Ana Sayfa Hamilelik & Çocuk Ergenlik Ergen beyni hakkında bilmeniz gereken 8 şey

Ergen beyni hakkında bilmeniz gereken 8 şey

Ergen beyninin gelişimi hakkında bilgi sahibi olmak ergenlerin olası davranışlarını önceden anlamamız ve ona göre sağlıklı ve doğru bir tepki vermemiz açısından son derece önemlidir. Bir kişinin henüz yetişkinliğe geçişi tam olarak tamamlamamış olması onun yetişkinlerin desteğine ihtiyacı olduğu bir dönemde olduğunu gösterir. Ancak ergenlik sürecindeki bir kişinin bir birey olduğu göz önünde tutulmalı ve doğru pedagojik tavırlar geliştirilerek ergene ihtiyaç duyduğu destek verilmelidir. Ergen beyni nasıl çalışır sorusunu maddeler halinde açıklayarak sizi aydınlatmaya çalışacağız.

Ergen beyni nasıl çalışır?

1. Beyin ergenlik döneminin ilk başlarında en büyük boyutuna ulaşır

Kızlarda beyin en büyük boyutuna 11 yaşında ulaşır. Erkek çocuklarde ise beyin en büyük boyutuna 14 yaş civarında ulaşır. Ancak bu fark, erkeklerin kızlardan veya kızların erkeklerden daha akıllı olduğu anlamına gelmez. Kızların gelişiminin erkeklere göre daha hızlı olduğunu esasen çoğu kızın ergenliğe erkeklerden daha erken girmesinde de görebiliriz.

Benzer yazılar: ERGENLER İÇİN HAZIRLANMIŞ SAĞLIKLI BESLENME LİSTESİ

2. Beyin büyümesi bittikten sonra bile olgunlaşmaya devam eder

Beyin boyut olarak büyümüş olsa da, 20’li yaşların ortasından sonuna kadar gelişmesi ve olgunlaşması bitmez. Beynin prefrontal korteks adı verilen ön kısmı, olgunlaşan son beyin bölgelerinden biridir. Bu alan, dürtüleri planlama, önceliklendirme ve kontrol etme gibi becerilerden sorumludur. Bu beceriler hala gelişmekte olduğundan, gençlerin kararlarının sonuçlarını dikkate almadan riskli davranışlarda bulunma olasılıkları daha yüksektir. Ancak bu durum nedeniyle ergenlerin yetişkinlere göre daha kötü kararlar alacağını söyleyemeyiz zira beyin 30 yaşına kadar gelişimini sürdürdüğü için bu durumda 25 yaşından büyük ve kendisini yetişkin olan gören biri için de aynısını söylememiz gerekir. Yalnızca genç insanların dürtüsel davranma risklerinin daha yüksek olduğu kanısına varabiliriz.

3. Genç beyin öğrenmeye ve uyum sağlamaya hazırdır

Genç beyin çok fazla esnekliğe sahiptir ki bu da onun değişebileceği, adapte olabileceği ve çevresine tepki verebileceği anlamına gelir. Zor akademik görevler veya zihinsel aktiviteler, egzersiz ve sanat gibi yaratıcı aktiviteler beynin olgunlaşmasına ve öğrenmesine yardımcı olabilir. Aslında belli bir yaştan sonra bazı şeylere adapte olmakta zorlanmamız ve değişmemizin iyice güçleşmesi belki de beynin bu uyumlu yapısını kaybetmeye başlaması ile ilgilidir. Gençler yaratıcı faaliyetlerde bulunarak beynin bu esnek olduğu döneminden faydalanabilirler.

Benzer yazılar: ÇOCUKLARIN BİLİŞSEL GELİŞİMİ NEDEN ÖNEMLİDİR?

4. Pek çok ruhsal bozukluk ergenlik döneminde ortaya çıkmaya başlayabilir

Beyinde devam eden değişiklikler, fiziksel, duygusal ve sosyal değişikliklerle birlikte gençleri zihinsel sağlık sorunlarına karşı savunmasız hale getirebilir. Beynin yaşadığı tüm büyük değişiklikler, ergenlikte neden şizofreni, anksiyete, depresyon, bipolar bozukluk ve yeme bozuklukları gibi birçok zihinsel bozukluğun çıkma olasılığının daha yüksek olduğunu anlamamızı sağlayabilir. Şizofreni gibi bozuklukların ileri yaşta ortaya çıkma olasılığı daha düşüktür ve bu tür bozukluklar tamamen ortaya çıkmasa da ilk sinyallerini ergenlik döneminde vermeye başlar.

Benzer yazılar: ŞİZOFRENİ TÜRLERİ VE BELİRTİLERİ NELERDİR?

5. Gençlerin beyinleri strese karşı daha savunmasız olabilir

Gençlerin beyni hala gelişmekte olduğu için gençler strese yetişkinlerden daha farklı tepki verebilir ve bu da anksiyete ve depresyon gibi stresle ilişkili zihinsel bozukluklara yol açabilir. Bununla beraber gençlerin farkındalık düzeylerinin arttırılması onların stresle başa çıkmasına ve stresi azaltmasına yardımcı olabilir. Gençlere stres yönetiminin öğretilmesi onların daha verimli ve sağlıklı bir ergenlik dönemi geçirmelerinin sağlanması açısından son derece önemlidir. Bu durumda öğretmenlerine ve ebeveynlerine önemli görevler düşer.

Benzer yazılar: DEPRESYON NEDENLERİ VE RİSK FAKTÖRLERİ

6. Gençlerin çocuklardan ve yetişkinlerden daha fazla uykuya ihtiyacı vardır

Araştırmalar, kandaki melatonin (uyku hormonu olarak da bilinen ve uykuya geçişi kolaylaştıran bir hormon) seviyelerinin, çoğu çocuk ve yetişkine göre gençlerde gece geç saatlerde doğal olarak daha yüksek olduğunu ve sabahın geç saatlerinde düştüğünü göstermektedir. Bu fark, birçok gencin neden geç saatlere kadar ayakta kaldığını ve sabah kalkmakta zorlandığını açıklayabilir. Gençler her gece yaklaşık 9 ila 10 saat uyumalıdır fakat gençlerin çoğu bu kadar uzun süre uyuyamaz. Uykusuzluk konsantrasyon sorunlarına yol açabileceği gibi dürtüselliği ve sinirlilik veya depresyon riskini artırabilir. Bu nedenle gençlere okul döneminde fazla yük yüklememek en doğrusudur. Belki de akademik programların bu doğrultu da yeniden düzenlenmesi gerekebilir.

Benzer yazılar: MELATONİN HORMONU NEDİR VE NASIL KULLANILIR? FAYDALARI VE YAN ETKİLERİ NELERDİR?

7. Gençlerin beyni esnektir

Ergenlik, hem beyin açısından hem de genel olarak gençlerin daha savunmasız olduğu bir dönem olsa da, çoğu genç bu aşamadan sağlıklı birer yetişkin olarak çıkabiliyor. Bu önemli gelişim aşamasında beyindeki bazı değişiklikler aslında uzun vadede zihinsel bozukluklara karşı koruyucu olabilir.

8. Ergenlerin beyni yetişkinlerin beyninden daha farklıdır

Beyin gelişimlerinin aşamasına bağlı olarak ergenlerin bazı şeyleri yapma olasılığı yetişkinlere göre daha farklıdır. Örneğin ergenlerin yetişkinlere göre dürtüsel davranma olasılıkları daha yüksektir. Bu nedenle fevri davranabilirler ve sizin sinirlenmenize neden olmayacak konular onlarda sinir ve asabiyete neden olabilir. Bu nedenle bir kazaya uğramaları ve normal kavgalara karışma olasılıkları da yetişkin birine göre daha yüksektir. Bununla beraber yetişkinlerin bir hareketi yapmadan önce düşünmelerini ve eyleme geçmeden önce sonuçlarını hesaplamaları daha olasıdır.

Sonsöz

Ergen beyni ve yetişkin beyni arasındaki bu farklılıklar ergenlerin veya gençlerin doğru kararlar veremeyeceği veya doğru ile yanlış arasındaki farkı anlayamayacağı anlamına gelmez. Kaldı ki bu nedenlerden ötürü kararlarının ve davranışlarının sorumluluğunu onlardan almamız da mümkün değildir. Bu durumda cinayet işleyen 17 yaşındaki birini suçsuz ilan etmemiz gerekirdi ki bu mümkün değildir. Bununla birlikte, bu farklılıkların farkında olmak, ebeveynlerin, öğretmenlerin ve devlet görevlilerinin, ergenlerin ve gençlerin davranışlarını anlaması ve onlara yol göstermesi açısından önemlidir. 16-17 yaşında bir gencin bir yetişkine göre daha aptal veya daha az güvenilir olduğunu söyleyemeyiz. En nihayetinde bir ata sözünü kendimize anımsatmalıyız: Akıl yaşta değil baştadır!

Kaynakça

  1. Teen Brain: Behavior, Problem Solving, and Decision Making
  2. The Teen Brain: 7 Things to Know

  3. Brain Development: Teenagers
  4. What We Know about the Teenage Brain and What It Means for Teachers
  5. The Teenage Brain: Adolescent Brain Research and the Law

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Tolegen Effluvium Hakkında Her Şey

Telogen Effluvium Nedir? – Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

0
Telogen effluvium nedir? Telogen effluvium bir saç dökülmesi tipidir ve diffüz alopesi örneğidir. Alopesi ise tek başına saç dökülmesi anlamına gelir. Eğer bu saç dökülmesi...