Ana Sayfa A’dan Z’ye Hastalıklar Endometriozis (Çikolata Kisti): Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Endometriozis (Çikolata Kisti): Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Çikolata kisti nedir?

Endometriozis, endometriyum isimli rahim iç dokusunun, rahim dışına çıkarak vücudun başka yerlerine yerleşip burada aynı rahimdeki gibi büyümesinden kaynaklanan bir hastalıktır.

Halk arasında çikolata kisti olarak bilinen endometriozis hastalığında, endometriyum, yumurtalıklarda, diğer pelvik bölgelerde ve daha az görülmekle beraber rahimden uzak organlarda büyüyebilir.

Bu doku rahmin dışında olmasına rağmen, regl döneminde rahim iç dokusu gibi davranır. Bu nedenle adet döneminde tıpkı rahim dokusu gibi parçalanır ve kanar.

Ancak rahim iç dokusu gibi kanayan bu dokudaki kanın gidecek yeri yoktur. Bu nedenle bulunduğu bölgede iltihaplanmaya veya şişmeye neden olabilir. Bu durumda kanayan dokudan skar doku ve lezyonlar gelişebilir. Endometriozis en yaygın olarak yumurtalıklarda gelişir.

Çikolata kistinin belirtileri nelerdir?

Çikolata kisti, regl döneminde yoğun ağrıya neden olabilir. Peki endometriozis ağrısını tipik bir regl dönemi ağrısından nasıl ayırt edebiliriz? Endometriozisin neden olduğu kramplar genel olarak aşırı derecede yoğun kramplardır. Bunun dışında ayırt edici özellik taşıması açısından aşağıdaki semptomlar görülebilir:

  • Uzun ya da aşırı yoğun adet dönemleri
  • Adet döneminde şiddetli migren veya bel ağrısı
  • Ağrılı bağırsak hareketleri
  • Adet döneminde kötüleşen alerjiler
  • Adet dönemleri arasında adetten bağımsız kanama
  • Yorgunluk
  • Mide bulantısı
  • İshal
  • Mesane problemleri
  • Cinsel ilişki ile ilgili ağrı
  • Kısırlık

   ✓   Endometriozis eğer pelvik bölgedeki sinirleri sıkıştıracak bir bölgeye yerleşirse bacak ve kalça ağrısına da neden olabilir.

Benzer yazılar: Çikolata Kistinde Bacak Ağrısı Nedir? Neden Olur? Nasıl Tedavi Edilir?

Çikolata kistinin nedenleri ve çikolata kistinde risk faktörleri nelerdir?

Araştırmacılar endometriyumun neden veya nasıl olup da vücudun diğer kısımlarına gittiğini bulamamıştır. Ancak bu durum, bu konu ile ilgili hiçbir fikir yürütülmediği anlamına da gelmez. Çikolata kisti riskini arttıran bazı faktörler ve bu süreçte rol oynayan bazı nedenler belirlenmiştir.

Çikolata kistinin nedenleri:

        ⁃    Genetik faktörler: Endometriozis genel olarak ailede geçiş gösterebilir.

        ⁃     İmmün sistem sorunları: Gerektiği gibi çalışmayan bağışıklık sistemi, rahim dışında büyüyen endometriyal dokuyu bulamaz ve ortadan kaldıramaz.

        ⁃     Adet akışında sorun olması ve adet kanının geriye doğru akması.

        ⁃     Ameliyat (sezaryen veya histerektomi gibi bir ameliyatta rahim dokusu yanlışlıkla taşınabilir).

        ⁃     Hormonlar (östrojen).

Endometrioziste risk faktörleri:

        ⁃   Adet döngüsü kısa olan veya regl dönemi normalden daha uzun süren kadınlarda görülme olasılığı artabilir.

        ⁃     Regl dönemi arasında 25 günden az olan veya yedi günden fazla adet gören kadınlarda endometriozis gelişme olasılığı iki kat daha fazladır.

        ⁃     Ağrı, kanama nedeniyle oluşan skar doku ve tahrişten veya lezyonun sinirlere yerleşmesinden kaynaklanır.

        ⁃     Erken yaşta regl olmuş olmak.

        ⁃     İlk çocuğu geç bir yaşta yapmak.

        ⁃     Rahim veya follop tüplerinde sorunlar.

        ⁃     20li veya 30lu yaşlarda endometriozis daha sık görülür.

Çikolata kisti nasıl teşhis edilir?

Öncelikle çikolata kisti semptomlarına sahipseniz muhakkak jinekoloğunuza muayene olunuz. Doktorunuz sizi aşağıdaki testlere tabi tutabilir:

Pelvik muayene: Kist veya emdometriyum dokusunu tespit etmek için pelvik muayene yapılabilir. Ancak pelvik muayene endometriozisin tam olarak teşhisi için yeterli olmayabilir çünkü pelvik muayenede görülebilecek alanın dışında da hastalık belirebilir.

Ultrason: Ultrason ile üreme organlarının yüksek frekanslı ses dalgaları ile resmi çekilir. Ultrason ile endometriozisin tam olarak teşhisi mümkün olmayabilir ancak yumurtalık kistlerini tespit etmek mümkün olur.

Manyetik rezonans görüntüleme (MRG veya kısaca MR): MR ile X ışını kullanmadan vücudunuzun iç kısmını görüntülemek mümkündür. Yerleri tespit edilen lezyonlar böylece doktorlar tarafından ameliyat edilebilir.

Laparoskopi: Laparoskopide, göbek deliğinin yakınından küçük bir kesik açılır ve laparoskop denilen ince bir alet kullanılarak içeri girilir ve içeride lezyon aranır.

Çikolata kisti nasıl tedavi edilir?

Endometriozis kronik bir rahatsızlık olduğu için hastalığın derecesine, ağrının büyüklüğüne ve hamile kalma planı olup olmamasına göre kişiye özel bir tedavi gerekebilir.

Kronik bir hastalık olduğu için kesin tedavisi yoktur fakat ağrıyı hafifletmek ve kişinin yaşam kalitesini iyileştirmek mümkündür. Bunun için doktorunuzun reçete edebileceği ilaçlar mevcuttur.

Ağrı kesici: Belirtileriniz ağır değilse doktorunuz aspirin türü (steroidal olmayan antienflamatuar ilaç) reçete edebilir. Ağrınızın çok ağır olması halinde doktor daha kuvvetli bir ağrı kesici önerebilir.

Doğum kontrol hapı: Hormon içeren doğum kontrol hapları çikolata kisti kaynaklı ağır adet kanamasını durdurabilir. Doktorunuz, adet görmenizi durdurmak amacıyla 3-4 ay doğum kontrol hapı kullanmanızı önerebilir.

Hormon terapisi, kilo alımı, depresyon, akne, vücutta kıllanma ve düzensiz adet görme gibi yan etkilere neden olabilir. Ayrıca ilacı bıraktığınızda semptomlarınız geri gelebilir.

Ameliyat: Ağrınız çok şiddetliyse ve ilaç tedavisi yeterli olmuyorsa, ameliyat gerekli olabilir. Yukarıda saydığımız tanı yöntemleri ile endometriozis lezyonunun nerede olduğu tespit edilir ve ameliyatla çıkartılması mümkün olabilir.

Ancak ameliyatlar riskli olabilir ve nadir de olsa kısırlığa neden olabilir. Laparoskopi uygun bir ameliyat yöntemidir.

Çikolata kisti önlenebilir mi?

Çikolata kistini tam olarak önlemenin bir yolu yoktur fakat hastalanma ihtimalini düşürmek ve hastalığınızla baş etmenizi kolaylaştırmak mümkün olabilir.

  • Östrojen seviyelerinizi düşürmeyi deneyebilirsiniz. Doktorunuz bu doğrultuda hormonal tedavi verebilir. Hormon tedavisi ayrıca ağrınızla baş etmenizi de kolaylaştırabilir ancak sürekli olarak hormon tedavisine devam etmeniz gerekir.
  • Egzersiz yapmak endometriozis hastalığına yakalanma ihtimalinizi düşürebilir. Egzersiz, kilonuzu ve vücut yağ oranınızı korumanıza yardımcı olur. Egzersiz hormon dengenizi sağlamak için de faydalı olabilir.
  • Alkolü azaltın. Araştırmalar alkol kullanımının östrojen seviyesini arttırabileceğini gösteriyor. Vücudunuzda fazla östrojen salgılanması ise endometriozis gelişmesine neden olabilir.
  • Kesin olmamakla beraber yüksek miktarda kafein içeren içecekler içilmesi östrojen salgınızı arttırabilir.
  • Düzgün beslenerek çikolata kistini önlemek mümkün olabilir. Bazı araştırmalar kırmızı etten zengin ve meyve sebzeden fakir beslenmenin çikolata kisti riskini arttırdığını göstermektedir.

Kaynakça

Endometriosis / WHAT IS ENDOMETRIOSIS? / The effect of Fucus vesiculosus, an edible brown seaweed, upon menstrual cycle length and hormonal status in three pre-menopausal women: a case report

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

bebek uyutma

Basit Bebek Uyutma Yolları: 4 Adımda Bebeğinizi Uyutun

0
Yetişkinlere iş eğitimi, çocuklara tuvalet eğitim nasıl veriliyorsa, bebeklere de uyku eğitimi verilmelidir. Uyku en temel ihtiyacımızdır ve bir bebeğin düzensiz ya da kötü...