E Vitamini: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır. / Okuma süresi: 7 dk 18 sn

0
107
E vitamini kanser, göz hastalıkları, Alzheimer
E vitamini

E vitamini nedir?

E vitamini yağda çözünen ve vücudumuzun temel fonksiyonları için gerekli olan bir vitamindir. Yağda çözünmesi vücut tarafından emilmesi için yağ ile beraber alınması gerektiği anlamına gelir. Ayrıca yağda çözündüğü için karaciğerde depolanabilir.

Genellikle E vitamini eksikliğinin tedavisinde kullanılmakla beraber antioksidan etkilerinden ötürü gıda takviyesi olarak da alınmaktadır. Antioksidanlar hücrelerimizi serbest radikallerin zararlı etkilerine karşı korur. Serbest radikaller hücrelere zarar vererek hastalıklara neden olabilir. Bu nedenle hastalıkların önlenmesinde antioksidanların önemi sıklıkla vurgulanır.

E vitamininin hangi gıdalarda bulunur?

Bu vitamin günlük olarak tükettiğimiz birçok gıdada bulunur. Bu nedenle de eksikliği az görülür. Ayrıca gelişmiş ülkelerde bu vitaminin eksikliği yok denecek kadar azdır.

Bununla beraber E vitamini vücut tarafından sentezlenemez ve mutlaka dışarıdan alınması gerekir. Dışarıdan yeterli miktarda alınamadığı durumlarda veya Crohn hastalığı gibi bağırsaklarda emilim sorununa neden olan bir rahatsızlığınız olması durumunda E vitamininin eksikliği sorunu yaşayabilirsiniz.

Benzer yazılar: Crohn Hastalığında Bitkisel Tedavi Mümkün Mü? Crohn Hastalığına İyi Gelen Bitkiler Nelerdir?

E vitamini içeren gıdalar şunlardır:

  • Zeytinyağı, ayçiçek yağı ve aspir yağı gibi bitkisel yağlarda
  • Fındık, fıstık ve badem gibi kuruyemişlerde
  • Ayçekirdeği ve susam gibi tohumlarda
  • Ispanak ve brokoli gibi yeşil yapraklı sebzelerde

E vitaminini ne kadar tüketmeliyiz?

Yaş

Erkek

Kadın

Hamilelik

Emzirme

0-6 ay

4 mg

4 mg

 

 

7-12 ay

5 mg

5 mg

 

 

1-3 yaş

6 mg

6 mg

 

 

4-8 yaş

7 mg

7 mg

 

 

9-13 yaş

11 mg

11 mg

 

 

14 yaş ve üstü

15 mg

15 mg

15 mg

19 mg

 

E vitamininin faydaları

Her şeyden önce vücudumuzun ve organlarımızın normal fonksiyonlarını yerine getirebilmesi ve bağışıklık sistemimizin düzgün çalışması için E vitaminine ihtiyaç duyarız.

Ancak E vitamininin bunun dışında iddia edilen faydaları tartışmalıdır ve bütün bu iddialar bilimsel araştırmalarla kesin olarak kanıtlanmış değildir. E vitamininin faydaları ile ilgili olarak bilimsel araştırmaların ne dediğine biraz daha yakından bakalım.

Nörolojik bozukluklar

Bu vitamin Alzheimer hastalığı için kullanılan gıda takviyelerinden biridir. Bu konuda yapılan araştırmalarda E vitamininin bilişsel faaliyetleri iyileştirdiği ancak Alzheimer hastalığında bilişsel bozulmalara etki ettiğine dair kesin bir kanıt elde edilemediği belirtilmektedir. Yani E vitamini Alzheimer hastalığında tedavi edici güce sahiptir gibi bir iddiada bulunamayız.

Ancak E vitamininin bir hareket bozukluğu olan ataksi için kullanılması mümkündür. Ataksi hastalığı kalıtsaldır ve E vitamini eksikliğine neden olur. Bu hastalığın tedavisinin bir parçası olarak E vitamini takviyeleri kullanılır.

Benzer yazılar: Demans ve Alzheimer İle İlgili Mutlaka İzlenmesi Gereken 5 Film

Karaciğer sağlığı

Bu vitamin, karaciğer hastalıklarını önlemek ve tamamen iyileştirmek gibi bir güce sahip olmasa da hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir. E vitamininin alkol ile ilgili olmayan karaciğer hastalığında karaciğer hasarının ilerlemesini yavaşlattığı görülmüştür.

Cilt sağlığı

Bu vitamin cilt için üretilen kozmetik ürünlerde en çok bahsi geçen vitamindir. Sürekli cilt sağlığı ve yaşlanmaya karşı etkili olması ile pazarlanan ve birçok cilt bakım ve anti-aging ürüne katılan E vitamininin bu faydalarını destekleyen çalışmalar ne yazık ki yoktur.

Üstelik bazı kimselerde E vitamininin topikal uygulamalarının ciltte alerjik reaksiyona neden olma ihtimali dahi vardır. Yani E vitamini, cilt ile ilgili birçok sorunun yegane çözümü değildir ve bu kanı temelsizdir.

Bununla beraber E vitamini cilde topikal olarak uygulandığı takdirde cildi nemlendirir ve kolajene zarar veren enzimi azaltır. Bu şekilde enflamasyonla savaşarak cilde fayda sağlayabilir. 

Kanser

Vitaminlerin en çok merak edilen faydaları arasında kanser bulunur ve birçok vitamin kanseri önleyici olarak veya kanser tedavisinde takviye olarak pazarlanmaktadır. Her ne kadar kansere karşı etkili olduğu düşünülse de E vitamininin bu etkisini destekleyen bilimsel araştırmalar yoktur.

Hatta bu vitaminin yüksek doz takviyesini kullanmanın ömrü azalttığını ve prostat kanserine yakalanma riskini arttırdığını gösteren çalışmalar dahi vardır. Sebepsiz yere ve doktor tavsiyesi olmadan E vitamini takviyeleri kullanmanızı tavsiye etmiyoruz.

Göz hastalıkları

E vitamininin etkilerinin en önemli olduğu organların başında göz gelir. Göz sağlığı her zaman A vitamini ile ilişkilendirilmiştir ancak E vitamini gözlerimiz için son derece önemlidir. Göz fonksiyonlarının yerine getirilebilmesi için E vitamininin önemli görevleri vardır.

Bazı bilimsel araştırmalar, E vitamini alımları yüksek (örneğin, 20 mg/gün [30 IU]), olan kişilerde, yaşa bağlı makula dejenerasyonu riskinin daha düşük olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, başka araştırmalar da E vitamini takviyelerinin bu hastalıkta koruyucu bir etki göstermediğini göstermektedir.

Gözlemsel çalışmalar, E vitamini takviyesi kullananlarda katarakt riskinin azaldığını göstermektedir. Bununla birlikte, AREDS çalışmasında, E vitamini takviyelerinin, 6,3 yıl boyunca katarakt oluşumu veya ilerlemesi üzerinde ciddi anlamda etki göstermediği tespit edilmiştir.

E vitamini takviyelerinin göz hastalıkları ile ilgili etkilerinin kesin olmadığını ancak katarakt ve yaşa bağlı makula dejenerasyonu riskini bir miktar azaltabileceğini söyleyebiliriz. Bununla beraber yüksek doz takviyelerin yarardan çok zarar getirebileceğini ve doktorunuza danışmadan E vitamini takviyeleri almamanız gerektiğini unutmayın.

Diğer

  • E vitamini, regl döneminde yaşanan ağrılar için faydalı olabilir. Bunun için kanamaya başlamadan 2 gün önce bu vitamini almaya başlamak ve kanama başladıktan sonraki 3 gün boyunca da almaya devam etmek gerekmektedir.
  • Bazı araştırmalar E vitamininin nörolojik bir bozukluk olan Huntington hastalarında semptomlarda azalmaya neden olabileceğini göstermektedir. Ancak E vitamininin bu etkileri hastalık başlangıç aşamasında ise geçerlidir. İlerlemiş vakalarda E vitamini takviyelerinden hiçbir fayda sağlanamayabilir.
  • Bazı araştırmalar C vitamini ile beraber E vitamini kullanmanın güneşin zararlı ışınlarına karşı koruyabileceğini göstermektedir. Ancak E vitamininin tek başına böyle bir etkisi yoktur. Bu etkisinden yararlanmak için güneşe maruz kalmadan önce cilde uygulanması gerekir.

Benzer yazılar: Antioksidanlar kanseri önler mi yoksa kanseri tetikler mi?

E vitamininin zararları

Bu vitamin doktor tarafından tavsiye edilen dozlarda alındığında yan etkilere neden olmaz. Ancak yüksek dozlarda mide bulantısı, kusma, ishal, karın ağrısı, baş ağrısı, döküntüler, görme sorunları ve kanamaya neden olabilir.

E vitamini kanamaya yatkınlığı arttırabilir. Eğer kan pıhtılaşma sorununuz varsa E vitamini takviyeleri kullanmayınız.

Ayrıca, baş ve boyun kanseri geçmişi olanlar, kalp krizi ve inme geçirmiş olanlar E vitamininin takviyelerini almamalıdır.

Kan pıhtılaşmasını azaltacağı için cerrahi operasyonlardan, ameliyatlardan önce kullanılmamalıdır. Aksi takdirde ameliyatta kanamanın durması zorlaşabilir.

Hamilelikte ve emzirme döneminde normal dozlarda kullanılabilir. Ancak gene de doktorunuza danışınız.

E vitamininin etkileşimleri

E vitamini kanser ilaçlarının etkisini azaltabilir. Bu nedenle kanser ilaçlarıyla beraber kullanmayınız.

Statin olarak bilinen kolesterol ilaçlarıyla ve siklosporin isimli bağışıklık baskılayıcı ilaçla beraber kullanılmamalıdır.

Bu vitamin kan pıhtılaşmasını azaltacağı için heparin ve warfarin gibi kan inceltici ilaçlarla beraber kullanılmamalıdır.

Kaynakça

Vitamin E family: Role in the pathogenesis and treatment of Alzheimer’s disease / Comparative effectiveness of pharmacological interventions for nonalcoholic steatohepatitis / Vitamin E and risk of age-related cataract: a meta-analysis / Vitamin E and the Risk of Prostate Cancer / Vitamin E in dermatology / Antioxidant vitamins supplementation and mortality / Vitamin E–drug interactions: molecular basis and clinical relevance / Trial of D-Alpha-Tocopherol in Huntington’s Disease / Vitamin E – Fact Sheet for Health Professionals

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin