Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) Nedir? – Faydaları ve Kullanım Alanları

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır.

0
165
Bilişsel davranışçı terapi, BDT hakkında her şey
Bilişsel davranışçı terapi bir konuşma terapisidir. Resim kaynağı: Freepik

Bilişsel davranışçı terapi nedir?

Bilişsel davranışçı terapi, çeşitli psikolojik sorunlara neden olan düşünce ve duygulara karşı farkındalık geliştirerek bu duygu ve düşüncelerin kişide yıkıcı etkilere neden olmadan değiştirilmesinin amaçlandığı bir psikoterapi türüdür.

Bu psikoterapi türü genellikle anksiyete ve depresyon tedavisinde kullanılır ancak diğer zihinsel ve fiziksel sağlık sorunları için de kullanılması ve fayda göstermesi mümkündür.

Bilişsel davranışçı terapide, mevcut sorunlarınızın oluşmasına neden olan otomatik olumsuz düşüncelerin, sorunlu bilişsel deneyimlerin değiştirilmesi amaçlanır. Böylece bu düşüncelerden ve bilişsel deneyimlerden kaynaklanan olumsuz duygular ve davranışlar da değiştirilebilir. Olumsuz duygularınızın ve davranışlarınızın değiştirilmesi ise sorunlarınızın hayatınızdaki etkisinin ortadan kaldırılacağı anlamına gelir.

Kullanım alanları

BDT’nin birçok farklı akıl sağlığı rahatsızlığının tedavisinde etkili olabildiği ortaya konmuştur. Başta depresyon veya anksiyete bozukluklarında kullanılan bilişsel davranışçı terapi aşağıdaki bozukluklarda ve rahatsızlıklarda da kullanılabili:

Bilişsel davranışçı terapi ayrıca bazen bedensel sağlık sorunlarının tedavi edilmesi için de kullanılır. Amaç bu hastalıkların tedavi edilmesi değil kişide oluşturdukları psikolojik yük ile baş edilebilmesinin sağlanmasıdır. Bu hastalıklar şunlardır:


Benzer yazılar:

Bilişsel davranışçı terapi ne işe yarar ve faydaları nelerdir?

Bilişsel davranışçı terapide, uygunsuz bilişsel deneyimlerin duygusal sıkıntı ve davranış problemlerinin sürdürülmesine katkıda bulunduğu düşünülür ve bu uygunsuz bilişsel deneyimlerin aşılması amaçlanır. Bu uygunsuz bilişsel deneyimler, dünya, benlik ve gelecek hakkındaki genel inançları veya düşünceleri içerir. Bu inançlar ve düşünceler ise belirli durumlarda otomatik olarak belirli düşüncelere yol açar. İşte bu düşünceler kişinin psikolojik sorunlarının temelinde yatmaktadır.

Bilişsel davranışçı terapide, duygusal sıkıntılara yol açan uygunsuz bilişsel deneyimlerin değiştirilmesi amaçlanır. Bu terapide, düşünce, duygu, duyu ve eylemlerinizin birbiriyle bağlantılı olduğu düşünülür. İşte bu nedenle olumsuz düşünce ve duyguların sizleri kısır döngüye sokacağı varsayılır. Üstesinden gelemediğiniz ve aşamadığınız sorunlarınızın çözülmesi için, olumsuz düşünce kalıplarını değiştirmeniz amaçlanır. Bu terapide, mevcut sorunlarınız ile ilgilenir ve bu sorunlara yönelik çözümler aranır fakat geçmiş sorunlarınızı odaklanılmaz.

Avantajları ve dezavantajları

Bilişsel davranışçı terapi (BDT), bazı akıl sağlığı sorunlarının tedavisinde oldukça etkili olabilir ancak bu terapi herkes için aynı derece etkili olmayabilir. Bu nedenle psikoloğunuz uygun gördüğü takdirde ve avantajları size uygun ise BDT terapisine başlanabilir. Bilişsel davranışçı terapinin bazı avantajları şunlardır:

  • tıbbi tedavilerin tek başına işe yaramadığı durumlarda yardımcı olabilir
  • diğer konuşma terapilerine kıyasla nispeten daha kısa bir sürede tamamlanabilir
  • Bilişsel davranışçı terapi, gündelik hayatta kolaylık uygulanabilecek faydalı stratejiler öğrenmenizi sağlar.
  • Psikotropik ilaçlara gereksinim duyulmayan daha düşük düzeydeki duygusal stres kaynaklı sorunların çözülmesinde kullanılabilir.

Bilişsel davranışçı terapinin olası dezavantajları şunlardır:

  • Bu terapiden en iyi şekilde faydalanmak için acele etmemeli ve kendinize zaman tanımalısınız.
  • Düzenli olarak katıldığınız terapi seansları çok vaktinizi alabilir. Bu nedenle hobileriniz veya ekstra işlerinizi aksatmak zorunda kalabilirsiniz.
  • Bu terapi zihinsel veya psikolojik sorunları ileri düzeyde olan kişiler için yeterli olmayabilir.
  • Bu terapide duygu ve düşüncelerinizle yüzleşmeniz amaçlandığı için neticede bu sizi rahatsız edebilir. Eğer duygu ve düşünceleriniz size çok ağır gelirse terapinin ilk başları zorlayıcı olabilir.
  • Terapi kişisel sorunlarınıza, sizin duygu ve düşüncelerinize odaklanarak mevcut sorunlarınıza pratik çözümler sunmayı amaçlar. Bu nedenle daha karmaşık ve derinlerde yatan sorunlarınıza dair bir farkındalık kazanmanız mümkün olmayabilir. Bu nedenle geçmişte yaşadıklarınız ve bu olayların sizin psikolojiniz üzerindeki kalıcı etkileri ortaya çıkartılmaz.

Bilişsel davranışçı terapi seansı

Öncelikle terapistiniz, haftada bir veya iki haftada bir sizinle görüşmek isteyecektir. Bu görüşmeler ise yarım saat ila bir saat arasında sürer. Tedavi süresinin ise 5 ila 20 seans olması beklenir ancak bu sizin durumunuza ve psikoterapistin kararına göre değişiklik gösterebilir.

Seanslar esnasında, mevcut sorunlarınıza yol açan duygu, otomatik düşünceler ve eylemleriniz ayrı ayrı ele alınır ve incelenir. Terapistinizle beraber bu alanların ne kadar gerekli ve yararlı olduğunu ele alır ve hayatınız üzerindeki etkisini belirlersiniz. Yani bir duygu veya düşüncenizin size ne yarar sağladığı veya ne kadar gerçekçi olduğu ortaya çıkartılır. Yararsız ve gereksiz duygu, düşünce ve davranışlarınız ortaya çıkartıldıktan sonra terapistiniz bunları nasıl değiştireceğiniz konusunda size yardımcı olmaya çalışacaktır.

Değiştirebileceğiniz duygu, düşünce ve davranışlarınız ele alındıktan sonra terapistiniz bu değişiklikleri gündelik hayatınıza yansıtmanızı ister. Bir sonraki seansta ise bunları yansıtıp yansıtamadığınız ve yansıttıysanız nasıl bir sonuç elde ettiğiniz ele alınır. Bu terapinin nihai amacı, tedavi esnasında öğrendiklerinizi hayatınızda uygulamanızı sağlamaktır. Böylece terapi seansları sona erdikten sonra da aynı uygulamalara devam eder ve bunların hayatınızı olumsuz etkilemesini engellemiş olursunuz.

Sonsöz

Bilişsel davranışçı terapi kısa süreli ve sonuç odaklı ilerleyen bir psikoterapi türüdür. Mevcut sorunlarınıza pratik çözümler sunmayı hedefleyen bu terapi türünde duygu ve düşünce kalıplarınız değiştirilir. Böylece duygu ve düşüncelerinizin davranışlarınız ve hayatınızdaki olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak amaçlanır. Bu terapi depresyon ve anksiyete bozuklukları için uygun olabilir ancak daha ağır psikolojik bozukluklar söz konusu ise tek başına yeterli gelmeyebilir.

Kaynakça

1- Cognitive Behavioral Therapy

2- CBT

3- The Efficacy of Cognitive Behavioral Therapy: A Review of Meta-analyses

4- CBT Symptoms

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin