Göz Otu (Gözlük Otu): Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır. Okuma süresi: 7 dk 8 sn

0
63
Gözlük otu faydaları ve zararları
Göz otu göz hastalıklarına yönelik faydalarıyla öne çıkar

Genel bilgiler

Latince adı Euphrasia officinalis olan göz otu, sıracagiller familyasındandır. Gözlükotu olarak da bilinen bu ot çimenliklerde, ormanlarda ve fundalıklarda yetişir. Yaz ortasından sonbaharın sonuna kadar çok sayıda çiçek aça göz otu 5-20 cm kadar uzar. Bu çiçekler mor ya da sarı benekli beyazdır.

Göz otu, A vitamini, tiamin ve riboflavin gibi B vitaminleri, C ve E vitaminlerinden zengindir. Ayrıca çinko, selenyum ve bakır da içerir.

Bu zengin besin değerlerine sahip bitki hakkında daha detaylı bilgiler edinmek ve bilimsel araştırmalara göre faydaları ve zararları ile ilgili aydınlanmak için okumaya devam edelim.

Göz otu nasıl kullanılır?

Göz otunun kökleri, yaprakları ve çiçekleri ilaç olarak kullanılabilir. Bu ot ayrıca homeopatide de kullanılır. Homeopati bazı maddeleri çok fazla seyrelterek tedavi amacıyla kullanan bir yöntemdir.

Bu otu ayrıca yemeklere çeşni olarak da katılabilir. Bu kullanımı bizim kültürümüzde pek bilinmese de mutfakta yeri de vardır.

Gözlük otu çay tarifi:

  • 1 bardak klorsuz suyu kaynatın
  • Kaynadıktan sonra altını kısın
  • İçerisine 1 çay kaşığı kurutulmuş göz otu ekleyin
  • 5 ila 10 dakika kadar demledikten sonra ocaktan alın ve süzün
  • Bu çayı biraz ılındıktan sonra içebilirsiniz.

Göz otu faydaları

Geleneksel olarak kullanımı:

Göz otu adından da anlaşılacağı üzere geleneksel olarak göz ile ilgili sorunlar için kullanılmıştır. Geleneksel tıp uygulamalarına göre bu ot konjonktivit, göz yorgunluğu ve ayrıca soğuk algınlığı, sinüzit, alerji, kulak ağrıları ve baş ağrısı için faydalı olabilir.

Göz otu, hala geleneksel olarak halklara özel bazı kullanımlara sahiptir. Örneğin İskoçlar bu otu süt ile karıştırarak göz hastalıkları için lokal olarak uygularlar. İzlandalılar ise bu bitkinin suyunu çıkartarak göz rahatsızlıkları için kullanırlar.

Göz otu Hindistan’ın geleneksel tıbbi uygulamaları olan Ayurveda’da da sıklıkla kullanılmaktadır. Ayurveda’ya göre göz otunun faydaları şunlardır:

  • Göz iltihaplarında göz otu çayı ile gözler yıkanır.
  • Hipermetrop rahatsızlığında 1-2 çay kaşığı göz otu ile hazırlanan çay 5-10 dakika kaynatılır ve süzüldükten sonra ılık bir şekilde içilir. Çayı hazırlarken 1 bardak su kullanılır.
  • Glokom için de hipermetrop rahatsızlığındaki gibi hazırlanır ve kullanılır.
  • Katarakt ve konjonktivit için, 1 çay kaşığı göz otu 1,5 bardak suda 5 ila 10 dakika kadar demlenir. Süzüldükten sonra gözler bu suyla yıkanır. Bu uygulama gün içerisinde 4 saat aralıklarla 2-3 defa tekrarlanır.
  • Bulanık görme sorunu için göz otunun infüzyonu hazırlanır ve bu infüzyondan günde 3-4 defa, gözlere 3-4 damla damlatılır.
  • Soğuk algınlığı ve sinüzit için 1 çay kaşığı göz otu 1 su bardağı su ile 5 dakika demlenir. Bu çay günde 2 defa tüketilir.
  • Sivilceler için taze göz otunun lapası hazırlanır ve bu lapa ılındıktan sonra yüzde 15-20 dakika kadar bekletilir.

Göz otunun bilimsel araştırmalara dayanan faydaları

Göz otu ile ilgili olarak çok fazla bilimsel araştırma yapılmamasına rağmen, yapılan kısıtlı araştırmaların kapsamında, bu bitkinin faydalarının daha ziyade göz hastalıkları, alerji ve sinüzit gibi rahatsızlıklar ile ilgili olduğunu söyleyebiliriz.

Göz

Göz otunun içerisinde A ve B vitaminleri, C vitamini, çinko, selenyum ve bakır gibi göz sağlığı için faydalı olan birçok vitamin ve mineral bulunur. Peki bilimsel araştırmalar bu otun göz sağlığına yönelik faydalarını destekliyor mu?

Benzer yazılar: C Vitamini: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Geleneksel olarak kullanımına ve bu besin içeriğine rağmen göz otunun göze yönelik faydalarını araştıran çalışmalar sınırlıdır. Bu araştırmaların birinde göz otu içeren göz damlası kullanan kişilerin tamamına yakınında semptomlarda iyileşme görülmüştür.

Başka bir araştırmada ise konjonktivitli 65 kişiye günde bir ila beş kez 10 gram (g) göz otu içeren göz damlası verildi. Tedavinin başlamasından yedi gün ve ondört gün sonra yapılan muayenelerde hastaların 53’ünde tam iyileşme görüldü. Diğer 11 hastada ise kızarıklık, şişme ve yanma gibi belirtilerde “belirgin iyileşme” görüldü. Ancak bir hastanın belirtilerinde hafif kötüleşme oldu.

Göz otu, isminin hakkını belli düzeyde veriyor diyebiliriz. Ancak doktor kontrolünde olmadan veya bir fitoterapi uzmanına danışmadan bu otu gözleriniz için kullanmaya kalkmayın. Kullanım şekli ve dozajının size uygun bir şekilde ayarlanması gerekir.

Alerji

Gözlük otu, burun ve sinüslerin şişmesi, iltihaplanması, alerji, saman nezlesi gibi solunum yolu ile ilgili problemler için alınabilir. Bu rahatsızlıklara karşı faydalı olmasının nedeninin içerisinde bulunan flavonoidler ve tanenler olduğu düşünülmektedir.

2011’de yayınlanan bir çalışmaya göre tanenler açısından zengin olan gözlük otu alerji semptomlarını hafifletebilir. Çünkü bir tanen olan kuersetin, alerji semptomlarına neden olan histamin salgısını azaltır. Histamin salgısı azaldığında alerjik belirtiler de ortadan kalkmaya başlar.

Benzer yazılar: Saman Nezlesi: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Diğer

  • Deney tüpünde yapılan bazı çalışmalar göz otunun cilt hücrelerini güneşin zararlı etkilerine karşı koruyabileceğini destekler. Ancak bu çalışmaların insanlar üzerinde yapılmamış olmasından ötürü etkinlikleri kesin değildir.
  • Sıçanlar üzerinde yapılan bazı araştırmalar göz otunun açlık kan şekeri seviyelerini 2 saat içerisinde % 34 azalttığını göstermiştir.
  • Göz otunun yağlı ciltlere iyi geldiği ve sivilce ve akneye karşı iyileştirici özellikleri olduğu düşünülmektedir. Ancak bu kullanımını destekleyen fazla bilimsel araştırma yoktur.

Bu da ilginizi çekebilir: Hibiskus: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Göz otu zararları

Gözlük otu normal miktarlarda (yemeklerde çeşni gibi) alındığında zararlı değildir. Ancak, ilaç şeklinde yüksek miktarlarda alındığında baş ağrısı, terleme, bulantı, kabızlık, öksürük, uykuya dalmada zorluk ve nefes almada zorluk; gözü sürüldüğünde enfeksiyon ve kaşıntı gibi yan etkilere neden olabilir.

Kan şekerini düşürebileceğinden, diyabet problemi olanlar tarafından dikkatli bir şekilde kullanılmalıdır. Eğer diyabet hastasıysanız ve göz otunu ilaç olarak yüksek miktarlarda kullanırsanız kan şekeri değerleriniz kontrolden çıkabilir.

Hamilelikte ve emzirme döneminde kullanımına dair kesin bilgiler mevcut değildir. Bu nedenle bu dönemde kullanmamanız daha doğru olabilir.

Göz otu etkileşimleri

Göz otunun kan şekeri düşürücü etkisi diyabet ilaçlarıyla etkileşime girmesine neden olabilir. Kan şekerini düşürmek için verilen diyabet ilaçlarıyla beraber göz otu kullandığınız takdirde kan şekeriniz çok fazla düşebilir.

Kaynakça

The Chemical Nature of the Antibacterial Substances Present in Aucuba Japonica Thunbg / Prospective Cohort Trial of Euphrasia Single-Dose Eye Drops in Conjunctivitis / Prospective Cohort Trial of Euphrasia Single-Dose Eye Drops in Conjunctivitis / Antihyperglycemic Activity of Euphrasia Officinale Leaves / Protective Effects of Euphrasia officinalis Extract Against Ultraviolet B-Induced Photoaging in Normal Human Dermal Fibroblasts / Eyebright

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin