanan kişilerin de bu otu kullanmaması gerekir. Çünkü alkol de atkuyruğu otu gibi vücuttaki B1 vitamini seviyelerinin azalmasına neden olur.Alkol ve atkuyruğunun beraber kullanılması vücudunuzdaki B1 vitamininin çok fazla azalmasına neden olabilir.

Digoksin isimli kalp ilacı ile etkileşime girebilir. Bunun nedeni potasyum seviyelerini düşürerek kalp ritmini etkileyebilmesidir. Eğer kalp ilacı kullanıyorsanız atkuyruğundan uzak durmanızı tavsiye ediyoruz.

Atkuyruğu otu diyabet ilaçlarıyla da etkileşime girebilir. Bunun nedeni kan şekeri seviyelerini düşürmesidir. Kan şekerini düşüren diğer diyabet ilaçları ile beraber bu otu kullandığınız takdirde kan şekeriniz aşırı miktarda düşebilir. Bu nedenle diyabet ilacı kullanıyorsanız atkuyruğu çayı içmeniz veya takviyelerini tüketmeniz tavsiye edilmez.

Kaynakça

Equisetum Arvense Along With Bone Mineralising Nutrients / Acute Diuretic Effect of Equisetum Arvense / The Antithiamine Action of Equisetum / Treatment of Symptoms of Overactive Bladder / Have a “Good Hair Day” / Guidelines for Management of Gout / Antidiabetic effect of Equisetum arvense L. (Equisetaceae) in streptozotocin-induced diabetes in male rats

 

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin