Ana Sayfa Tamamlayıcı Tıp Deve Dikeni: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Deve Dikeni: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Genel bilgiler

Latince adı Silybum marianum olan deve dikeni, Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika’ya özgü bir bitkidir ancak Kuzey ve Güney Amerika ile Avustralya’da da ekilmektedir. Deve dikeni 5 ila 10 metre kadar büyür ve geniş, dikenli yaprakları vardır. Yapraklarında beyaz lekeler bulunur.

Deve dikeninin çiçekleri kırmızımtırak mor renktedir ve dikenleri keskindir. Deve dikeninin içeriğindeki aktif madde silimarindir ve sağlığa yönelik birçok faydası bu madde ile ilgilidir.

Deve dikeninin meyveleri ve tohumları 2.000 yıldan fazla bir süredir karaciğer ve safra bozukluklarının tedavisi için kullanılmaktadır. Yani bu bitki karaciğer üzerindeki faydalı etkileri ile ön plandadır.

Deve dikeni nasıl kullanılır?

Deve dikeni, sağlık uygulamaları amacıyla ağız yoluyla alınabileceği gibi cilt üzerine lokal olarak da uygulanabilir.  

Deve dikeninin yaprakları ve çiçekleri salatalara konulabilir. Tohumları kavrularak kahve yerine kullanılabilir. Ancak bu kullanımları pek bilinmemektedir ve bu bitkiden genellikle şifalı özellikleri için faydalanılır.

Deve dikeninin şifalı etkilerinden yararlanmak istiyorsanız bir fitoterapi uzmanına başvurabilirsiniz. Doktor kontrolünde olmadan veya işin uzmanı bir kişi tarafından tavsiye edilmeden deve dikeni kullanma talimatları vermek mümkün değildir.

Ancak deve dikeni takviyelerinin üzerindeki kullanma talimatlarına göre de bu takviyeleri belirtilen ölçülerde alabilirsiniz. 

Deve dikeni faydaları

Karaciğer sağlığı

Deve dikeni karaciğere olan faydalarıyla öne çıkar. Hepatit, siroz, safrakesesi rahatsızlığı, nefropati, dalak rahatsızlıkları üzerinde olumlu etkileri olabilir.

Bilimsel araştırmalara göre, deve dikeninin içerisinde bulunan silimarin maddesi karaciğer hücrelerini kimyasal maddelerden korur.

Bununla beraber deve dikeninin karaciğer üzerindeki etkilerini araştıran çalışmalardan elde edilen sonuçlar birbiriyle tutarsızdır. American Journal of Gastroenterology dergisinde yayınlanan ve deve dikeni ve karaciğer sağlığı arasındaki ilişkiyi inceleyen birçok çalışmanın incelendiği bir araştırmada deve dikeninin karaciğer fonksiyonlarında ciddi anlamda bir iyileşme sağlamadığı gibi Hepatit enfeksiyonlarından ölüm riskini de azaltmadığı belirtilmiştir. 

Kanser

Deve dikeninin içerisinde bulunan silimarin maddesinin prostat, meme, yumurtalık, lösemi, lenfoma, cilt kanseri, mesane kanseri ve ince bağırsak kanseri gibi kanserler üzerindeki etkileri incelenmiştir.

Prostat, meme ve rahim ağzı kanserlerinde kemoterapi ilaçlarının etkinliğini artırabildiği, diğer kanserlerde de belli düzeylerde kanserin ilerlemesini durdurabildiği gösterilmiştir. Ancak bu çalışmaların büyük çoğunluğunun insanlar üzerinde uygulanmadığını bildirmekte fayda var. Yani deve dikeninin insanlarda oluşan kanser üzerindeki etkileri hakkında kesin bir şey söyleyemeyiz.

Kemoterapinin yan etkileri

Bazı bilimsel araştırmalar deve dikeninin kanser tedavisinin yan etkilerini azaltabileceğini göstermektedir. Kemoterapinin yan etkileri kişinin gündelik hayatını ve tedavisini oldukça olumsuz etkileyebildiği için bu belirtilerin kontrol altında tutulması önemlidir.

Lösemili çocuklar üzerinde yapılan bir çalışmada, silimarinin kanser tedavisine zarar vermeden, yani tedavinin etkilerini azaltmadan, kemoterapinin karaciğer üzerindeki yan etkilerini azalttığı gösterilmiştir.

Benzer yazılar: Lösemi Kalıtsal Bir Hastalık Mıdır? Lösemide Genetik ve Çevresel Risk Faktörleri Nelerdir?

Radyasyon tedavisi gören, baş ve boyun kanseri hastaları üzerinde yapılan bir araştırmada hastalara 6 hafta boyunca silimarin verilmiştir. Silimarin alan hastaların almayanlara göre, radyasyona bağlı mukozit (ağızda ağrılı yaralar) gelişme risklerinin daha düşük olduğu görülmüştür.

Tip 2 diyabet

Tip 2 diyabet, kardiyovasküler hastalıklar (kalp damar hastalıkları) ve böbrek hastalığı gibi rahatsızlıklara yakalanma riskini arttıran ciddi bir hastalıktır. Diyabet ile ilişkili komplikasyonların oluşmasında enflamasyon önemli bir rol oynar. Deve dikeninin içerisinde bulunan silimarin maddesi antienflamatuvar özelliklere sahiptir ve kan şekeri kontrolüne yardımcı olabilir.

Deve dikeninin diyabetli kişilerde kan şekerini düşürdüğüne dair bilimsel çalışmalar mevcuttur. Yapılan araştırmalarda deve dikeninin tip 2 diyabet hastalarında uzun vadede kan şekeri kontrolüne yardımcı olduğu görülmüştür.

Kemik sağlığı

Bazı araştırmalar deve dikeninin östrojen benzeri etkiler gösterdiğini destekler. Araştırmalarda deve dikeninin sıçanlarda ve farelerde kemik yoğunluğunu arttırdığı gösterilmiştir. 

Bu çalışmalara dayanarak deve dikeninin kemik sağlığına faydalı olabileceğini ve kemik erimesinde yardımcı tedavi olarak kullanılabileceğini söyleyebiliriz. Ancak unutmamak gerekiyor ki bahsi geçen araştırmalar hayvanlar üzerinde yapılmıştır.

Sivilce

Sivilce özellikle ergenlik dönemindeki gençler olmak üzere her yaştaki insanı etkileyen bir sorundur. Hormonal nedenler veya bakteriler gibi nedenlerden kaynaklanan sivilce sorunu ile baş etmek zor olabilir ve bu nedenle insanlar alternatif tedavi arayışına girebilirler.

Yapılan bir araştırmada 8 hafta boyunca günde 210 miligram silimarin alan kişilerde sivilce oluşumlarında % 53 oranında bir azalma görülmüştür. Ancak bu çalışmada deve dikeni değil doğrudan silimarin alındığı unutulmamalıdır.

Fakat başka bir araştırmada da deve dikeni tüketen kişilerde sivilcelerde azalma görülmüştür. Deve dikeninin sivilce tedavisi açısından umut vadettiğini söyleyebiliriz.

Diğer

  • Deve dikeninin düzenli kullanıldığı takdirde, reflü ve mide ağrısına iyi geldiği; mide bulantısı ve kusmayı azalttığına dair çalışmalar mevcuttur.
  • Deve dikeni böbreklerin daha iyi çalışmasını sağlayabilir ve idrar yolları sorunlarına olumlu etki edebilir. Ancak bu etkilerini destekleyen fazla bilimsel araştırma yoktur.
  • 2013 yılında yapılan bilimsel bir araştırmada, deve dikeninin bir anemi türü olan Cooley anemisinde standart tedaviye yardımcı olabildiği gösterilmiştir.

Deve dikeni zararları

Deve dikeninin ağız yoluyla alındığında veya cilde sürüldüğünde herhangi bir zararı yoktur. Ancak nadiren mide bulantısı, ishal, hazımsızlık ve alerjik reaksiyonlara neden olabilir.

Çok ciddi yan etkiler söz konusu olduğunda ise nadiren uykusuzluk, baş ağrısı, iktidarsızlık ve anafilaksiye neden olabilir. Anafilaksi ölüme kadar gidebilecek ciddi bir alerjik reaksiyondur.

Deve dikeni hormona duyarlı yumurtalık veya meme kanseri olan kişiler tarafından kullanılmamalıdır.

Hamilelik döneminde ve emzirirken kullanımına dair yeterli bilgi mevcut değildir.

Deve dikeni etkileşimleri

Deve dikeninin karaciğerde parçalanan ilaçlarla kullanılması sakıncalı olabilir çünkü karaciğerin bu maddeleri parçalamasını yavaşlatabilir. Eğer karaciğerde parçalanan bir ilaç kullanıyorsanız deve dikeninden uzak durmanız daha doğru olabilir. İlacınızın karaciğerde parçalanıp parçalanmadığını öğrenmek için prospektüsü okuyabilir veya doktorunuza danışabilirsiniz.

Deve dikeni diyabet ilaçları ile etkileşime girebilir. Diyabet ilacı kullanıyorsanız bu bitkinin tüketiminde dikkatli olun.

Kolesterol ilaçları ile etkileşime girebilir. Kolesterol ilacı kullanıyorsanız deve dikeni tüketiminde dikkatli olun.

Burada yazan ilaç türleri dışında herhangi bir ilaç kullanıyorsanız doktorunuza danışmadan ilaç olarak deve dikeni kullanmayın. 

Kaynakça

Silymarin as an Adjunct to Glibenclamide Therapy Improves Long-Term and Postprandial Glycemic Control and Body Mass Index in Type 2 Diabetes / A Pilot Study on the Liver Protective Effect of Silybin-Phosphatidylcholine Complex (IdB1016) in Chronic Active Hepatitis / Milk Thistle (PDQ®)–Health Professional Version / Milk Thistle (PDQ®)–Patient Version / Effects of Oral Antioxidants on Lesion Counts Associated with Oxidative Stress and Inflammation in Patients with Papulopustular Acne / Milk Thistle: Effects on Liver Disease and Cirrhosis and Clinical Adverse Effects: Summary / Silymarin in Type 2 Diabetes Mellitus: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials

 

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Tolegen Effluvium Hakkında Her Şey

Telogen Effluvium Nedir? – Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

0
Telogen effluvium nedir? Telogen effluvium bir saç dökülmesi tipidir ve diffüz alopesi örneğidir. Alopesi ise tek başına saç dökülmesi anlamına gelir. Eğer bu saç dökülmesi...