Ana Sayfa Tamamlayıcı Tıp Çörek Otu: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Çörek Otu: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Genel bilgiler

Latince adı Nigella sativa olan çörek otu Akdeniz bölgesine özgüdür. Bin bir derde deva olmasıyla nam salan çörek otununun ilaç yapımında kullanılması 2000 yıl öncesine kadar gitmektedir.

En çok üretildiği ülkeler Mısır, İran, Hindistan ve Fas olan çörek otu genelde soğuk pres yöntemiyle yağı çıkartılarak kullanılır.

Çörek otu mucizevi bir bitki olarak tanımlanmış ve en eski bitki uzmanları tarafından “Cennetin bitkisi” olarak kabul edilmiştir. Hz. Muhammed, neredeyse kutsal denilebilecek bir bitki olan çörek otunun iyileştirici gücünü tanımlamak için şunları söylemiştir: “Ölüm hariç her hastalık için çare olduğu için bu otu kullanmaya devam edin”. İbn-i Sina da vücut enerjisinin arttırılması, yorgunluk ve halsizlikten kurtulmak için çörek otunu tavsiye etmiştir. Ayrıca İncil’de de şifalı özelliklerinden bahsedilmektedir.

Hastalıkların önlenmesinde ve tedavi edilmesinde en çok başvurulan bitkilerden biri olan çörek otunun sağlığa faydaları o kadar geniş çaplıdır ki üzerine birçok araştırma yapılmıştır. Biz de bu makalemizde çörek otu tohumunun bilimsel araştırmalara göre faydaları ve zararları hakkında detaylı bilgiler vereceğiz. Bu konuda güvenilir bilgiler edinmek istiyorsanız makalemizi dikkatlice okuyunuz.

Çörek otu nasıl kullanılır?

Alternatif ve tamamlayıcı tıp alanında sıklıkla başvurulan bir bitkidir. Bunun dışında çörek otu pişirme işleminde ve yiyecekleri tatlandırmak için kullanılır.

Çörek otu, ekmek, yoğurt, turşu, soslar ve salatalar gibi birçok gıdanın içerisinde baharat olarak kullanılmaktadır. Bu bitki Arap ülkelerinde, Uzak Doğu Asya, Avrupa ve Afrika’da geleneksel ilaçlarda uzun süredir kullanılmaktadır.

Çörek otunun içerisindeki maddeler antioksidan, antikanser, antibakteriyel  etkilere sahip olabilir. Antioksidan olması hücreleri serbest radikallerin zararlı etkilerine karşı koruyabileceği anlamına gelir. Antibakteriyeller ise bakterilerin çoğalmasını önler. Antikanser olma özelliği ise kanseri durdurucu etki gösterebilmesidir.

Çörek otu faydaları

Geleneksel olarak kullanımı:

Çörek otu yağı geleneksel olarak baş ağrısı, diş ağrısı, burun tıkanıklığı, sindirim sistemi rahatsuzlıkları, astım ve artrit için kullanılmıştır.

Bu bitki Asya ve Orta Doğu kültürlerinde astım, bronşit ve enflamatuvar hastalıkların tedavisinde kullanılmıştır.

Çörek otunun ne kadar ve nasıl kullanılması gerektiğine dair belirli kılavuzlar yoktur. Bu konuda bir fitoterapi uzmanına danışabilirsiniz.

Çörek otu tohumunun bilimsel araştırmalara dayanan faydaları:

Çörek otu besin değerleri

Çörek otunun içerisinde sağlık için potansiyel olarak faydası olan birçok bileşen bulunur. Bu fitokimyasallar, steroller ve saponinler, timokinon, fenolik bileşikler, alkaloidler ve uçucu yağ bileşimleridir. Bu saydıklarımız arasında timokinon içerisindeki en önemli aktif bileşendir.

Çörek otunun içerisinde % 20-85 protein, % 38.20 yağ, % 7-94 lif ve % 31.94 toplam karbonhidrat bulunur. Ayrıca önemli miktarda demir, bakır, çinko, fosfor, kalsiyum, tiamin, niasin, piridoksin ve folik asit içerir.

Antibakteriyel

Çörek otu tohumlarından elde edilen timokinon maddesinin birçok bakteriye karşı etkili olduğu görülmüştür. Bu bakteriler arasında, Bacillus, Listeria, Enterococcus, Micrococcus, Staphylococcus, Pseudomonas, Escherichia, Salmonella, Serovar ve Vibrio parahaemolyticus gibi birçok gram pozitif ve gram negatif bakteri bulunur.

Ayrıca timokinonun bakteriyel enfeksiyonların tedavisini zorlaştıran biyofilm oluşumunu da durdurduğu görülmüştür. Biyofilm oluşumu antibiyotiklere dirençli ve iyileşmesi zorlaşan ve tekrarlayan enfeksiyonlara neden olduğu için durdurulması önemlidir.

Antifungal

Çörek otundan elde edilen uçucu yağın, aflatoksin üreten mantarların ve genel olarak mantarların üremesini orta düzeyde önleyebildiği görülmüştür. Çok kuvvetli bir antifungal olmasa da orta düzeyde antifungal özellikleri vardır.

Antiviral

Çörek otu yağının sıçanlarda sitomegalovirüs enfeksiyonunu bastırdığı görülmüştür. Öyle ki enfeksiyon karaciğer ve dalakta saptanamayacak seviyeye inmiştir. Ayrıca, Hepatit C enfeksiyonunda kullanılan IFN-a / ribavirin tedavisi için uygun olmayan hastalar da çörek otu sayesinde ciddi anlamda iyileşme göstermişlerdir.

Astım

Astım, solunum yollarını tıkadığı için nefes almayı zorlaştıran bir rahatsızlıktır. Alerjenler, duman ve soğuk hava gibi nedenlerle hava yollarındaki kaslar kasılır ve mukus salgısı üretir. Neticede hava yolları daralır ve nefes almak zorlaşır. Araştırmalar, çörek otunun astım hastalarında, öksürüğü azalttığını ve genel olarak olumlu etkileri olduğunu göstermektedir.

Diyabet ve kolesterol

Çörek otunun kan glikoz ve kolesterol seviyeleri üzerinde olumlu etkileri olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur. Bu nedenle diyabet ve kolesterol hastaları için faydalı olabilir.

94 kişinin katıldığı bir çalışmada üç ay boyunca her gün çörek otu tüketen kişilerde üç ay sonunda açlık kan şekeri ve insülin direnci seviyelerinde iyileşme görülmüştür.

17 farklı çalışmanın incelendiği bir meta analizde ise, çörek otunun kötü kolesterol de denilen LDL kolesterol ve gene bir kan lipidi olan trigliserit seviyelerini düşürdüğü görülmüştür.

Tansiyon

Hipertansiyon rahatsızlığına karşı kullanılan birçok ilaç vardır ancak bu ilaçlar ancak hastaların yarısında etkili olmaktadır. Ayrıca ilaçlardan verim alınabilmesi için birden fazla ilacın kullanılması gerekmektedir ki bu da yan etki görülme olasılığını artırır. Çörek otunun tansiyon düşürücü etkileri bu açıdan faydalı olabilir.

Araştırmalar, çörek otunun yüksek tansiyon rahatsızlığına iyi gelebileceğini göstermektedir. Ancak, bu oran küçük olduğu için ciddi anlamda yüksek tansiyon sorunu olanlar için etkili olmayabilir.

Sindirim sistemi

Çörek otunun mide ülseri ve gastriti önlemesi mümkün olabilir. Araştırmalar çörek otundan soğuk pres yöntemiyle elde edilen yağın mide mukozası üzerinde koruyucu etkileri olabileceğini desteklemektedir.

Çörek otunun ayrıca ülsere ve gastrite neden olan Helikobakter pilori bakterisinin de üremesini engelleyebildiği görülmüştür. Sıçanlar üzerinde yapılan araştırmalarda çörek otunun mide astarını bu bakteriye karşı koruduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çörek otu yağının sıçanlarda bağırsak hasarını önlediği belirtilir.

Kanser

Çörek otu tohumlarında birçok aktif bileşen bulunmuştur. Ancak kansere yönelik en yoğun etkileri olan maddeler tohumunun yağında bulunan timokinon (TQ), ditmokinon (DTQ), timohidrokinon (THQ) ve timol (THY)’dür. Timokinon, güçlü anti-oksidan, anti-kanserojen (kansere karşı etkili) ve anti-mutajenik (mutasyonu önleyici) etkiler gösterir.

Bilimsel araştırmalara göre, çörek otu birçok kanser türüne karşı etkilir. Bu kanser türleri şunlardır: kan kanseri, meme kanseri, kolon kanseri, pankreas kanseri, akciğer kanseri, cilt kanseri, böbrek kanseri, prostat kanseri ve rahim ağzı kanseri. Çörek otu bu kanserlerde belli düzeylerde anti-tümör özellikler göstermiştir.

Ancak bu etkiler sınırlıdır ve çoğunlukla test tüplerinde ve sıçanlarda yapılan bu araştırmalara dayanarak, çörek otunun tek başına kanseri iyileştirebileceğini söyleyemeyiz.

Benzer yazılar:

Nörolojik bozukluklar

Test tüplerinde ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda çörek otunun ve içerisindeki en önemli aktif bileşen olan timokinonun nörodejeneratif hastalıklara karşı koruyucu etkileri olduğu gösterilmiştir.

Alzheimer, depresyon, ensefalomiyelit, epilepsi, iskemi, parkinson ve travmatik beyin hasarı gibi hastalıklar üzerindeki olumlu etkilerinin antioksidan ve antienflamatuvar özellikleriyle ilgili olduğu düşünülmektedir. Bununla beraber insanlar üzerindeki etkilerini araştıran çalışmalar sınırlıdır.

Romatoid artrit

Faydaları çok geniş kapsamlı olan çörek otunun romatoid artrit hastaları üzerindeki etkileri de incelenmiştir. 40 romatoid artrit hastası kadına günde 2 defa 500 mg çörek otu yağı takviyeleri verilmiştir. Hastaların eklemlerde iltihap ve sabah katılığı gibi belirtilerinde iyileşme görülmüştür.

Ayrıca osteoartrit, vitiligo, ülseratif kolit, obezite ve Hepatit C rahatsızlıklarında da bir miktar fayda gösterebilir. Ancak bu etkilerini destekleyen bilimsel çalışmalar yetersizdir.

Çörek otu zararları ve yan etkileri

Aşırıya kaçılmadıkça zararlı değildir. Ancak aşırı miktarda tüketildiğinde alerjik döküntülere neden olabilir.

Yağı ise aşırı miktarda içildiğinde mideyi bozabilir ve kusma, ishal veya kabızlığa neden olabilir.

Bununla beraber çörek otunun içerisindeki bileşenlerin, kg başına 2,4 gram oranında kullanıldığında sıçanlar üzerinde toksik etkilere neden olduğu kaydedilmiştir. Bu dozda sıçanlarda hareketlerde yavaşlama, nefes almada zorluk, organ ağırlığında azalma ve iç organlarda toksisite ortaya çıkmıştır.

Hamilelik döneminde kullanımı sakıncalı değildir.

Çörek otu etkileşimleri

Kan pıhtılaşmasını yavaşlatabileceği için antikoagülan yani pıhtılaşma önleyici ilaçlarla etkileşime girebilir.

Kaynakça

Gastroprotective Activity of Nigella Sativa L Oil and Its Constituent, Biochemical Effects of Nigella Sativa L Seeds in Diabetic Rats, Effect of Nigella Sativa (Black Seed) and Thymoquinone on Blood Glucose in Albino Rats / Herbal Treatments of Asthma: A Systematic Review / Blood Pressure Lowering Effect of Nigella Sativa L. Seed Oil in Healthy Volunteers / [Diuretic and Hypotensive Effects of Nigella Sativa in the Spontaneously Hypertensive Rat] / Anticancer Activities of Nigella Sativa (Black Cumin) / A Review on Possible Therapeutic Effect of Nigella sativa and Thymoquinone in Neurodegenerative Diseases / Nigella sativa L. (Black Cumin): A Promising Natural Remedy for Wide Range of Illnesses / Effect of Nigella sativa seeds on the glycemic control of patients with type 2 diabetes mellitus

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Tolegen Effluvium Hakkında Her Şey

Telogen Effluvium Nedir? – Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

0
Telogen effluvium nedir? Telogen effluvium bir saç dökülmesi tipidir ve diffüz alopesi örneğidir. Alopesi ise tek başına saç dökülmesi anlamına gelir. Eğer bu saç dökülmesi...