Farenjit: Nedenleri, Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır. / Okuma süresi: 4 dk 12 sn

0
39
Farenjit, kuru hava, alerjiler
Farenjit virüsler, bakteriler veya mantarlar nedeniyle oluşabilir.

Farenjit nedir?

Farenjit, farenks olarak da bilinen boğazın arka kısmında bulunan mukoza zarının iltihaplanmasıdır. Bir tür üst solunum yolu enfeksiyonu olan farenjit çok sık görülen bir hastalıktır.

Farenjitin nedenleri arasında soğuk algınlığı gibi viral enfeksiyonlar ve grup A Streptococcus gibi bakteriyel enfeksiyonlar bulunur. Birçok farenjit vakasının nedeni viral enfeksiyonlardır ve viral nedenlerden kaynaklanan farenjit genellikle bir hafta içinde kendi kendine geçer.

Farenjit semptomları genellikle 3-5 gün sürer. Bu hastalığın komplikasyonları arasında sinüzit ve akut otitis media bulunur.

Farenjit nedenleri nelerdir?

Viral enfeksiyonlar, farenjitin en yaygın nedenidir. Farenjite neden olan virüsler arasında şunlar vardır:

– rinovirüs,

– adenovirüs

koronavirüs

– koldadenovirüs

– entenovirüs

– influenza yani grip virüsü

– mononükleoz yani öpücük hastalığına neden olan Epstein-Barr virüsü

Benzer yazılar: Koronavirüs Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey ve Sık Sorulan Sorular

Viral enfeksiyonlardan daha az yaygın olmakla beraber bakteriyel enfeksiyonlar da farenjitlere neden olabilir. A grubu Streptokok bakterileri, çocuklarda görülen farenjitin yüzde 20-40 kadarından sorumludur. Farenjite neden olan diğer bakteriyel enfeksiyonlar şunlardır:

  • grup C ve G Streptokok bakterileri
  • klamidya
  • gonore
  • mikoplazma pnömonia

Faranjite neden olan diğer faktörler şunlardır:

  • alerjiler
  • kuru hava
  • reflü
  • iritanlar

Farenjit nadiren fungal nedenlerle de ortaya çıkabilir.

Farenjitin diğer nedenleri şunlardır:

  • Kuru hava. Kuru havadan boğazınız da kurur ve tahriş olabilir.
  • Bağırmak ve sesli konuşmak. Bağırarak ve sesli konuşarak boğazınızı zorlayabilir ve tahriş edebilirsiniz.
  • Reflü. Reflü mide sıvınızın yemek borunuzdan yukarı kaçtığı bir rahatsızlıktır. Asidik olan mide sıvısının boğazınıza temas etmesi tahrişe neden olabilir.

Faranjitte risk faktörleri nelerdir?

Bazı koşullar ve faktörler farenjite yakalanma ihtimalinizi arttırır. Bu faktörler şunlardır:

  • Sigara içmek. Sigara en önemli risk faktörlerinin başında gelir. Doğrudan sigara da içseniz pasif içici da olsanız sigara boğazınızı tahriş edebilir ve farenjite zemin hazırlayabilir.
  • Gençlerin farenjite yakalanma ihtimali daha fazladır. Bunun nedeni burun akıntısının boğazdan geçmesi olabilir.
  • Toz veya küf alerjileri veya mevsimsel alerjiler boğazı tahriş ederek farenjite zemin hazırlayabilir.
  • Bağışıklık sisteminin zayıflaması. Bağışıklık sisteminiz zayıf olduğunda enfeksiyona yatkınlığınız da artar.

Farenjit belirtileri nelerdir?

Farenjitin belirtileri şunlardır:

En belirgin ve karakteristik olarak boğazda kaşıntı ve kuruluk; buna ek olarak:

  • baş ağrısı
  • öksürük
  • hapşırma
  • ateş
  • vücutta yaygın ağrı
  • yorgunluk

Mononükleoz ile ilişkili farenjit ayrıca aşağıdaki semptomlara da neden olabilir:

  • lenf bezlerinde şişme
  • iştahsızlık
  • yorgunluk
  • kas ağrıları
  • döküntüler

Farenjit nasıl teşhis edilir?

Doktorunuz öncelikle fizik muayene yapacaktır. Ayrıca semptomlarınızı gözden geçirip, boğazınızı, kulaklarınızı ve burnunuzu ve lenf bezlerinizi de inceleyebilir.

Tanıyı doğrulamak için bir boğaz kültürü isteyebilir. Kültürde kişinin boğazından bir çubukla örnek alınır ve analiz için bir laboratuvara gönderilir.

Farenjit nasıl tedavi edilir?

Farenjitin tedavisi, hastalığa yol açan nedene bağlı olarak değişir.

Farenjit genellikle virüslerden kaynaklandığı için viral farenjitlerde antibiyotik kullanılmaz. Ancak asetaminofen veya ibuprofen gibi ilaçlar kullanarak ağrı ve ateş kontrol edilebilir.

Bakteri kaynaklı farenjitte ise doktorunuz antibiyotik reçete edecektir. Antibiyotiğinizi doktorunuzun belirlediği kadar ve belirlediği sürede kullanmanız önemlidir. Aksi takdirde enfeksiyonunuz kötüleşebilir ve hatta vücudunuzun başka yerlerine dahi sıçrayabilir.

Farenjit vakalarının çoğu 7 ila 10 gün içerisinde kendiliğinden düzelir. Eğer hastalık bakteri kaynaklı ise ve antibiyotik reçete edilmemişse veya hastada antibiyotik direnci varsa tedavi başarısız olabilir. Streptokokal farenjit vakalarının çoğu tedaviden sonra 24 ila 48 saat içerisinde düzelir. Bununla birlikte, grip benzeri semptomlar 5-10 gün daha sürebilir.

Doğal farenjit tedavileri nelerdir?

Farenjitin hızlı iyileşmesini sağlamak ve hastalık semptomlarını azaltmak için şunları uygulanabilirsiniz:

  • bol su için
  • ılık çaylarla, limonlu su ile rahatlayabilirsiniz
  • bol bol dinlenin
  • tuzlu su ile gargara yapın (1 çay kaşığı tuzu 1 bardak suda eritin)
  • odayı nemlendirin (kaloriferin üstüne 1 bardak su koyabilirsiniz)
  • sigara içmeyin
  • çok sıcak veya çok soğuk şeyler içmeyin ve yemeyin

Farenjit komplikasyonları nelerdir?

Özellikle bakteriyel farenjit iyi tedavi edilmediği takdirde başka rahatsızlıklara neden olabilir. Farenjit komplikasyonları hastaların % 1’inden azında bildirilmiştir ancak olası komplikasyonlar şunlardır:

  • Epiglottis
  • Orta kulak iltihabı
  • Mastoidit
  • Sinüzit
  • Akut romatizmal ateş
  • Streptokok sonrası glomerülonefrit
  • Toksik şok sendromu

Farenjiti önleme yolları

  • Genel olarak enfeksiyonların önlenmesi açısından hijyen önemlidir. Ellerinizi düzenli olarak yıkayarak farenjite yakalanma riskinizi azaltabilirsiniz. Özellikle yemeklerden önce, öksürdüğünüzde veya aksırdığınızda mutlaka ellerinizi yıkayın.
  • Başka kişilerle bardağınızı veya özel eşyalarınızı paylaşmayın.
  • Hasta insanlara fazla yaklaşmamaya çalışın.

Kaynakça

“Evidence-Based Evaluation And Management Of Patients With Pharyngitis In The Emergency Department” / Pharyngitis (strep throat) / Identifying and treating group A streptococcal pharyngitis in children / Pharyngitis

 

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin