Dereotu: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır. Okuma süresi: 2 dk 30 sn

0
77
Dereotu faydaları ve zararları
Dereotu besin değerleri yüksek bir bitkidir

Genel bilgiler

Latince ismi Anethum graveolens olan dereotu maydanozgiller familyasından tek yıllık bir bitkidir. Hoş kokulu ve tüysü yaprakları vardır. Bu bitki, yapraklarının ve tohumlarının, ot veya baharat olarak kullanıldığı Avrasya’da yaygın olarak yetiştirilir. Ülkemizde de yaygın olarak yetişmektedir.

Dereotu A vitamini, C vitamini, folat, demir, manganez, B6 vitamini, riboflavin, magnezyum ve potasyum gibi vitamin ve mineraller açısından zengindir. Ayrıca bir miktar kalsiyum, çinko, bakır ve fosfor da içerir.

Biz bu makalemizde hem baharat olarak hem de şifalı özellikleriyle önemli bir bitki olan dereotu hakkında daha detaylı bilgiler vereceğiz ve bilimsel araştırmalara göre olası faydaları ve zararları hakkında sizleri aydınlatmaya çalışacağız.

Dereotu nasıl kullanılır?

Dereotu, Hindistan’ın geleneksel tıbbı olan Ayurveda’nın sık kullandığı bitkilerdendir ve yüz yıllarca Asya’da şifalı özellikleri için kullanılmıştır.

Yemeklerde ot ve baharat olarak kullanılmasının yanı sıra tohumları ve üst kısımları ilaç olarak da kullanılır.

Dereotu çabuk bozulduğu için fazla saklanmamalı ve hemen tüketilmelidir. Ancak kurutulmuş dereotu daha uzun sure dayandığı için kurutarak tüketebilirsiniz. Taze dereotunu ise kilitli bir poşette ve dolapta maksimum bir haftaya kadar saklayabilirsiniz.

Dereotunu kurutarak baharat gibi kullanabileceğiniz gibi taze olarak salatalara, ekmeklere ve çorbalara rahatlıkla koyabilirsiniz. Özellikle patates sotelere çok yakışan dereotunu kuruttuğunuz takdirde ömrü de uzar. Bu otun balık yemekleri için de son derece uygun olduğunu söyleyebiliriz.

Dereotlu yemek tarifleri:

Dereotu faydaları

Geleneksel olarak kullanımı

Asya kültürlerinde ve Ayurveda’da yüzyıllardır kullanılan bir bitkidir. Geleneksel olarak hemoroid, bronşit, ateş ve öksürük, idrar yolları bozuklukları, nöropati ve dizüri için kullanılmıştır.

Dereotunun sinirleri rahatlattığı ve kasılmalara iyi geldiği söylenir. Sinirleri rahatlatma özelliğinden ötürü uyku bozukluklarında kullanılabileceği düşünülür.

Ayurveda’da dereotu iştahsızlığa karşı kullanılır. Ayurveda prebsiplerine göre iştahsızlık Vata, Pitta ve Kapha dosha’larının şiddetlenmesinden kaynaklanır. Dereotunun bu dosha’ları dengelediği düşünülür.

Dereotu bitkisinin bilimsel araştırmalara dayanan faydaları

A ve C vitaminleri

Dereotu hem A hem de C vitaminlerinden zengin bir bitkidir. C vitamini bağışıklık sisteminin fonksiyonları için gereklidir ve enfeksiyonlara karşı dirençli olmak için bu vitaminin vücudumuzda yeterli miktarda bulunması gerekir. Ayrıca C vitamini kolajen yapımına da katkıda bulunur ve bu nedenle cilt sağlığı için önemlidir.

Mineraller

Dereotu, antioksidan ve vitamin içeriğinin yanısıra iyi bir manganez kaynağıdır. Manganez beyin ve sinir sisteminin iyi çalışması için gerekli olan önemli minerallerden biridir.

Buna ek olarak kalsiyum, magnezyum, potasyum, sodyum, çinko, demir ve bakır da içerir. Tüm bu mineraller vücudumuzda önemli fonksiyonlara sahiptir.

Antioksidanlar

Dereotunun içerisinde kuersetin gibi güçlü antioksidan özellikleri olan flavonoidler ve tanenler bulunur. Antioksidanların inme, kalp krizi ve bazı kanserlere karşı koruyucu olması mümkündür. Diyetinizde bol miktarda antioksidan özellikleri olan yiyeceklerden bulundurmak en azından hastalıkların önlenmesi açısından faydalı olabilir.

Kolesterol ve kalp sağlığı

Araştırmalar dereotunun kolesterol ve trigliserit seviyelerini azaltabileceğini gösteriyor. Yüksek kolesterol ve trgliserit seviyeleri kalp hastalığı riskini artırdığı için kontrol altında tutulması önemlidir. Ancak bu araştırmaların çoğunlukla hayvanlar üzerinde yapıldığını belirtmeliyiz. Buna ek olarak insanlar üzerinde yapılan araştırmalar dereotunun her zaman bu etkilere sahip olduğunu desteklemiyor.

Örneğin 91 kişi üzerinde yapılan bir araştırmada 2 ay boyunca günde 6 adet dereotu ekstresi kullananların kolesterol ve trigliserit seviyelerinin anlamlı düzeyde azaldığı görülmüştür. Fakat 150 kişinin katıldığı başka bir araştırmada, katılımcıların ne kolesterol ne de trigliserit seviyelerinde değişme olmamıştır.

Dismenore / Ağrılı adet görme

Tıp dilinde dismenore olarak adlandırılan sancılı adet görme kadınların en büyük sorunlarından biridir. Ağrı kesicilerin yan etkilerinden endişe edildiği için, bu sorunun tedavisinde doğal yöntemlere olan ilgili artmaktadır. 2014 yılında yapılan bir araştırmada, dereotunun adet sancısı üzerindeki etkileri incelendi. Araştırma 18 ila 28 yaş arası 75 kadının katılımıyla gerçekleştirildi.

Bu araştırmada kadınlar üç gruba ayrılmıştır. İlk grup regl döneminden 5 gün önce ve 2 gün sonraki zaman aralığında günde 1000 mg dere otu tozu aldı. Diğer gruplar ise 250 mg mefenamik asit veya 500 mg nişasta kapsülü aldı. Araştırma neticesinde dereotu takviyelerinin, adet sancıları üzerinde, mefenamik asit kadar etkili olduğu görülmüştür.

Diğer

  • Geleneksel olarak karaciğer için faydaları ile de öne çıkar. Bu nedenle karaciğer sorunlarında dereotuna başvurulur. Bununla beraber bazı bilimsel araştırmalar da dereotunun bu kullanımını desteklemektedir.
  • Lifli yapısı sayesinde kabızlık gibi sindirim sistemi problemlerinde ve hemoroid tedavisinde etkili olabilir. Hatta İbrahim Saraçoğlu hocamız da kabızlık için dereotu tüketilmesini tavsiye ediyor.
  • Dereotunun süt bezlerini uyardığı ve süt salgısını arttırdığı iddia edilir ancak bu özelliğini destekleyen fazla bilimsel çalışma yoktur.
  • Yoğun mineral içeriği nedeniyle kemik sağlığı için faydalı olabilir. Özellikle kalsiyum, magnezyum, demir, çinko ve fosfor sağlıklı kemik yapısı için kati önemde minerallerdir.
  • Dereotu bağırsak gazlarına karşı da kullanılır. Bu nedenle bebeklerin kolik sancısında da faydalı olabilir.
  • Dereotunun esansiyel yağının rahatlattığı, sakinleştirdiği, stresi azalttığı ve uykuya geçişi kolaylaştırdığı iddia edilir.

Dereotu zararları ve yan etkileri

Yemeklerde normal miktarlarda tüketildiğinde bir zararı yoktur fakat nadiren alerjisi olan kişilerde alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Dereotu tükettikten sonra döküntü, kaşıntı ve kusma gibi belirtiler ortaya çıkarsa bu bitkiye karşı alerjiniz olabilir.

Bu bitkiyi tüketmek, güneşe hassasiyetinizi arttırabilir. Güneşe çıkacağınız günlerde dereotu tüketmemeniz daha doğru olabilir.

Rahmi uyarabileceği için hamilelikte kullanılması önerilmez. Rahmi uyaran bitkiler düşüğe neden olabilir.

Dereotu ekstresi, şeker hastalığı olan kişilerde kan şekerini düşürebilir. Diyabeti olanlar tarafından dikkatli bir şekilde kullanılmalıdır. Eğer şeker hastası iseniz ve ilaç olarak yüksek miktarda dereotu kullanmak istiyorsanız kan şekerinizi sürekli kontrol etmelisiniz.

Bu ot ayrıca tiroid hormonu seviyelerini düşürebilir. Tiroit sorunları yaşıyorsanız dereotunu dikkatli bir şekilde kullanınız.

Dereotu etkileşimleri

Diüretik etki gösterebileceği ve lityumun vücuttan atılışını yavaşlatabileceği için lityum ile etkileşime girebilir. Eğer lityum kullanıyorsanız dereotunu yemekler dışında tüketmemeniz daha doğru olabilir veya doktorunuza danışarak ilacınızın dozunun değiştirilmesini talep edebilirsiniz.

Kan şekerini düşürebileceği için, aynı etkiye sahip diyabet ilaçları ile etkileşime girebilir. Bu ilaçlarla beraber dereotu tükettiğiniz takdirde kan şekeriniz çok fazla düşebilir.

Kaynakça

Effects of anethum graveolens and garlic on lipid profile in hyperlipidemic patients / The Effect of Anethum Graveolens L. (Dill) on Corticosteroid Induced Diabetes Mellitus: Involvement of Thyroid Hormones, Occupational Contact Dermatitis to Dill / Dill-normalized liver lipid accumulation, oxidative stress, and low-density lipoprotein receptor levels in high cholesterol fed hamsters / Effect of Dill (Anethum graveolens) on the severity of primary dysmenorrhea in compared with mefenamic acid: A randomized, double-blind trial

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin