Haşhaş Tohumu: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır. Okuma süresi: 7 dk 18 sn

0
107
Haşhaş
kavanozda haşhaş

Genel bilgiler

Latince adı papaver bracteatum olan haşhaş gelincikler familyasındandır. Binlerce yıldır medeniyetler tarafından yetiştirilen 100 kadar farklı türü vardır. Yaprakları yumurta şeklinde olan haşhaş mavimsi yeşil veya grimsi yeşil renklidir.

Yetiştiği yöreye bağlı olarak boyu 1,5 metreye kadar uzayabilir. Çiçeklerinin solup dökülmesinin ardından göbek kısmı büyüyerek küre benzeri bir şekil alır.

Kapsüllerinden beyaz renkli bitki özü akar ve bu sıvı bir gün sonra yapışkan bir madde haline gelir ve bu maddeye Opium yani Afyon denir. Haşhaş afyonun yanı sıra eroin, morfin ve kodeinin de kaynağıdır.

Biz bu makalemizde haşhaş tohumunun faydaları, zararları ve diğer ilaçlar ile etkileşimleri ile ilgili olarak detaylı ve bilimsel bilgiler vereceğiz. Haşhaş hakkında kapsamlı ve güvenilir bilgiler edinmek için okumaya devam edelim.

Haşhaş nasıl kullanılır?

Haşhaşın tohumu yiyeceklerde, hamur işlerinde kullanılır ve oldukça lezzetlidir.

Gıdalarda, kek, hamur işi, dolgu veya püre yapmak için kullanılır. Özellikle ekmek ve çörek yapımında oldukça sık kullanılır.

Güney Hindistan’da haşhaş tohumu kuskus payasam isimli özel bir tatlının içerisine katılır. Bu tatlıda, süt, hindistan cevizi sütü, şeker, kuru üzüm de bulunur.

İmalat sanayiinde, haşhaşın tohumu ve yağı, sabun, boya ve vernik yapmak için kullanılır.

Bunların yanı sıra ilaç olarak da kullanılır.

Haşhaş tohumunda analjezik ve uyuşturucu etkileri olan alkaloidler çok az miktarda bulunur. Bu maddeler esasen haşhaşın tohumunun dış kısmında daha çok bulunur. Bu nedenle fırıncılıkta kullanımının güvenli olduğu düşünülmektedir.

Haşhaş faydaları

Geleneksel olarak kullanımı

Haşhaş özleri geleneksel olarak düz kasları gevşetmek için kullanılmıştır. Bu etkisiyle ishal ve karın sancılarına iyi gelebilir. Ekstraktından sakinleştirici yapılır. Morfin de afyon haşhaşından hazırlanır.

Haşhaş tohumunun bilimsel araştırmalara dayanan faydaları

Besin değerleri

Haşhaş tohumlar grubuna girdiği için yaklaşık olarak yarısı faydalı yağ asitlerinden ve uçucu yağlardan oluşur. Oleik asit ve linoleik asit açısından zengin olduğu için sağlığa yönelik birçok yararı olabilir.

Bunlara ek olarak haşhaş tohumunun yağı aynı zamanda antioksidan vitaminler, özellikle tokoferollerin ve ol-sitosterol ve kampesterol de dahil olmak üzere fenolik ve fitosteroller gibi biyoaktif bileşikler açısından zengindir. Tüm bu bileşiklerin sağlık açısından birçok faydası olabilir.

Haşhaş tohumu ayrıca iyi bir lif kaynağıdır. 100 gram haşhaşın içerisinde 19.5 gram lif bulunur ki bu günlük önerilen lif ihtiyacınızın yüzde ellisini karşılar. Lif hem kabızlığı önler hem de kan şekerinin hızlı yükselmesini engeller. Bu nedenle diyetimizde liften zengin yiyeceklere ağırlık vermek önemlidir.

Haşhaş çok yüksek oranda kalsiyum, demir ve magnezyum mineralleri içerir. Öyle ki 100 gram haşhaş ile günlük ihtiyacınızın % 143’ü kadar kalsiyum, % 54’ü kadar demir ve % 86 kadar magnezyum bulunur.

Bunların dışında belli miktarlarda çinko, potasyum, bakır ve manganez gibi mineraller de içerir ki bu mineraller vücutta büyüme gelişme ve nükleik asit sentezi gibi birçok faaliyette enzim görevi görür.

Ağrı

Esasen yüzyıllardan beri haşhaş ağrıyı hafifletmek için denenmiş yöntemlerden biridir. Antik dönemlerde hastaların ağrısını azaltmak için kullanılan bu bitkinin çayının da ağrıyı azaltabileceği iddia edilir.

Haşhaşın bilimsel araştırmalarla kanıtlanmış ağrı ve sızıyı dindirici özellikleri vardır. Yani geleneksel olarak kullanımının altı boş değildir ve haşhaşın belki de en baskın olduğu özelliği kuvvetli bir ağrı kesici olabilmesidir.

Haşhaşın dış kısımlarından afyon elde edilir ve bu madde analjezik olarak ilaç yapımında (morfin, kodein gibi analjeziklerin yapımında) kullanılır. Esasen haşhaşın tıbbi olarak en yaygın kullanımı budur.

Kolesterol

Haşhaşın oleik ve linoleik asit açısından zengin olduğunu söylemiştik. Tekli doymamış yağ asidi olan oleik asit, kötü kolesterol de denilen LDL kolesterolün düşürülmesine ve kandaki HDL veya “iyi kolesterol” seviyelerinin artmasına yardımcı olur. Bu açıdan tekli doymamış yağ asitlerinden zengin beslenmemiz tavsiye edilir. Peki haşhaşın zengin yağ asidi içeriğinin kolesterol ve kalp sağlığı üzerindeki olası faydaları için bilimsel araştırmalar ne diyor?

Bu konu ile ilgili bazı bilimsel araştırmalar kafa karıştırıcı olabilir. Örneğin sıçanlar üzerinde yapılan araştırmalarda sağlık durumu iyi olmayan obez sıçanlarda haşhaş tohumu yağının kolesterol seviyelerini iyileştirmek bir tarafa bozduğu gösterilmiştir.

Öte yandan haşhaş ile haşhaş yağının farklı özellikler göstermesi mümkündür. Haşhaşta aynı zamanda lif de olduğundan ve lif de kolesterolün kolonda geri emilimini azalttığından kolesterol seviyelerine olumlu katkıda bulunabilir. Yani haşhaşın yağının çıkartılıp bilimsel araştırmalarla incelendiği takdirde elde edilen sonuçların, haşhaşın incelenmesi ile elde edilen sonuçlardan farklı olması anlaşılabilir.

Kabızlık

Haşhaşın kasları rahatlatıcı etkisi vardır ve ishal ve kabızlıkta ve karın ağrısında kullanılmıştır. Bunun nedeni içerisinde bol miktarda bulunan liftir. Lifli gıdalar kolonda su emilimini arttırırlar ve böylece dışkının yumuşamasını sağlayarak kabızlığı önlerler.

Ayrıca dışkınızın çok sulu olması durumunda da lif ona hacim ve katılık verecektir. Yani her halukarda lifin dengeleyici olduğunu söyleyebiliriz. Kısacası lifli gıdalar bağırsak sağlığınız ve fonksiyonlarınız için son derece önemlidir.

Diğer

  • Haşhaş sakinleştirici ve ağrı kesici özelliklere sahiptir ki bunu artık hepimiz biliyoruz. İşte bu sakinleştirici özelliklerinden ötürü uykuyu getirebileceği ve uykuya geçişi kolaylaştırabileceği düşünülür. Bu etkisi için çayının yapılması veya ezilerek yenilmesi tavsiye edilir.
  • Haşhaş antimikrobiyal özellikler göstererek enfeksiyona neden olan ajanların üremesini ve çoğalmasını azaltabilir. Bu nedenle enfeksiyonlar ve mesane iltihabında da kullanılmıştır.
  • İyot eksikliğinde de kullanılmıştır ancak bu konudaki etkileri kesin değildir.
  • Haşhaş tohumunun cildi nemlendirebileceği belirtilir ancak bu kullanımını destekleyen fazla bilimsel araştırma yoktur.

Bu da ilginizi çekebilir: Göz Otu: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Haşhaş zararları

Haşhaş gıda olarak alındığında herhangi bir zararı yoktur. İlaç olarak normal miktarlarda alındığında da zararlı değildir. Fakat çok nadiren de olsa alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Ancak bu kadar alerjik reaksiyon riski tüm bitkilerde olabilir.

Haşhaşın tohumunun dış yüzeyi morfin içerebilir. Çay yapmak için suya konduğunda morfin suya sızabilir. Bu suyun içilmesi, morfin içeriği nedeniyle ciddi yan etkilere neden olabilir.

Normal miktarlarda kullanıldığı takdirde hamilelikte ve emzirme döneminde kullanımı sakıncalı değildir.

Haşhaş etkileşimleri

Haşhaşın bilinen bir etkileşimi yoktur. Ancak bu hiçbir zaman hiçbir ilaçla etkileşime girmeyeceği anlamına gelmez.

Kaynakça

Cognitive and Motor Functions of Iodine-Deficient but Euthyroid Children in Bangladesh Do Not Benefit From Iodized Poppy Seed Oil (Lipiodol) / Poppy Seed Anaphylaxis / Positive Urine Screening for Opiates After Consumption of Sandwich Bread With Poppy Seed Flavoring / Analysis of Volatile Compounds and Triglycerides of Seed Oils Extracted From Different Poppy Varieties (Papaver Somniferum L.) / Comparative Effects of Dietary Hemp and Poppy Seed Oil on Lipid Metabolism and the Antioxidant Status in Lean and Obese Zucker Rats / Poppy Seed Tea: A Short Review and Case Study

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin