Gut Hastalığı: Nedenleri, Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır.

0
50
Gut hastalığı hakkında her şey
Gut hastalığında eklemlerde ürat kristalleri birikimi olur.

Gut hastalığı nedir?

Gut hastalığı, herkesin yakalanma ihtimali olan ve yaygın olarak görülen bir tür artrit türüdür. Bu hastalık, kandaki ürik asit seviyelerinin sürekli olarak yüksek olmasından kaynaklanır. Gut eklemlerde ani ve şiddetli ağrı, şişme, kızarıklık ve hassasiyet gibi belirtilere neden olur.

En sık olarak ayak başparmağının tabanındaki eklemin etkilendiği gut hastalığında, gut atağı aniden ve birdenbire ortaya çıkabilir. Genellikle geceleri çıkan gut ağrıları özellikle ayak baş parmağını etkileyebilir. Etkilenen eklemde kızarma, şişkinlik ve ağrı vardır.

Gut ağrısının aniden ortaya çıkması gut hastalığının tipik bir özelliğidir ve 12 saatten daha kısa bir süre içinde bu ağrı maksimum yoğunluğa ulaşır. Vakaların yaklaşık yarısında ayak başparmağının tabanındaki eklem etkilenirken gut hastalığı, böbrek taşı veya böbrek hasarına neden olabilir.

Benzer yazılar:

Gut hastalığının nedenleri nelerdir?

Gut, ürik asidin eklemlerde birikerek ürat kristallerini oluşturmasıyla ortaya çıkar. Bu durum da gutta görülen iltihaplanma ve diğer semptomlara neden olur.

Vücudunuzda doğal olarak bulunan pürinler parçaladığında ürik asit ortaya çıkar. Pürinler ayrıca biftek, sakatat ve deniz ürünleri gibi etlerde de bulunur. Ayrıca alkollü içecekler, özellikle bira ve meyve şekeri (fruktoz) ile tatlandırılmış içecekler de ürik asit seviyelerinin yükselmesine neden olabilir.

Normalde, ürik asit kanda çözünür ve buradan böbreklere geçer. Böbreklerde ise idrarla atılır. Vücudunuzda çok fazla ürik asit bulunduğunda veya böbreklerimiz ürik asiti atamadığında bu fazla ürik asit eklemlerde birikebilir. Burada ürat kristallerine dönüşerek tipik gut semptomlarına neden olur.

Gut hastalığında risk faktörleri nelerdir?

Gut hastalığının gelişme riskini arttıran birçok faktör vardır. Bu risk faktörlerinin farkında olarak hastalığa karşı önlem alabilirsiniz. Bu risk faktörleri şunlardır:

  • Et ve deniz ürünleri gibi çok fazla miktarda pürin içeren besinlerden zengin beslenme.
  • Yüksek fruktoz içeren içecekler ve alkollü içecekler ürik asit üretimine neden olabilir. Ayrıca alkol böbreklerden atılan ürik asit miktarını da azaltır.
  • Genetik: ailede gut hastalığı olması hastalığın diğer aile üyelerinde de çıkma olasılığını arttırır.
  • Yaş ve cinsiyet: erkekler kadınlardan daha fazla ürik asit üretir ve bu nedenle guta yakalanma riskleri daha yüksektir. Fakat kadınların da ürik asit seviyeleri menopozdan sonra artar ve guta yakalanma ihtimalleri bu dönemden itibaren yükselir.
  • Diyet: kişinin pürin seviyesi yüksek olan et, sakatat ve yağlı balıkları tüketmesi ve ürik asitin vücuttan atılmasını zorlaştıran alkol tüketimi riski arttırır.
  • Kilo: kilolu insanlarda metabolik atık daha yüksek olduğu için ürik asit seviyesi de artar. Ayrıca vücut yağının yüksek olması sistemik enflamasyonu da arttırır çünkü yağ hücreleri pro-enflamatuvar sitokinler üretir. Bu sitokinler vücutta enflamasyonu yani iltihabı başlatabilir.
  • Kurşun: kurşuna maruz kalmak da gut ile ilişkilendirilmiştir.
  • İlaçlar: immünosupresanlar (bağışıklık baskılayıcı ilaçlar), idrar söktürücüler, levodopa isimli parkinson ilacı ve niasin ürik asit seviyelerini arttırabilir.
  • Kronik hastalıklar: diyabet, hipertansiyon, böbrek ve kalp hastalıkları, yüksek kolesterol ve trigliserit seviyeleri gut riskini arttırabilir.
  • Travma
  • Ameliyat

Gut hastalığının belirtileri nelerdir?

Gut hastalığının belirtileri aniden ve genellikle geceleyin ortaya çıkar. Tipik özelliği de budur. Gut belirtileri şunlardır:

  • Şiddetli ve yoğun eklem ağrısı. Bu ağrı genellikle birkaç saat ila birkaç hafta sürebilir. Bu ağrıyı yaşayanlar, tarif edilemeyecek kadar yoğun olduğundan bahsederler.
  • Enflamasyon: Etkilenen eklemlerde iltihap olur. Bu nedenle şişme, kızarma ve sıcaklık oluşur. Ayrıca etkilenen yerlerde genel bir hassasiyet vardır.
  • Eklemlerin hareketinde kısıtlılık: Gut ilerlediği takdirde eklemlere zarar vererek normal hareket alanını kısıtlayabilir. Yani eklemlerin hareketlerinde kısıtlamalar olması gut hastalığının bir nevi sonucudur.

Gut hastalığı nasıl teşhis edilir?

Kan testi: Kan testinde ürik asit seviyelerinize bakılabilir. Bununla beraber kan testi sonuçları kesin değildir çünkü bazı kişilerin kanında ürik asit miktarı fazla olsa bile gut hastalığı oluşmayabilir.

Eklem sıvı analizi: eklem sıvı analizi ile ağrıyan eklemden sıvı örneği alınır ve incelenir. Sıvıda ürat kristalleri olması tanıyı doğrulayabilir.

Röntgen: röntgen çekilerek eklemde başka bir hastalık olup olmadığı kontrol edilebilir.

Ultrason: ultrason eklemde ürat kristalleri olup olmadığını gösterebilir.

Dual-enerji BT taraması: dual-enerji BT taraması ile aktif iltihap yokken bile ürat kristalleri var ise görünebilir.

Gut hastalığı nasıl tedavi edilir?

Gut hastalığında hem gut ataklarını tedavi etmek amaçlanır hem de hastalığın ilerlemesini önlemek amaçlanır. İlaçlar ayrıca gut nedeniyle nodüller gelişmesi gibi guttan kaynaklanan komplikasyonları da azaltabilir. Gut ataklarını tedavi etmek için kullanılan ilaçlar şunlardır:

Steroid olmayan antienflamatuvar ilaçlar: Steroid olmayan antienflamatuvar ilaçlar arasında aspirin, ibuprofen ve selekoksib gibi ilaçlar vardır. Ancak bu ilaçların uzun süre kullanımı sindirim sistemini rahatsız edebilir ve mide kanamasına neden olabilir.

Kolşisin: Kolşisin gut ağrısını azaltabilir. Bununla birlikte, kolsişinin de bulantı, kusma ve ishal gibi yan etkileri olabilir.

Kortikosteroidler: Prednizon gibi kortikosteroidler iltihap ve ağrıda etkili olabilir. Bu ilaçlar ağızdan alınabileceği gibi doğrudan sorunlu ekleme de enjekte edilebilir.

Gut komplikasyonlarının önlenmesinde ise ürik asit üretimini azaltan ilaçlar, ürik asitin vücuttan atılmasını kolaylaştıran ilaçlar kullanılabilir. Ürik asit üretimini azaltan ilaçlara ksantin oksidaz inhibitörleri denir. Bunlar, allopürinol, febuksostat ve ürikazdır.

Ürik asitin vücuttan atılmasını kolaylaştıran ilaçlar ise ürikozürik olarak adlandırılır. Bu ilaçlar probenesid, sülfipirazon ve benzbromarondur.

Soru & Cevap

Gut hastalığı böbrek hastalığının bir işareti olabilir mi?

Gut hastalığında, ürik asit vücudunuzdan gerektiği gibi atılmaz. Böbrekleriniz ürik asidi süzemediği için bu durum oluşabilir. Bu durumda gut, başlangıç aşamasında bir böbrek hastalığına işaret ediyor olabilir.

Gut hastaları yumurta yiyebilir mi?

Yumurta sağlıklı bir protein kaynağıdır ve pürin açısından zengin değildir. Bu nedenle gut hastalarının yumurta yemesi sakıncalı değildir.

Gut hastalığı için hangi doktora gidilir?

Gut hastalığı, bir artrit türü olduğu için romatoloji anabilim dalına girer. Teşhis ve tedavi için bir romatoloğa muayene olmanız gerekmektedir. Ancak size romatoloğa sevk edecek olan doctor genellikle bir dahiliye uzmanıdır.

Gut hastalığına hangi bölüm bakar?

Gut bir artrit türüdür ve romatizmal hastalık olarak sınıflandırılır. Bu nedenle romatizmal hastalıklara bakan romatoloji bölümünde tedavi edilir.

Gut bulaşıcı mıdır?

Gut hastalığı bakteri veya virüs gibi bir mikroorganizmadan kaynaklı olarak oluşmaz. Bu nedenle bulaşıcı değildir. Bununla beraber, ailede gut olması sizin de hastalanma ihtimalinizi arttırır.

Gut hastalığı ilerlerse ne olur?

Gut hastalığı tedavi edilmediği takdirde çok fazla ilerleyebilir. Neticede eklemlerdeki iltihap kalıcı zarara neden olabilir. Eklem ve kemik hasarı oluşabilir ve kişinin eklem hareket kısıtlılığı oluşabilir. Ayrıca ilerlediği takdirde gut böbreklere ve kalbe de zarar verebilir.

Kaynakça

Gout / Risk Factors for Gout and Prevention: A Systematic Review of the Literature / Gout: An old disease in new perspective – A review / What are the physiologic effects of lead exposure? 

 

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin