Beyaz Çayın Faydaları ve Zararları (Kanıta Dayalı)

0
31
Beyaz Çay Faydaları, Zararları, Demlemesi
Beyaz çay; yeşil çay ve siyah çay ile aynı bitkiden fakat farklı yöntemlerle elde edilir.

Beyaz çay nedir?

Beyaz çay, yeşil ve siyah çaya göre daha fazla antioksidan içeriğine sahip olması nedeniyle popülerliği gittikçe artan bir çaydır. Bu çay aynı zamanda kafein açısından da son derece fakirdir ve bu nedenle de tercih sebebidir. Kafein tüketimini azaltmak isteyenler için siyah çaydan da yeşil çaydan da daha cazip bir çaydır.

Yeşil çay ve siyah çay gibi, beyaz çay da Çin ve Hindistan’a özgü bir bitki olan Camellia sinensis bitkisinden gelir. Beyaz çayın Song Hanedanlığı’nda dahi kullanıldığı bilinmektedir; yani geçmişi bir hayli eskidir. Ancak ticari olarak 1700’lerde Çin’de üretilmeye başlanmıştır. Diğer çay türlerinden farklı olarak, hazırlanması esnasında ısıtma veya oksitleme olmaz. İşte bu nedenle diğer çaylara göre az işlenmiştir. Beyaz birkaç farklı çeşidi de vardır.

Benzer yazılar: YEŞİL ÇAY: FAYDALARI, ZARARLARI VE ETKİLEŞİMLERİ

Beyaz çay çeşitleri

Yaprakların kullanılan kısımlarına ve son ürünün tadına ve kalitesine göre farklı beyaz çay çeşitleri bulunur.

Gong Mei: White Peony gibi değerli çayların artan kısımlarından elde edilir ve bir miktar da tomurcuk içerir.

Snowbud: Tadı oldukça özel olmasına rağmen fiyatı makuldür.

Song Yang: Bu beyaz çay türü yalnızca Song Yang bölgesinde yetişen özel bir türdür.

White Peony : Sadece tomurcuk ve en üst kısımda bulunan genç iki yapraktan elde edilir ve en değerli beyaz çay türleri arasındadır.

Silver Needle: Çin’de yetişen en değerli çaydır. İçinde baharda açan tomurcuklardan başka bir şey bulunmaz.

Imperial White:  Fujian bölgesinde yetişir ve hafif tütsülü bir tadı vardır. Yalnızca tomurcuk ve en üstteki yapraktan elde edilir ve en değerli beyaz çaylardan biri olarak görülür.

Beyaz çay nasıl demlenir?

Beyaz çayı demlerken kaynak suyu kullanmanız tavsiye edilir. Bu özel çayın tüm aromasını alabilmek için katkısız su kullanmanız en doğrusu olacaktır. Tek kişilik tarif için 1 su bardağı kafi gelecektir. 1 su bardağı klorsuz kaynak suyuna 1 çay kaşığı beyaz çay yeterlidir. Tadı çok hassas olduğu için çok fazla kaynatmamanız tavsiye edilir. Su kaynadıktan sonra beyaz çayı içine atıp 2-3 dakika demlemeniz yeterlidir. Bununla beraber arzu ettiğiniz tada göre demleme süresini arttırabilirsiniz. Bunu deneme yanılma yoluyla sizin bulmanız gerekebilir. Beyaz çayın kendine has aromasını tam olarak alabilmek için şeker, süt veya bal gibi hiçbir tatlandırıcı kullanmadan sade içmeniz tavsiye edilir.

Beyaz çay ve siyah çay kıyaslaması

Siyah, beyaz ve yeşil çayın aynı bitkiden elde edildiğini söylemiştik. Bu bitkilerin işlenme şekilleri ve neticede içerdikleri besin maddeleri onları farklılaştıran özellikleridir. Beyaz çay, yeşil veya siyah çaydan daha önce hasat edilir onlara göre daha az işlenmiştir. Bu çaylara göre daha az işlenmiş olmasının yanı sıra oksidasyona da uğramaz.

Yeşil çayın genellikle hafif bir tadı vardır ancak beyaz çay daha tatlıdır. Siyah çayın tadı ise daha güçlü ve zengindir. Beyaz çayın renginin de çağrıştırdığı bir hassasiyeti olduğunu söyleyebiliriz. O ağır ve baskın değil yumuşak ve tatlı bir tada sahiptir.

Beyaz çay ile yeşil çay polifenoller, antioksidanlar ve flavonoidler açısından zengindir ve ikise de kateşin içerir. Tüm bu maddeler sağlığa yönelik birçok fayda içerir. Bununla beraber yeşil çayın kafein miktarı beyaz çaya göre biraz daha fazladır. Buna ek olarak olarak, beyaz çayın faydaları ile yeşil çayın faydaları da birbirine yakındır. Her ikisinin de kanser hücrelerine karşı etkili olduğunu ve yağ yakımını sağladığını, kolesterol seviyelerini iyileştirdiğini gösteren araştırmalar mevcuttur. Bu çayların hepsi tat ve işlenme yöntemi açısından farklı olsa da hepsinin sağlığa yönelik faydaları bulunur.

Benzer yazılar: 4 FARKLI YEŞİL ÇAY TARİFİ

Kafein İçeriği

Beyaz çay, yeşil çay ve siyah çaya kıyasla daha az miktarda kafein içerir. Bu kimilerine göre bir avantaj kimilerine göre ise bir dezavantajdır. Beyaz çayın kafein içeriği bitkiye ve bitkinin yetiştirildiği bölgeye göre de değişir.

Geleneksel Fujian tipi beyaz çayın kafein içeriğinin 1 bardakta 6 miligram olduğu bilinmektedir. Kahvede bu oranın 80 ila 200 miligram arasında olduğunu hesaba katarsak bu değer oldukça düşüktür. Bununla beraber Çin’in dışında yetiştirilen beyaz çay türlerinin içerisindeki kafein miktarının daha fazla olması mümkündür.

Faydaları

Beyaz çay, diğer çaylar kadar incelenmiş olmasa da faydalarını ortaya koyan bilimsel araştırmalar bulunur. Bununla beraber faydaları hakkında kesin bir şey söyleyebilmek için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir. İşte beyaz çayın olası faydaları:

Diyabet

Tip 2 diyabet insülin direnci gelişmesi ile başlar ki bu duruma prediyabet denir. İnsülin pankreasta salgılanan son derece önemli bir hormondur. Bu hormon sayesinde kanda bulunan glukoz hücreler tarafından enerji olarak kullanılabilir. Zaman içerisinde çok fazla şeker tüketmekten ötürü bazı kişilerde insülin direnci gelişir. Bu durumda hücreler insülini kullanamaz ve glukozu hücre içine alamaz. Neticede çok yüksek kan şekeri seviyeleri oluşur. İnsülin direnci tip 2 diyabet ve kalp hastalıkları riskini arttırır.

Araştırmalar beyaz çayın içerisinde bulunan polifenollerin insülin direnci riskini azaltabildiğini ortaya koymaktadır. Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar beyaz çayda bulunan EGCG vb. polifenollerin insülin hassasiyetini arttırarak kan şekeri seviyelerini düşürebileceğini ortaya koyuyor. Ayrıca yaklaşık olarak 1.100 kişi üzerinde yapılan 17 farklı araştırmada, polifenollerin kan şekeri ve insülin seviyelerini kayda değer miktarda düşürdüğü bulunmuştur.

Benzer yazılar: DİYABETİN YOL AÇTIĞI HASTALIKLAR NELERDİR?

Kolesterol

Kolesterol, kanda bulunan yağımsı bir maddedir ve kanda çok fazla miktarda bulunduğunda plak oluşumuna neden olur. Bu plaklar ise damarların daralmasına ve sertleşmesine neden olur. Neticede kalp damar hastalıkları meydana gelebilir. Kolesterol vücudumuzda önemli görevleri olan bir madde olsa da kanda birikmesi zararlı sonuçlar doğurur.

Beyaz çay, kolesterol seviyelerini düşürme konusunda etkili olabilir ve böylece kalp sağlığını koruyabilir. Hayvanlar üzerinde yapılan bir çalışmada diyabetli sıçanların beyaz çay tükettiklerinde kötü kolesterol de denilen LDL kolesterol ve toplam kolesterol seviyelerinde azalma görülmüştür. Kolesterol seviyelerinizi kontrol etmek için ayrıca rafine yağlar ve karbonhidrat tüketiminde ölçülü olmalı ve düzenli egzersiz yapmalısınız.

Benzer yazılar: YÜKSEK KOLESTEROL: NEDENLERİ, BELİRTİLERİ, ZARARLARI VE TEDAVİSİ

Osteoporoz

Osteoporoz, kemik kaybı ile sonuçlanan ve halk arasında kemik erimesi olarak bilinen durumdur. Daha çok kadınlarda görülmekle beraber erkeklerde de yaş ile beraber ortaya çıkabilir. Menopoz sonrası kadınlarda kemik kırıklarına ve yaşam kalitesinde düşüşe neden olur. Araştırmalar serbest radikaller ve enflamasyonun osteoporoz riskini arttırabileceğini göstermektedir. Beyaz çayda bulunan kateşinler ise bu risk faktörleri ile savaşır ve böylece kemikleri yıkan hücreleri etkisiz hale getirebilir. Bununla beraber beyaz çayın osteoporoza yönelik etkileri ile ilgili olarak daha fazla çalışma yapılması gerekmektedir.

Benzer yazılar: OSTEOPOROZ (KEMİK ERİMESİ): NEDENLERİ, BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ

Beyin sağlığı

Araştırmalar, beyaz çayın içerisinde bulunan kateşinlerin beyin sağlığı açısından da faydalı olduğunu ortaya koymaktadır. İspanya’daki San Jorge Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmada beyaz çayın test tüplerinde sıçanların beyin hücrelerini oksidatif strese karşı koruduğu gösterilmiştir. Oksidatif stres hücrelere zarar vererek hastalanmalarına neden olabilir. Ayrıca araştırmalara göre beyaz çay yaşlılarda bilişsel işlevleri iyileştirerek yaşlılıktan kaynaklı bilişsel bozuklukları yavaşlatabilir.

Kanser

2001 yılında beyaz çay türlerinin incelendiği bir araştırmada, beyaz çayın DNA’da mutasyon gerçekleşmesini yeşil çaya göre daha etkili bir şekilde engelleyebildiği tespit edilmiştir. DNA’da gerçekleşen mutasyonlar kansere neden olabileceği için önlenmeleri kanserin oluşmasının engellenmesinde faydalı olabilir.

Kanser Önleme Araştırması’nda yayınlanan bir test tüpü çalışmasında ise beyaz çay ekstrelerinin kanser hücrelerinin ölmesini sağladığı görüşmüştür. Malezya’da yapılan başka bir test tüpü çalışmasında da beyaz çay ekstrelerinin kolon kanserinin yayılmasını engellediği görülmüştür. Bu araştırmalar umut vadetse de insanlar üzerinde geniş çaplı araştırmalar yapılmadan kansere yönelik etkileri ile ilgili olarak kesin bir şey söylemek mümkün olmayabilir.

Cilt

2003 yılında yapılan bir araştırmada, beyaz çayın topikal olarak cilde uygulandığında hücrelerin bağışıklık fonksiyonunu iyileştirebildiği ve ultraviyole ışınlara karşı koruyucu olabildiği ortaya konmuştur. Ancak çalışma, beyaz çay içeren ürünler üreten bir cilt bakım şirketi tarafından finanse edilmiştir; bu nedenle güvenliği sorgulanabilir.

Doğurganlık ve üreme sistemi

Beyaz çayın beklenmedik faydalarından biri de üreme sistemine olan etkileridir. Birçok araştırma bu çayın erkeklerde üreme sağlığı için faydalı olduğunu ve doğurganlığı arttırabileceğini göstermektedir. Portekiz’de hayvanlar üzerinde yapılan araştırmasında, diyabetli sıçanlarda beyaz çayın serbest radikallerin testis üzerindeki oksidatif hasarını önlediği ve sperm kalitesinin korunmasına yardımcı olduğu gösterilmiştir. Gene 2016 yılında hayvanlar üzerinde yapılan başka bir araştırmada prediyabetli sıçanlara beyaz çay ekstresi verildiğinde sperm canlılığında ve kalitesinde artış kaydedilmiştir.

Ağız sağlığı

Beyaz çay içerisinde bulunan florür, kateşin ve tanen sayesinde ağız sağlığına katkıda bulunabilir. Bu maddeler bir araya geldiğinde bakterilere karşı etkilidirler. Tanen ve kateşin plak oluşumunu engelleyerek bakterilerin çoğalmasını durdurur. Florür, ayrıca diş yüzeyine bakterilere karşı daha güçlü hale getirerek çürük oluşmasını engelleyebilir.

Beyaz çay zayıflatır mı?

2009 yılında yapılan bir araştırmada beyaz çayın obezite karşıtı etkileri olabileceği ortaya konmuştur. Araştırmada, beyaz çay özünün yağ hücrelerinin parçalanmasını sağladığı görülmüştür. Buna ek olarak yeni yağ hücrelerinin oluşmasını engelleyecek faaliyetleri olduğu da görülmüştür. Bununla beraber bu araştırmada laboratuvarda hücreler üzerinde yapılmıştır ve beyaz çay içildiği takdirde bu etkilere yol açmayabilir. Beyaz çay zayıflatır mı sorusuna kesin bir yanıt verebilmek için daha fazla araştırma yapılması gerektiğini söyleyebiliriz.

Benzer yazılar: YAZIN BİLE ÇAY İÇMEK İÇİN 5 NEDEN

Zararları ve yan etkileri

Beyaz çay her ne kadar yeşil çay ve siyah çaya göre daha az kafein içerse de çeşitlerine ve yetiştirildiği yere göre kafein miktarı değişir. Eğer kafein oranı çok da düşük olmayan bir beyaz çay çeşidinden çok fazla tüketir iseniz ve kafeine karşı hassasiyetiniz var ise rahatsızlık duyabilirsiniz. Bu durumda uykusuzluk, baş dönmesi ve sindirim sistemi rahatsızlığı yaşayabilirsiniz.

Buna ek olarak her ne kadar beyaz çayın olası bazı faydalarını destekleyen bilimsel araştırmalar olsa da bu araştırmaların büyük bir çoğunluğu insanlar üzerinde yapılmamıştır. İnsanlar üzerinde geniş çaplı araştırmalar yapılmadan faydaları ve etkileri ile ilgili olarak kesin bir şey söylemek mümkün olmayabilir.

Kaynakça

  1. Beyaz Çay Çeşitleri
  2. What is white tea?
  3. Insulin and insulin resistance

  4. Effects of the aqueous extract of white tea (Camellia sinensis) in a streptozotocin-induced diabetes model of rats

  5. White tea benefits
  6. Potent antimutagenic activity of white tea in comparison with green tea in the Salmonella assay

  7. Inhibition by White Tea of 2-Amino-1-Methyl-6-Phenylimidazo[4,5-b]Pyridine-Induced Colonic Aberrant Crypts in the F344 Rat
  8. Analysis of Naturally Occurring Fluoride in Commercial Teas and Estimation of Its Daily Intake through Tea Consumption

  9. Effects of several tea components on acid resistance of human tooth enamel

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin