Ana Sayfa A’dan Z’ye Hastalıklar Guatr: Belirtileri, Nedenleri, Teşhisi ve Tedavisi

Guatr: Belirtileri, Nedenleri, Teşhisi ve Tedavisi

Guatr nedir?

Tiroid bezinin anormal şekilde büyümesine guatr denir. Tiroid bezi, boyunda küçük kelebek şeklinde bir bezdir. Metabolizma fonksiyonlarında görev alan tiroid hormonları üretir.

Guatr, genellikle ağrısızdır ancak büyük olduğunda öksürüğe neden olabilir ve yutkunma veya nefes almayı zorlaştırabilir. Çoğu guatr hastasında iltihap ve belirtiler bulunmaz. Bunlar tiroid fonksiyonlarına zarar vermeyen ve genelde belli bir nedeni olmayan basit guatrlardır.

Guatrın en yaygın nedeni iyot eksikliğidir. Diyette iyottan zengin besinlerle beslenmemek iyot eksikliğine neden olabilir. Tedavi guatrın büyüklüğüne, belirtilerinize ve altta yatan nedene bağlıdır.

Fark edilmeyen ve sorun yaratmayan küçük guatrların genellikle tedavi edilmesi gerekmez. Ancak büyüyen ve solunum problemlerine neden olan guatrlarda ameliyat gerekli olabilir.

Guatrın nedenleri nelerdir?

İyot eksikliği: Dünyada en yaygın olarak görülen guatr nedeni iyot eksikliğidir. İyot bitkilerde daha azdır bu nedenle vegan diyetleri yeterli miktarda iyot içermiyor olabilir.

İyot en çok deniz ürünlerinde, iyottan zengin topraklarda yetişen sebzelerde, inek sütünde ve iyotlu tuzda bulunur. Tiroid bezinin metabolizmayı düzenleyen tiroid hormonlarını salgılaması için iyota ihtiyacı vardır.

Otoimmün Hashimato Hastalığı: Gelişmiş ülkelerde iyot eksikliği sorunu pek olmaz ve guatrın nedeni genelde otoiümün hastalıktır. Hipotiroidizm, tiroid bezinin az çalışmasından kaynaklanır ve bu da guatra neden olur.

Tiroid bezi çok az tiroid hormonu ürettiği için daha fazla hormon üretmek için uyarılır ve bu da şişmeye yol açar. Bu durum genellikle vücudun bağışıklık sisteminin kendi dokusuna saldırıp tiroid bezinde iltihaplanmaya yol açan ve otoimmün bir hastalık olan Hashimato hastalığından kaynaklanır.

Hipertiroidi: Hipertiroidi veya aşırı aktif tiroid bezi, guatra neden olabilir. Hipertiroidi durumunda çok fazla tiroid hormonu üretilir. Bu durum genellikle bağışıklık sisteminin tiroid bezine saldırdığı ve tiroid bezinin şişmesine neden olduğu otoiümün bir hastalık olan Graves hastalığından kaynaklanır.

✓  Guatr sigara içme, hormonal değişiklikler, lityum kullanımı, çok fazla iyot kullanılması, radyasyon terapisi ve tiroiditten de kaynaklanabilir.

✓  Ayrıca çok daha nadir olmak üzere kitleler tiroid kanseri de olabilir.

Guatr belirtileri nelerdir?

Guatr şişliğinin büyüklüğü ve semptomlar kişiden kişiye değişir. Guatr hastalığında genellikle semptom görülmez. Semptomlar görüldüğünde ise aşağıdaki belirtiler ortaya çıkar:

  • Boynun alt bölgesinde şişlik
  • Yutma zorluğu
  • Öksürük ve boğazda rahatsızlık hissi
  • Ses kısıklığı
  • Nefes almada zorlanma

Guatr nasıl teşhis edilir?

Doktorunuz boynunuzda şişlik olup olmadığını kontrol edebilir. Ayrıca aşağıdaki testlerden de yararlanabilir:

Kan testleri: Kan testleri ile hormon seviyeleri ve antikorlar tespit edilebilir. Antikorlar, enfeksiyon, yaralanma ve bağışıklık sisteminin aşırı aktif olması halinde üretilir.

Ultrason: Ultrason ile guatrınızın büyüklüğü ve nodülünüz olup olmadığı görülebilir.

Biyopsi: Biyopsi ile tiroid nodüllerinizden örnek alınabilir. Alınan örnekler incelenmek üzere laboratuvara gönderilir.

BT taraması veya MRG: Bilgisayarlı tomografi veya MRG ile guatrınızın büyüklüğü ve başka yerlere yayılıp yayılmadığı görülebilir.

Guatr nasıl tedavi edilir?

Doktorunuz guatrınızın büyüklüğü ve durumuna ve semptomlarınıza göre tedavinize karar verecektir. Guatrın tedavisinde aşağıdaki yöntemlere başvurulur:

İlaçlar: Hipotiroidiniz veya hipertiroidiniz varsa bu hastalıkları tedavi etmek için kullanılan ilaçlar guatrın küçültülmesini sağlayabilir. Tiroiditiniz var ise iltihabı azaltmak için kortikosteroidler kullanılabilir.

Benzer yazılar: Hipertiroidi Hastalarının Diyeti Nasıl Olmalıdır?

Ameliyat: Tiroidiniz çok büyürse ameliyatla çıkartılabilir. Bu ameliyata tiroidektomi denir. Ameliyata guatrınız çok büyürse veya ilaç tedavisine cevap vermez iseniz başvurulur.

Radyoaktif iyot tedavisi: Toksik birden fazla nodülün olduğu guatrlarda radyoaktif iyot tedavisi gerekli olabilir. 

Kaynakça

Goitre / Graves’ Disease: A long-term quality-of-life follow-up of patients randomized to treatment with antithyroid drugs, radioiodine, or surgery / Goiter symptoms and treatment information

 

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Gilbert Sendromu Bilirubin

Gilbert Sendromu: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

0
Gilbert Sendromu Nedir? Gilbert sendromu, karaciğerin kandaki bilirubini düzgün bir şekilde işleyemediği bir bozukluktur ve ciddi bir hastalık değildir. Hatta Gilbert sendromu olan birçok hastada...