Hamilelik Hormonları Nelerdir?

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır. Okuma süresi: 6 dk 9 sn

0
62
Gebelik hormonları
Hamilelik süresince değişen hormon seviyeleri

Hamile kaldıktan sonra vücudunuzda yeni bir can taşımaya başlarsınız. Bu canın vücudunuzda oluşmaya başlamasından itibaren hormonlarınızda ciddi değişiklikler meydana gelir ve bu değişiklikler dokuz ay boyunca devam eder. Hatta hamilelikte görülen mide bulantıları ve mide ekşimesi gibi belirtiler de bu hormonal değişikliklerden kaynaklanır.

Hamileliğin sağlıklı bir şekilde sürmesi ve tamamlanması için bu hormonların denge içerisinde bulunması gerekir. Hormonlar vücutta bir nevi mesajlaşma görevi gören kimyasallardır. Kanla beraber dokulara gider ve hücrelere yapışırlar. Bu sinyali alan hücre reseptörleri de ilgili hormona göre fonksiyonlarını değiştirir. İşte hamilelik süresince de bu hormonlar hamilelikte görev alan organların işlevlerini düzenler.

Biz bu makalemizde bu işlevleri düzenleyen hamilelik hormonları hakkında detaylı bilgiler vereceğiz. Hamilelik hormonları hakkında bilgi sahibi olarak hamilelik süresince vücudunuzda gerçekleşen hormonal değişikleri ve bu hormonların görevlerini anlayabilirsiniz.

Progesteron

Progesteron, gebeliğin 10. haftasına kadar büyük ölçüde korpus luteum tarafından üretilir. Korpus luteum yumurtalıkta bulunan bir yığın hücredir ve plasenta bu görevi devralana kadar progesteron salgılamaktan sorumludur.

Progesteron rahim dokusuna kan sağlayan damarların büyümesini uyarır. Yani bebeğin gelişimi için gerekli olan uygun ortamın hazırlanmasında görev alır. Progesteron ayrıca vücuttaki düz kasları gevşetir.

Özellikle rahim için önemli olan bu gevşeme sayesinde rahim kasılmaz ve bebek büyürken rahim bebeğe yer sağlar. Ancak bu gevşeme kan damarlarını da etkiler ve hamilelikte tansiyon düşüklüğü, kusma, mide bulantısı ve kabızlık gibi belirtilere neden olabilir.

Östrojen

Östrojen de progesteron gibi önce korpus luteum tarafından salgılanır. Daha sonra plasenta tarafından salgılanmaya başlanır. Östrojen hamilelikte oldukça önemli bir hormondur. Annenin rahminin gelişmesini ve hamilelik için uygun hale gelmesini sağlar. Ayrıca fetüsün gelişiminde de rol oynar.

Östrojen progesteron hormonunu da düzenler. Östrojen olmaksızın fetüsün olgunlaşması, organlarının gelişmesi mümkün olmaz. Yani diyebiliriz ki hem annenin rahminin hamileliği sürdürecek duruma gelmesi hem de bebeğin gelişmesi için östrojen son derece önemli görevler üstlenir.

hCG

hCG hamileliğin erken döneminde önemli görevleri olan bir hormondur. Bu hormonun görevi annenin vücuduna, rahminde bir bebek olduğunu bildirmektir. Hamilelikte kritik önemde olan bu hormon yumurtalıklara yeni yumurta üretimi yapmaması gerektiğini de bildirir. Böylece yeni yumurta üretilmeden hamileliğin ve bebeğe uygun ortamın korunması sağlanır.

Hamilelikte tanıda da kullanılan bu hormonun bu kullanımı hamilelikte en erken salgılanan hormonlardan biri olmasından kaynaklanmaktadır. Hamilelikte, hCG ‘nin plasentadan en fazla üretildiği dönem hamileliğin sekizinci ila onuncu haftasıdır. Hamileliğin geri kalan dönemlerinde ise bu hormon seviyeleri daha düşük seyreder. Hamileliğin ilk on haftasında bu hormonun değerleri iki günde bir ikiye katlanabilir.

Prolaktin

Süt hormonu olarak da bilinen prolaktin hormonunun esas görevi anne sütünün salgılanmasını başlatmaktır. Kandaki prolaktin değerleri arttıkça süt bezleri de büyür ve süt salgısına hazır hale gelir. Ancak hamilelik süresince progesteron hormonunun da yüksek olması doğumdan önce süt salgılanmasını engeller.

Ayrıca bebek doğduktan sonra oksitosin hormonu ile beraber prolaktin hormonu anne ile bebek arasındaki bağın artmasına yardımcı olur. Yani prolaktin hormonunun tek işlevi fizyolojik olarak süt salgılanmasını sağlamak değildir. Bu hormon hamilelik boyunca 10 ila 20 kat kadar artabilir.

Benzer yazılar: Papatya Çayı Hamilelikte İçilebilir Mi? Hamileyken Papatya Çayı İçmek Zararlı Mı?

Relaksin

Relaksin hormonunun en önemli görevi anne karnında büyüyen bebeğe yer açmaktır. Birçok kadın, ilk trimesterde pelviste ağrı ve rahatsızlık hisseder. Bunun en önemli nedeni relaksindir. Bu hormon, büyüyen bebeğe yer açmak için annenin kaslarını, eklemlerini ve bağlarını gevşetir.

Gevşemenin etkileri en çok pelvik bölge çevresinde yoğunlaşır; bu bölgedeki eklemler gevşediği için ağrı hissedilebilir. Ayrıca bu gevşeme ve fetüsün büyümesi bağırsak hareketlerini de etkiler ve kabızlık ortaya çıkabilir.

Relaksin 7-10. haftaya kadar tespit edilebilir hale gelir ve hamilelik boyunca salgılanmaya devam eder.

Oksitosin

Oksitosin hormonu doğumun başlatılmasında önemlidir. Genellikle ‘aşk hormonu’ olarak adlandırılan oksitosin, yukarıda da belirttiğimiz üzere,  bağlanma ve annelik duygularıyla da ilişkilidir.

Yapay olarak doğum başlatılmak istendiğinde de genellikle oksitosin veya sentetik oksitosin verilir. Annenin oksitosin hormonuna duyarlı hale gelmesi ile beraber rahim ve karın kasları düzenli olarak kasılmaya başlar. Bu kasılmalar da doğumu başlatır.

Daha sonra anne ve bebek ilk kez birbirlerine dokunduklarında oksitosin ve prolaktin hormonlarının etkisi altında anne ve bebek arasındaki bağ oluşur.

Doğumdan sonra hormonlara ne olur?

Bebek doğduktan sonra oksitosin rahme giden kan akışının azalmasını sağlayarak kanama riskini azaltır. Bu esnada rahim büzülmeye devam eder ve plasenta rahimden ayrılır.

Bu süreçte anne ve bebek arasında bağ oluşmasını sağlayan oksitosin ve prolaktin seviyeleri çok yüksektir. Anne ve bebek arasındaki ten ve göz teması da oksitosin ve prolaktin salgılanmasını uyarır. Birçok anne, doğumdan hemen sonra oldukça iyi hisseder ki bu hisleri öforik olarak nitelendirir. Bu hisler, oksitosin, prolaktin ve beta-endorfinlerden kaynaklanır.

Progesteron ve östrojen hormonları düşmeye başlar ve böylece annenin göğüslerinden süt gelir. Esasen hamilelik süresince prolaktin hormonları yüksektir ancak östrojen ve progesteron hormonları süt salgısını engeller. Bu hormonların düşmesiyle beraber anne emzirecek duruma gelir.

Kaynakça

Hormones in pregnancy / Pregnancy / Hormones of pregnancy and labour

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin