Ana Sayfa Tamamlayıcı Tıp Şifalı Bitkiler Hurma: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Hurma: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Genel bilgiler

Hurma, hurma ağacının meyvesidir. Bu ağaç yaklaşık 18-24 m boyundadır. Hurma ağacının bazı yaprakları yere sarkıkken bazıları yukarı bakar. Yaprakları esasen oldukça büyüktür ve 6 metre kadar uzar. Hurmanın başak tipindeki çiçeklerinin “spata” denilen büyük yaprakları vardır. Gövdesindeki yapraklar ise genelde toplu bir şekilde durur.

Orta kısmı etli ve bol miktarda seker içeren hurma çöller dahil olmak üzere kurak ya da yarı kurak iklimlerde yetişmektedir.

Hurmanın dünyada en fazla üretildiği yerler; Mısır, İran, Cezayir, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak’tır.

Bu meyve ayrıca lif, mineral ve fenol açısından zengindir ve içerisinde A vitamini, B6 ve K vitaminleri, potasyum, sodyum, magnezyum, manganez, kalsiyum, fosfor, bakır ve demir gibi vitaminler ve mineraller de bulunur.

Hurma nasıl kullanılır?

Hurma, dünyada en çok üretilen meyvelerden biridir ve temel gıda olarak tüketilmesi özellikle Ortadoğu’da yaygındır.

Hem taze hem de kurutulmuş olarak tüketilmektedir. Çekirdeği çıkarılmış hurma pastacılık sektöründe de kullanılmaktadır.

Ayrıca hurmanın şurup, pekmez ve sirke üretiminde kullanımı da vardır.

Eğer yapay tatlandırıcılar ve şeker kullanmak istemiyorsanız doğal bir tatlandırıcı olarak hurmadan faydalanabilirsiniz.

Hurma genellikle kuru olarak tüketilir ve bu şekilde besin değerleri de daha yoğundur. Ancak kuru hurmanın kalorisinin taze hurmaya göre daha fazla olduğunu belirtmekte fayda var. Bu nedenle aşırıya kaçtığınız takdirde kilo almanıza neden olabilir.

Hurma faydaları

Hurmanın geleneksel olarak kullanımı

Hurmanın suyu geleneksel olarak öksürük ve nefes alma problemleri için kullanılır. Hurmadan çıkarılan polen, iltihap ve ağız içi yaralar için de kullanılmıştır.

Hurma meyvesinin bilimsel araştırmalara dayanan faydaları

Lif

Hurma bol miktarda lif içeren bir meyve olduğu için özellikle bağırsak olmak üzere sindirim sistem için çok faydalıdır. Hurma gibi lif açısından zengin gıdalar bağırsak hareketlerini düzenler ve böylece kabızlığı önler. Lif, bağırsağa girdiğinde su tutulmasını sağlar ve bu şekilde dışkının hacmini ve yumuşaklığını ayarlar.

Hurmanın bu etkilerini bilimsel araştırmalar da destekler. Örneğin 2015 yılında yapılan bir araştırmada, katılımcılara 21 gün boyunca her gün 7 adet hurma verilmiştir. Araştırmanın neticesinde hurma tüketen katılımcıların bağırsak hareketlerinde artış olmuştur. Günde 7 adet hurma yemeyen katılımcılarda ise aynı etkiler gözlenmemiştir.

Hurmanın içerisindeki lif sayesinde kan şekeri kontrolüne katkıda bulunması da mümkündür. Bunun nedeni lifli gıdaların sindirim sürecini yavaşlatarak karbonhidratların kan şekerini birden yükseltmesini engelleyebilmesidir.

Antioksidan

Hurmanın içerisinde bulunan flavonoidler, karetonoidler ve fenolik asit gibi fenolik bileşikler antioksidan özellikler içerir. Bu antioksidan özellikler sayesinde enflamasyonu yani yangıyı azaltabilir.

Kronik hastalıklar kronik enflamasyon ile ilişkili bulunduğu için hurma enflamasyon ile savaşarak kanser riskini azaltabilir; kalp sağlığına olumlu katkı sağlayabilir ve yaşlanmayı geciktirebilir.

Polifenoller hücreleri serbest radikallerin zararlarına karşı korur ve bu nedenle bu bileşiklerin yaşlılıkla ilişkili birçok hastalığın önlenmesinde kullanılabileceği düşünülür.

Birçok araştırma hurmanın antioksidan, antimikrobiyal ve anti-mutajenik etkileri olduğunu göstermektedir. 2005 yılında yapılan bir araştırmada kuru hurmanın kurutulmuş meyveler arasında en yüksek polifenol konsantrasyonuna sahip olduğu gösterilmiştir. Bu açından antioksidan özelliklerinin de oldukça yüksek olması beklenebilir.

Kolesterol

Hurmanın kolesterol için faydalı olabileceği söylenir. Ancak bu konu ile ilgili araştırmalar son derece kısıtlıdır. Bununla beraber sıçanlar üzerinde yapılan bir araştırmadan bahsedeceğiz.

2015 yılında Mediterranean Journal of Nutrition and Metabolism dergisinde yayınlanan ve 60 sıçan üzerinde yapılan bir araştırmada, hurmanın kolesterol seviyeleri üzerindeki etkileri incelenmiştir.

Araştırmada sıçanlarda 6 hafta boyunca hurma takviyeleri verilmiştir. Hurma takviyesi alan sıçanların toplam kolesterol, LDL ve VLDL kolesterol ve trigliserit seviyeleri ölçülmüştür. Ancak hurma ile beslenen sıçanların kolesterol değerlerinde iyileşme görülmemiştir.

Nörolojik rahatsızlıklar

Hurmanın Alzheimer hastalığı, Parkinson hastalığı, Huntington hastalığı ve amyotrofik lateral skleroz (ALS) gibi nörolojik hastalıklar üzerindeki etkileri de araştırılmıştır.

Hurmanın, interlökin 6 (IL-6) gibi enflamasyon değerlerini azalttığına dair çalışmalar vardır. Bu önemlidir çünkü yüksek IL-6 değerleri Alzheimer riski ile ilişkilendirilmiştir.

Ayrıca bazı araştırmalar hurmanın beyindeki beta amiloidlerin aktivitesini azalttığını da göstermektedir. Bu maddelerin beyinde birikerek plak oluşumuna neden olduğu; bu plakların da beyin hücrelerine zarar verdiği ve Alzheimer hastalığının oluşmasına katkıda bulunduğu düşünülür.

Hayvanlar üzerinde yapılan bir araştırmada, bu meyve ile beslenen sıçanlarda hafıza ve öğrenme becerilerinde artış ve anksiyete ile ilgili davranışlarında azalma görülmüştür. Demans ve Alzheimer hastalığı gibi nörodejeneratif hastalıklar hafıza ve öğrenme becerilerini etkilediği için bu özelliğiyle bu hastalıklarda faydalı olabilir.

Araştırmalar genel olarak hurmanın, beyindeki iltihaplanma ve oksidatif strese karşı olası koruma sağladığını desteklemektedir. Bu özelliğinin içerisindeki fenolik bileşenlerin antioksidan aktiviteleri ile ilişkili olduğu düşünülmektedir.

Kanser

Kanser dünya çapında en korkulan ve tedavisi maddi ve manevi açıdan en zor olan hastalıklardan biridir. Kanser tedavisinde kullanılan birçok ilaç olmakla beraber çoğunun yan etkileri son derece ağırdır. Flavanoid ve fenolik bileşikler ise herhangi bir yan etkisi olmaksızın genetik yolların düzenlenmesiyle kanser kontrolüne katkıda bulunur. Hurmanın içerisindeki bileşenlerinin antitümör özellikler taşıdığı gösterilmiştir. Yani tümörlerin durdurulmasında ve küçültülmesinde etkilidir.

Eskiden yapılan araştırmalarda, hurmanın içerisinde bulunan beta D-glukan maddesinin antitümör özellikler gösterdiği kaydedilmiştir. Ayrıca hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar da glukanların 1 mg/kg dozunda antitümör aktivite gösterdiğini doğrulamaktadır.

Bu çalışmalar ümit verici olmakla beraber çoğunlukla test tüplerinde ve hayvanlar üzerinde yapıldıkları için insanlar üzerindeki etkinliklerinin değerlendirilmesi için geniş çaplı araştırmalar yapılması gerekmektedir.

Bu da ilginizi çekebilir: Göz Otu: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Diğer

  • Hurmanın içerisinde bulunan fosfor, potasyum ve magnezyum mineralleri kemik sağlığı açısından faydalıdır. Bu minerallerin vücutta yeteri kadar bulunması kemik yoğunluğunun korunması için son derece önemlidir.
  • Hurma kansızlık rahatsızlığında da başvurulabilecek doğal ilaçlardan biridir. Bu meyve demir açısından oldukça zengindir ve bu özelliği ile kansızlık çeken insanlar için faydalı olabilir.
  • İçerisinde lif bulunması nedeniyle ve düşük glisemik indeksi sayesinde kan şekeri seviyelerinin kontrol edilmesine katkıda bulunabilir.

Bununla beraber son saydığımız faydalarının daha fazla ve geniş çaplı bilimsel araştırmalarla desteklenmesi gerekmektedir.

Hurma zararları

Hurmanın normal miktarlarda kullanıldığında bilinen bir yan etkisi veya zararı yoktur.

Hamilelikte ve emzirme döneminde kullanımının herhangi bir zararı yoktur.

Hurma etkileşimleri

Hurmanın bilimsel araştırmalarla ispatlanmış bilinen bir etkileşimi yoktur. Ancak bu hiçbir zaman hiçbir ilaçla etkileşime girmeyeceği anlamına gelmez.

Kaynakça

Diet rich in date palm fruits improves memory, learning and reduces beta amyloid in transgenic mouse model of Alzheimer’s disease / Therapeutic effects of date fruits (Phoenix dactylifera) in the prevention of diseases via modulation of anti-inflammatory, anti-oxidant and anti-tumour activity / Beneficial effects of date palm fruits on neurodegenerative diseases / Date Palm Kernel Extract Exhibits Antiaging Properties and Significantly Reduces Skin Wrinkles / Therapeutic effects of date fruits (Phoenix dactylifera) in the prevention of diseases via modulation of anti-inflammatory, anti-oxidant and anti-tumour activity / Impact of palm date consumption on microbiota growth and large intestinal health: a randomised, controlled, cross-over, human intervention study / Alzheimer’s Disease and the β-Amyloid Peptide / The effect of date palm fruit (Phoenix dactylifera L.) on serum lipid and lipoprotein concentrations in rats fed cholesterol- supplemented diet / Therapeutic effects of date fruits (Phoenix dactylifera) in the prevention of diseases via modulation of anti-inflammatory, anti-oxidant and anti-tumour activity

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Gilbert Sendromu Bilirubin

Gilbert Sendromu: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

0
Gilbert Sendromu Nedir? Gilbert sendromu, karaciğerin kandaki bilirubini düzgün bir şekilde işleyemediği bir bozukluktur ve ciddi bir hastalık değildir. Hatta Gilbert sendromu olan birçok hastada...