Ana Sayfa ALT KATEGORİ Covid-19 Enfeksiyonu Riskini Arttıran Sağlık Sorunları ve Hastalıklar

BENZER YAZILAR

Maske Takmak Enfeksiyon ve Koronavirüs Bulaşmasını Engelleyebilir Mi?

Giriş Yeni tip koronavirüs salgını başladığından beridir maskelerin hastalığın bulaşmasına karşı gerçekten koruyucu olup olamayacağı tartışması sürmektedir. Bu süreçte bu konuda uzmanların ve devlet görevlilerinin...

COVID-19 Hastalarında Sitokin Fırtınası

Sitokin fırtınası, bağışıklık sisteminin çok fazla enflamatuvar (iltihabi) madde ürettiği ve vücuda ciddi anmada zarar verebilecek bir reaksiyondur. Öyle ki bağışıklık sisteminin...

Bulaşıcı Hastalıklardan Nasıl Korunuruz?

Bulaşıcı hastalıklardan korunmanız için uymanız gereken belli başlı kurallar vardır. Bu kuralları beş temel başlıkta toplayabiliriz. Bu başlıklar kapsamındaki tavsiyelerimize riayet ederek koronavirüs ve...

Koronavirüsten Korunmak İçin El Nasıl Yıkanır?

El yıkama, kendinizi ve ailenizi koronavirüs gibi enfeksiyona neden olan mikroplardan korumak için uygulayabileceğiniz en önemli ve temel önlemlerin başında gelir. Ellerinizi...

Covid-19 Enfeksiyonu Riskini Arttıran Sağlık Sorunları ve Hastalıklar

Giriş

Yeni koronavirüs salgını ile beraber, kronik hastalıkları olan kişilerin risk grubunda olduğunu ve Covid-19 enfeksiyonu nedeniyle ciddi komplikasyonlar geliştirme ihtimallerinin yüksek olduğunu az çok biliyorduk. Yani bu salgının başından beri halihazırda sağlık sorunları olan insanların, sağlıklı kişilere göre belli düzeyde daha hassas olduğunun farkındaydık.

Bununla beraber, hangi hastalıkların kişiyi koronavirüse karşı daha hassas hale getirdiği ve hastalıklara göre risk oranları ve komplikasyon türleri gibi meseleler ile ilgili olarak medyada kesin bilgiler verilmemişti. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC), kimlerin koronavirüste hassas grupta olduğu ve hangi hastalıkların ne kadar risk oluşturduğuna dair bir kılavuz yayınladı.

Ancak CDC’nin yayınladığı kılavuz, koronavirüste risk grupları hakkında kesin bir bilgi edinmemiz için yeterli olmayabilir. Bunun nedeni yeni koronavirüs hakkında sürekli yeni bir şeyler öğreniyor oluşumuz ve araştırmalara sürekli olarak yenisinin ekleniyor olmasıdır.

Bununla beraber tüm araştırmalara ve kılavuzlara rağmen, herhangi bir hastalığınız olması veya risk grubunda olmanız Covid-19’u ağır geçireceğiniz anlamına gelmiyor. Aynı şekilde hiçbir kronik hastalığı olmayan kişinin de bu virüsten kaynaklı enfeksiyonu hafif atlatacağının bir garantisi yoktur. Unutmamak gerekiyor ki bu kılavuzlar ve araştırmalar netice itibariyle genellemelerdir ve her vaka kendine özel olacaktır. Biz bu makalemizde, bilimsel araştırmalara dayanarak Covid-19 riskini arttıran sağlık sorunları ile ilgili bilgi vereceğiz ve risk grubunda olan hastalıkları ve bu risklerin düzeyini anlamaya çalışacağız.

Benzer yazılar:

Covid-19 riskini ve komplikasyonlarını ciddi anlamda arttıran sağlık sorunları ve hastalıklar

KOAH

KOAH, uzun süreli olarak nefes alma sorunlarının yaşandığı ve açılımı Kronik Obstrüktif (tıkayıcı) Akciğer Hastalığı olan müzmin bir durumdur. Amfizem, kronik bronşit ve refrakter astım KOAH türleridir. KOAH’nın en yaygın nedeni sigara içmek olmakla beraber KOAH hastalarının % 25’inin sigara içmediği bilinmektedir.

Akciğerlerinizin rahat bir şekilde nefes alıp vermenizi sağlamak üzere esnemesi gerekir. Fakat KOAH hastalıklarında, akciğerlerinizde bulunan bronşiyal tüplerde ve hava keselerinde bu esneme kabiliyetinde azalma vardır. Neticede nefes darlığı ve balgamlı öksürük gibi belirtiler ortaya çıkar.

İşte akciğerlerinizin bu elastikiyeti kaybetmiş olması sizi Covid-19 enfeksiyonunda yüksek risk grubuna dahil eder. Enfeksiyon kaptığınız takdirde ve bu enfeksiyon akciğerlerinizi etkilediğinde, hali hazırda elastikiyetini yitirmiş olan akciğerler daha da zorlanacaktır ve nefes alıp vermek daha da güç hale gelecektir.

Ayrıca akciğerlerde skarlaşmaya neden olan diğer akciğer hastalıkları da sizi yüksek risk grubuna sokar. Bu hastalıklar arasında pulmoner fibroz, kistik fibroz ve interstistel akciğer hastalıkları da bulunur.

Kanser

Kanser hastaları, Covid-19 salgını ile beraber belki de en çok endişe duyan hasta grubudur. Salgının ortaya çıkmasıyla beraber kanser tedavisi gören ve kemoterapi alan hastalar bağışıklık sistemlerinin hali hazırda zayıflamış olmasından ötürü oldukça endişe duymaktadırlar ve bu konuda haksız sayılmazlar.

Lancet’da yayınlanan iki çalışma, Covid-19 enfeksiyonuna yakalanan kanser hastaları arasında ölüm oranının yüksek olduğunu göstermektedir. Bu çalışmalardan birinde ABD, Kanada ve İspanya’daki 900’den fazla Covid-19 enfeksiyonuna yakalanan kanser hastası incelenmiştir. Araştırmada Covid-19 enfeksiyonuna yakalanan kanser hastalarının % 13’ünün kaybedildiği kaydedilmiştir. Başka bir araştırmada ise Birleşik Krallık’taki 800 kanser hastası incelenmiştir. Covid-19 enfeksiyonu kapan bu hastaların % 28’inin öldüğü tespit edilmiştir.

Araştırmalardaki yüzdeler oldukça yüksektir; bununla beraber beklenenin aksine, araştırmalarda, kemoterapi tedavisi görmenin Covid-19 nedeniyle ölüm riskini arttırmadığı da belirtilmektedir.

Obezite

Obezite, vücut kitle indeksinin 30 ve yukarısında olduğu fazla kilolu olma halidir. Obezite rahatsızlığı Covid-19 enfeksiyonu için yüksek risk faktörlerinin başında gelmektedir. Hatta bazı araştırmalar İtalya’daki ölüm oranlarının Çin’e göre çok daha yüksek olmasının bu ülkede obezitenin yaygınlığı ile ilgili olduğunu öne sürmektedir.

Her şeyden önce obez hastalar genellikle sağlıksız ve işlenmiş gıdalarla beslenme meylindedir. Vitamin ve mineral eksikliklerinin sık görüldüğü bu kişilerin bağışıklık sistemi bozulmuş olabilir. Özellikle A vitamini, solunum yollarında meydana gelen enflamasyonlarda önemli bir role sahiptir. Buna ek olarak obez hastalarda Tip 2 diyabet, kalp hastalıkları ve metabolik sendrom görülme riski artmıştır ve tüm bu hastalıklar Covid-19 enfeksiyonuna karşı hassasiyeti arttırabilir.

Kalp hastalıkları

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi, kalp yetmezliği, koroner kalp hastalığı, kardiyomiyopati ve pulmoner hipertansiyon gibi kalp hastalıkları olan kişilerin Covid-19 enfeksiyonu nedeniyle ciddi komplikasyonlar yaşama riskinin olduğunu belirtiyor.

Esasen kalp ve akciğerler doğrudan beraber ve koordinasyon halinde çalışan organlardır. Nefesimiz ile beraber akciğerlerimize ulaşan temiz hava kalbimiz sayesinde tüm vücudumuza pompalanır. İşte akciğerlerimiz görevini doğru bir şekilde yerine getiremediğinde, kalbe giden oksijen miktarı da haliyle düşer. Neticede kalp azalan oksijeni dengelemek için daha fazla çalışmak zorunda kalabilir. Bu da hali hazırda zaten hasta olan bir kalbin daha da çok yorulmasına neden olur.

JAMA Cardiology dergisinde Mart ayında yapılan bir çalışmada, Covid-19 kaynaklı ölümlerdeki kardiyovasküler komplikasyonlar incelenmiştir. Araştırmada, Covid-19 nedeniyle hastaneye kaldırılan 187 kişiden 66 hastada, hipertansiyon, koroner kalp hastalığı, kardiyomiyopati ve % 52 hastada ise kalp kasında hasar görülmüştür.

Diyabet

Diyabet, kan şekeri kontrolünün zayıf olduğu ve ani kan şekeri dalgalanmalarına neden olan bir rahatsızlıktır. Hem tip 1 diyabet hem de tip 2 diyabet için yüksek kan şekeri riski vardır. İşte kan şekerinin yüksek olması nedeniyle, diyabet hastaları Covid-19 açısından risk grubundadır.

Kan şekerinin yüksek olmasının (hiperglisemi) bu enfeksiyona karşı hassasiyeti arttırmasının nedeni ise tam olarak açık değildir. Bununla beraber genel olarak diyabet hastalarının bağışıklık sisteminin baskılandığı düşünülür. Kan şekeri kontrolü zayıf olan hastaların bağışıklık sistemi bu durumdan olumsuz olarak etkilenir.

2020 Mart ayında Çin’de yapılan ve 72,314 Covid-19 hastasının katıldığı bir araştırmada, diyabet hastalarının, Covid-19 nedeniyle hayatını kaybetme oranı % 7.3 idi ki bu sağlıklı kişilere göre üç kat kadar yüksektir.

Benzer yazılar:

Kronik böbrek hastalığı

CDC’ye göre, kronik böbrek hastalığı hangi aşamada olursa olsun Covid-19 enfeksiyonunda ciddi bir komplikasyon yaşama riskini arttırmaktadır. Bununla beraber risk hastalık ilerledikçe daha yüksek gibi gözükmektedir.

Calinical Journal of the American Society of Nephrology dergisinde yayınlanan bir araştırmada, böbrek hastalığı olan kişiler arasında böbrek nakli olmuş hastaların Covid-19 riskinin ek yüksek seviyede olduğu belirtilmiştir. Bunun nedeni, organ naklinden kaynaklanan bağışıklık baskılanması olduğu düşünülmektedir.

Kidney International dergisinde yayınlanan araştırmada ise, daha önce böbrek hastalığı olan kişilerin Covid-19 enfeksiyonuna yakalandıkları takdirde, ölüm riskinin iki kat arttığı kaydedilmiştir. Bu durum özellikle ilerlemiş böbrek hastalığı olan kişilerde, böbrek yetmezliği oluştuğunda geçerlidir.

Bağışıklığı zayıf kişiler

Bağışıklığınızın zayıf olması, enfeksiyonlarla savaşma becerinizin azaldığı anlamına gelir. Birçok hastalık ve tedavi kişinin bağışıklık sisteminin zayıflamasına neden olabilir. Bağışıklığı zayıf kişiler ve hastalık grupları şunlardır:

  • Organ nakli olan ve bağışıklık baskılayıcı ilaç kullanan kişiler
  • Kan veya kemik iliği nakli olan ve bağışıklık baskılayıcı kullanan kişiler
  • İmmün yetmezlik sendromları
  • Kemoterapi ve radyoterapi gören kişiler
  • CD4 sayısı düşük olan HIV enfeksiyonu olan kişiler veya HIV enfeksiyonu olup da tedavi görmeyen kişiler
  • Uzun süredir kortikosteroid veya bağışıklık baskılayıcı ilaç kullanan kişiler

Bununla beraber yakın zamanda yapılan bir meta-analizde, TNF blokerleri, IL ‐ 1 blokerleri veya IL ‐ 6 blokerleri gibi bağışıklık baskılayıcı ilaç kullananlarda ciddi Covid-19 enfeksiyonu görülmemiştir. Ayrıca bu ilaçlar, Covid-19 enfeksiyonunda görülen ağır enflamasyonu bastırmak amacıyla dahi kullanılan ilaçlardır.

Ayrıca, araştırmalar, diğer bağışıklık baskılayıcı ilaçları kullanan (metotreksat, azatioprin, JAK ‐ inhibitörleri, takrolimus) kişilerde de Covid-19 enfeksiyonunun kötüleştiğini göstermemektedir. Örneğin, immünosupresif ilaç tedavisi gören ve deri, eklem ve bağırsak ile ilgili otoimmün hastalıkları olan 86 hasta ile ilgili bir raporda, bu hastaların Covid-19 nedeniyle hastaneye yatışlarının normal kişilerle benzer düzeyde olduğu görülmüştür.

Yaşlılık

CDC, yaş ile beraber Covid-19 enfeksiyonundan kaynaklı ciddi komplikasyon yaşama ihtimalinin arttığını belirtir. Yani 50 yaşlarında bir kişi, 40 yaşlarında birine göre daha yüksek risk altındadır. 60larında veya 70lerinde olan bir kişi ise 50lerinde olanlara göre daha yüksek risk grubundadır. Bununla beraber en yüksek risk grubunun 85 yaşında veya daha yaşlı kişiler olduğu belirtilir.

Yaşın neden koronavirüs riski açısından önemli olduğu birkaç faktör ile ilgili olabilir. Birincisi yaş ile beraber bağışıklık fonksiyonlarında bozulmalar başlar. Yaşlı bir kişinin bağışıklık sistemi genç bir kişinin bağışıklık sistemi kadar etkin değildir. Buna ek olarak yaş ile beraber başka sağlık sorunları da ortaya çıkmıştır. Birden fazla hastalığı olan bir kişinin ise Covid-19 enfeksiyonunu ağır geçirme ihtimali artar. Ayrıca akciğerler eski elastikiyetine sahip olmadığı için, yaşlı bir kimse zatürre olduğunda solunum cihazına ihtiyaç duyabilir.

Diğer

CDC’ye göre, Covid-19 enfeksiyonunda daha düşük risk grubunda olan fakat hala daha tamamen sağlıklı bir kişiye göre komplikasyon geliştirme ihtimali olan hastalıklar şunlardır:

  • Astım
  • Hamilelik
  • Karaciğer hastalığı
  • Hipertansiyon
  • Talasemi
  • Demans gibi nörolojik bozukluklar
  • Serebrovasküler hastalıklar

Sonsöz

Yeni koronavirüs enfeksiyonu hakkında çok fazla şey bilmediğimiz ve uzun vadede ne gibi sonuçlar doğuracağından emin olmadığımız bir enfeksiyondur. Bununla beraber bilim adamları bu hastalıkla ilgili araştırmalara devam etmektedir ve biz aksi doğrultuda bulgular edinmediğimiz müddetçe, 65 yaş üzerindeki kişilerin ve halihazırda kronik hastalıkları olan kişilerin belli düzeyde risk grubu içerisinde olduklarını söyleyebiliriz.

Bu nedenle, Covid-19 enfeksiyonundan korunmak için hijyen ve fiziksel mesafe kurallarına riayet etmemiz son derece önemlidir. Risk grubunda olmasak dahi bu enfeksiyona karşı temkinli olmamız gerekir zira istatistiklerin ötesinde enfeksiyonun kimde nasıl bir etkide bulunacağından emin olamayız. Buna ek olarak, sağlıklı olsak dahi, koronavirüse karşı tedbirlerimizi alarak hastalığın yayılmasını önleyebilir ve risk grubundaki kişileri koruyabiliriz.

Kaynakça

COPD / Studies highlight COVID-19 impact on cancer patients / Prevalence, Severity and Mortality associated with COPD and Smoking in patients with COVID-19: A Rapid Systematic Review and Meta-Analysis / Obesity as a risk factor for COVID-19: an overview / [Immunosuppressive mechanisms in diabetes mellitus] / Characteristics of and Important Lessons From the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Outbreak in China / Obesity and its Implications for COVID‐19 Mortality / Cardiovascular Implications of Fatal Outcomes of Patients With Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) / COVID-19 in Patients with Kidney Disease / Kidney disease is associated with in-hospital death of patients with COVID-19 / Systemic immunosuppression in times of COVID‐19: Do we need to rethink our standards? / People with Certain Medical Conditions

Reklam

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

SON EKLENENLER

Avokado Saç Maskesi Nasıl Yapılır? Avokado ile Yapabileceğiniz 5 Farklı Saç Maskesi!

Son zamanların popüler diyet meyvesi avokadonun cilt ve saç için de son derece faydalı olduğunu biliyor muydunuz? Avokado saç bakımı için kullanabileceğiniz en etkili...

Badem Yağı ve Cilt Bakımı: Badem Yağı Yüze Sürülür Mü?

Badem yağı çoğunlukla saç bakımı ile kaş ve kirpik gürleştirme gibi amaçlarla kullanılır. Ancak iyi bir nemlendirici olan badem yağının kullanımı bunlarla sınırlı değildir....

Kuru ve Yıpranmış Saçlar İçin 6 Mucizevi Yağ

Kuru ve yıpranmış saçlar birçok kadının karşılaştığı kozmetik problemlerden biridir. Özellikle sık sık fön makinesinin kullanılması, boyama işlemleri ve klorlu su saçın yıpranmasına ve...

Saçları Klordan Korumak İçin En Etkili 5 Yol

Yazın bunaltıcı havalarında havuza girmeden edemeyenlerdenseniz klorun saçı nasıl yıprattığını bilirsiniz. Klor hem boyalı saçların renginin akmasına neden olur hem de saçın kendi yapısına...

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Migrene iyi gelen bitkiler: 6 mucizevi bitki!!

Migren toplumda en sık görülen rahatsızlıklardan biridir. Sokağa çıkıp rastgele insanlara sorsanız, belki de 5 kişiden birinde migren şikayetleri olduğunu görebilirsiniz. Başın...

Hafif Sebze Yemekleri: Sebzeli Pilav

Hafif sebze yemekleri serisinden klasik bir lezzet: sebzeli pilav. Yapımı kolay, lezzeti ise efsane bu tarifi hem tek başına ana öğün gibi...

Kolay Bir Atıştırmalık: Mozzarellalı Domates Tava

Mozzarellalı domates tava harika bir atıştırmalık. Yapımı son derece basit ancak bir o kadar da lezzetli. Hafif, kolay ve lezzetli ara öğün...

Birinci Sınıf Bir Lezzet: Domatesli Brokolili Makarna

Makarna yemekleri basit ve sıradan bulunur. Oysa ki çeşitli sebzeler ve çeşnilerle bir kombinasyon oluşturulduğunda makarnadan birinci sınıf ve son derece özel...

Hafif Sebze Yemekleri: Fırında Kaşarlı Karnabahar

Karnabahar doğru pişirildiği takdirde oldukça lezzetli bir sebzedir. Bununla beraber klasik karnabahar yemeği size yavan gelebilir ve değişik lezzetler katarak karnabaharı mutfağınıza...