Aynısefa: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır. Okuma süresi: 7 dk 30 sn

0
1053
Aynısefa faydaları ve zararları
Aynısefa bitkisi cilt üzerindeki faydaları ile öne çıkar. Resim kaynağı: Freepik

Genel bilgiler

Latince ismi Calendula officinalis olan aynısefa bitkisinin ana vatanının Mısır olduğu düşünülmektedir. Bu bitki ayrıca nergis diye de bilinir. 20 – 80 cm kadar büyüyen soğanlı bir bitkidir.

Aynısefanın sarı-turuncu renkli çiçeklerinin bazıları tek kat iken bazıları kat kattır. İkisi de şifalıdır. Çiçekçilerde nergis diye satılan bir süs bitkisi olan aynısefa haziran başlarında çiçek açmaya başlar ve bu çiçekler sonbahar sonuna kadar görünmeye devam ederler.

Aynısefanın renkli yaprakları, triterpenoid esterler ve lutein, zeaksantin ve betakaroten, saponinler, reçineler ve uçucu yağlar içerir. Belirtmekte fayda var ki lutein, zeaksantin ve betakaroten başka birçok bitkide de bulunan güçlü antioksidanlardır ve sağlığa birçok yararı olabilir.

Aynısefa bitkisinin içerisinde bulunan flavonoidlerin anti-enflamatuvar (vücuttaki enflamasyon yani iltihap ile savaşan), anti-kanser (kanserin hücrelerinin çoğalmasını önleyen), nöroprotektif (beyindeki sinir hücrelerini koruyan) ve anti-diyabetik (diyabete karşı etkili) etkileri olduğunu gösteren bilimsel araştırmalar vardır. Biz bu makalemizde aynısefa ile ilgili olarak sizleri daha detaylı bir şekilde bilgilendireceğiz ve olası faydaları ve zararları hakkında sizleri aydınlatmaya çalışacağız.

Aynısefa nasıl kullanılır?

Aynı safa ekstreleri şeklinde satın alınabilir fakat bu bitkiyi ot olarak alıp kaynatarak suyunu içmek bizim toplumumuzda daha çok tercih edilen bir uygulamadır. Bu nedenle biz de sizlere güzel bir aynısefa çayı tarifi vereceğiz.

Aynısefa çayı tarifi:

  • 1 bardak klorsuz suyu kaynatın
  • Kaynadıktan sonra altını kısın ve içerisine 2 çay kaşığı kuru aynısefa otu atın
  • Bu şekilde 8 ila 10 dakika kadar demleyin
  • Demlendikten sonra altını kapatın ve süzün
  • İçerisine tarçın, bal veya limon katarak tatlandırabilirsiniz.

Aynısefa bitkisini kuru, soğuk ve ışık almayan bir yerde saklamalısınız. Nem ve ısı bitkinin bozulmasına neden olabilir. Ayrıca kuru aynısefa satın aldıysanız, paketi açtıktan sonra hava almayan bir kapta saklamaya özen gösterin.

Aynısefa faydaları

Geleneksel olarak kullanımı:

Geleneksel olarak yaraların iyileştirilmesi, egzama gibi döküntüler, enfeksiyon ve iltihaba karşı kullanılmıştır. Yani cilt sağlığı için kullanımı ile öne çıkmaktadır diyebiliriz.

Aynı zamanda ağrı kesici ve kan temizleyici olarak da kullanılmıştır.

Aynısefa bitkisinin bilimsel araştırmalara dayanan faydaları:

Antienflamatuvar

2009 yılında yapılan bir araştırmada aynısefanın antienflamayuvar etkiler gösterdiği ve enflamasyonla savaştığı tespit edilmiştir. Araştırmada aynısefanın enflamasyon oluşmasından sorumlu olan sitokin denilen vücut tarafından üretilen maddeleri etkisiz hale getirerek bu etkiyi gösterdiği belirtilir.

Sıçanlar üzerinde yapılan araştırmada, sıçanlara kilogram başına 250 ve 500 mg aynısefa verildiğinde, enflamasyon değerlerinde % 41.9 ve % 42.4 oranında azalma görülmüştür. Araştırmada IL- 1beta, IL-6, TNF-alfa ve IFN-gamma ve C- reaktif protein (CRP) gibi iltihap değerlerinde ciddi anlamda azalma görülmüştür.

Enflamasyon, iltihap veya yangı demektir ve vücudun iyileşmeyi sağlamak için başlattığı bir süreçtir. Ancak bu durum kronikleştiği takdirde diyabetten kansere kadar birçok hastalık ortaya çıkabilir. Bu nedenle anti-enflamatuvar etkileri olan besinlerle beslenmemiz tavsiye edilir.

Bakteriyel vajinöz

Bilimsel bir araştırmada, bakteriyel vajinöz (vajinada bakteri kaynaklı enfeksiyon) teşhisi konan 80 kadın üzerinde aynısefa bitkisi ve metronidazole isimli antibakteriyel bir merhemin etkileri karşılaştırdı. Aynısefa bitkisi araştırmada krem olarak verilmiştir. Daha doğrusu aynısefa özü içeren bir krem kullanılmıştır.

Bir haftalık tedavi neticesinde her iki ilacı alan grubun da iyileştiği ve ne aynısefa kullanan grupta ne de metronidazole merhem kullanan grupta yan etki görüldüğü bildirilmiştir. Bu araştırmaya dayanarak söyleyebiliriz ki aynı safa bitkisi en az metronidazole kadar etkili bir bakteriyel vajinöz tedavisidir.

Vajina duvarının incelmesi (vajinal atrofi)

Vajinal atrofi genellikle menopozdan sonra ortaya çıkan ve östrojen salgısının azalmasından ötürü vajina dokusunun incelmesi ile ilgili bir rahatsızlıktır. Bu rahatsızlıkta vajinal kaşıntı, yanma, ağrılı cinsel ilişki ve idrar yaparken yapma gibi kişiyi ciddi anlamda rahatsız edecek belirtiler görülebilir.

Araştırmalara göre, aynı safa, vajinal kaşıntı, yanma, kuruluk ve cinsel ilişki sırasında ağrı gibi vajinal atrofi semptomlarını azaltmaktadır. Araştırmada içerisinde aynısefa ekstresi bulunan vajinal bir jel kullanılmıştır.

Yara iyileşmesi

Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar aynısefanın yaralara ve yanıklara sürüldüğünde iyileşmeyi hızlandırdığını desteklemektedir. Aynısefanın bu etkisi antienflamatuvar özellikler göstermesinden kaynaklanır.

Aynı çalışmalarda aynısefanın iltihabı azalttığı ve antibakteriyel etki gösterdiği yani bakterilerin çoğalmasını engellediği de gösterilmiştir. Yaraların hızlı iyileşmesi de bu etkileri ile ilgilidir. Hem antienflamatuvar olduğu için hem de bakterilerin üreyerek yaranın enfeksiyon kapmasını önlediği için yaralar hızlı bir şekilde iyileşebilir.

Gene 2016 yılında yapılan ve The Journal of Wound Care dergisinde yayınlanan bir araştırmada, venöz bacak ülserleri olan kişilerde aynısefa esktresinin etkileri incelenmiştir. Araştırma neticesinde aynısefa bitkisi ile tedavi görenlerin, iyileşme hızlarının % 7.4 olduğu görülmüştür. Normal tedavi gören grupta ise bu oran % 1.7’dir. Buna ek olarak aynısefa ile tedavi görenlerde herhangi bir yan etki de görülmemiştir.

Yaraların iyileşmesini kolaylaştırmak için doğal yöntemler arıyorsanız içerisinde aynısefa bulunan kremler alabilirsiniz veya siz de evde krem yaparken içerisine aynısefa otu ekleyebilirsiniz.

Diş eti iltihabı

Bu bitki ile gargara yapmanın, diş eti iltihabını ve kanamayı durdurabileceğini gösteren çalışmalar mevcuttur. Bu etkisi antibakteriyel olması ve yaraların iyileşmesini hızlandırması ile ilgili olabilir.

Gargarayı bu bitkiyi kaynar suda demleyerek yapabilirsiniz. Bunun için bir bardak suyu kaynattıktan sonra içine 2 tatlı kaşığı kuru aynısafa atıp altını kapatın. Bu şekilde 10 dakika demlendikten sonra süzün. Bu suyla ağzınızı gargara yapabilirsiniz.

Aynısefa zararları ve yan etkileri

Çay olarak içildiğinde herhangi bir yan etkisi görülmemiştir.

Alerjik reaksiyona neden olduğu da pek görülmemiştir ancak bu bitkiyi kullandıktan sonra kaşıntı ve döküntü gibi belirtiler fark ederseniz hemen doktorunuza başvurunuz.

Aynısefa Asteraceae ailesinden bitkilere alerjisi olan kişilerde alerjik reaksiyonların ortaya çıkmasına neden olabilir. Eğer bu aileden herhangi bir bitkiye alerjiniz olduğunu biliyorsanız aynısefadan da uzak durmanızı tavsiye ediyoruz.

Hamile kadınların da hamile kalmayı düşünen kadınların da aynısefadan uzak kalmasını tavsiye ediyoruz zira hormonal etkilerinden dolayı adet görmeyi tetikleyebilir. Bu nedenle hamilelik döneminde düşüğe neden olabileceği için kullanılmamalıdır.

Çocuklarınız için aynısefa bitkisinin şifalı özelliklerinden yararlanmak istiyorsanız öncelikle doktorunuza danışmanız daha doğru olabilir.

Aynısefa etkileşimleri

Yatıştırıcı ve uyku getirici özelliğinden ötürü, sakinleştirici ilaçlarla, yatıştırıcı özelliği olan antidepresanlarla etkileşime girebilir.

Antidepresan kullanıyorsanız doktorunuza danışmadan bu bitkiyi tüketmeyiniz.

Kaynakça

Wound Healing, Calendula officinalis Versus Metronidazole, Calendula Officinalis Petal Extracts Against Fungi / Calendula Officinalis as an Anti-Plaque and Anti-Gingivitis Agent / Treatment in vaginal dystrophy / Anti-inflammatory activity of flower extract of Calendula officinalis Linn. and its possible mechanism of action

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin