Ana Sayfa A’dan Z’ye Hastalıklar Kanser İmmünoterapi Nedir: Türleri, Faydaları, Zararları ve Yan Etkileri

İmmünoterapi Nedir: Türleri, Faydaları, Zararları ve Yan Etkileri

İmmünoterapi nedir?

İmmünoterapi, vücudumuzun savunma sistemi olan bağışıklık sisteminin kanser tedavisinde kullanılmasını içeren bir grup tedavi prosedüründen oluşur. Kemoterapinin yetersiz kaldığı vakalarda tercih edildiği bilinse de doktorunuz kanser tedavisinin en başında da immünoterapi tedavisinden de faydalanabilir. Ayrıca bu tedavi diğer kanser tedavileri ile beraber kombinasyon halinde de uygulanabilir.

İmmünoterapi türleri ve yöntemleri
  1. Sitokinler

Sitokinler, bağışıklık sistemini harekete geçirmekten sorumlu olan proteinlerdir. İmmün sistem hücreleri arasında iletişimi sağlayan ve bağışıklık yanıtının başlatılmasında görev alan sitokinler, interlökin, interferon ve koloni stimüle edici faktörlerdir.

FDA tarafından 1998 yılında metastatik melanom için onaylanan İnterlökin-2, IL-2 immünoterapisi yıllardır kullanılmaktadır ve metastatik ileri evre melanom ve bir böbrek timörü olan renal hücreli karsinom vakalarının % 5-10 kadarında tam remisyon dahi sağlayabilir.

BENZER YAZILAR: COVİD-19 HASTALARINDA SİTOKİN FIRTINASI

İnterferon tedavilerinde ise, hücrelerde apoptozu sağlayan interferon olarak adlandırılan ve vücudumuzu enfeksiyonlardan ve tümörden koruyan proteinlerden faydalanılır. İnterferonlar tümör hücrelerinde apoptozu yani kontrollü hücre ölümünü harekete geçirebilirler.

Koloni stimüle edici faktörler beyaz kan hücresi üretimini arttırarak bağışıklık sisteminizi kuvvetlendirirler.

  1. Kanser aşıları

Kanser aşılarının hazırlanma mantığı, normal aşılarla aynıdır. Aşılar vücudumuza belirli bir miktrobun zayıflatılmış versiyonunu vererek bağışıklık sistemimizin onu tanımasını sağlarlar. Böylece bağışıklık sistemimiz enfeksiyona neden olabilecek canlı mikroorganizmayla karşılaştığı takdirde onunla savaşmayı öğrenmiştir.

BENZER YAZILAR: KANSER TEDAVİSİ: İMMÜNOTERAPİ HANGİ KANSERLERİN TEDAVİSİNDE KULLANILIR?

Kanser aşıları da ölü kanser hücreleri,  kanseri bazı parçaları ve antijenlerden oluşur. Antijenler, vücudunuzun yabancı bir maddeyi özel olarak tanıyıp ona karşı antikor üretmesini sağlayan proteinlerdir. Her yabancı maddeye veya mikroorganizmaya özel bir antijen bulunur.

Kanser aşıları üzerine birçok araştırma yapılmış olmakla beraber halihazırda onaylanmış ve kullanımda olan bir tane kanser aşısı vardır: Sipuleucel-T (Provenge®) . Metastatik ileri evre prostat kanserinde kullanılan bu aşı hastanın sağkalımını uzatabilir. Bunun haricinde akciğer, melanom, meme, lösemi ve böbrek kanseri başta olmak üzere kanser aşısı çalışmaları klinik düzeyde devam etmektedir.

  1. Monoklonal antikorlar

Monoklonal antikorlar, antijenleri hedef alan antikorlardır ancak laboratuvarda özel olarak üretilmişlerdir. Antijenler, hücrelerin üzerinde onları tanımlayan işaretlerdir diyebiliriz. Bu işaretleri tanıyıp hücreleri yok etmek üzere üretilen maddeler de antikorlardır. Laboratuvarda üretilmiş olan monoklonal antikorlar arasında rituksimab, trastuzumab ve denosumab bulunur.

  1. Radyoimmünoterapi

Radyoimmünoterapi, monoklonal antikorlar ve radyasyon tedavisinin bir arada kullanıldığı özel bir tedavidir. Tedavide amaç radyasyonun doğrudan kanser hücrelerine taşınmasının sağlanmasıdır. Bu tedavi esnasında radyoterapi normalden daha düşük dozlarda ve daha uzun sürede verilir. Radyoimmünoterapi tedavisinde kullanılan ilaçlardan biri ibritumomab tiuxsetan isimli ilaçtır.

  1. Onkolitik virüs tedavisi

Virüs tedavisinde kanserli bölge bir virüs ile enfekte edilir. Virüs ile enfekte olan bölgede daha sonra virüse karşı bağışıklık yanıtı oluşur ve böylece bağışıklık sistemi virüsün olduğu bölgeye saldırır. İmmünoterapi tedavisinde kullanılan virüsler arasında uçuğa neden olan herpes simplex virüsü ve çocuk felcine neden olan polio virüsü bulunur.

  1. T-hücre transfer tedavisi

T- hücre transfer tedavisinde, bağışıklık sisteminin elemanları olan T hücreleri kanser ile savaşmaya teşvik edilir. Bu tedavinin iki farklı türü vardır. Birincisinde hastanın tümöründeki T hücreleri çıkartılır ve yüksek miktarlarda çoğaltılarak hastaya geri verilir.

İkincisinde ise hastadan gene T hücreleri alınır ancak bu sefer bu hücreler laboratuvar ortamında geliştirilir. Hücrelere kimerik antijen reseptörleri verilir. Bu reseptörler hastanın tümöründeki belli antijenleri tanır ve böylece tümöre karşı bağışıklık yanıtı verilir. Bu tedaviye CAR-T hücre tedavisi denir. Lösemi ve lenfoma tedavisinde kullanılan CAR-T hücre tedavisine örnek olarak Tisagenlecleucel ve Axicabtagene ciloleucel verilebilir.

Bu tedaviden önce kemoterapi ile vücudunuzdaki immün hücrelerin azaltılması gerebilir. Böylece yeni verilen T hücrelerin görevini düzgün bir şekilde yürütür. Vücudunuzda savaşçı T hücrelerinin çok fazla olmasından ötürü tedavinin enfeksiyon, baş ağrısı ve nöbet gibi ciddi yan etkileri olabilir.

  1. İmmün kontrol noktası inhibitörleri

Bağışıklık sisteminiz kendi hücreniz ve yabancı maddeler, virüsler ve bakteriler gibi patojenler arasında ayrım yapmak zorundadır. Aksi takdirde kendi hücresi ve yabancı hücreler arasındaki farkı bilemez ve yabancı maddeleri ortadan kaldıramaz. Bu ayrımı yapabilmek için bağışıklık sisteminde immün kontrol noktaları bulunur. Kanser hücreleri bu immün kontrol noktalarını etkisiz hale getirerek bağışıklık sisteminin kanseri fark etmemesini sağlar ve böylece çoğalmaya ve yayılmaya devam eder. İşte immün kontrol noktası inhibitörleri kanser hücrelerinin kapattığı kontrol noktalarını açar. İmmün kontrol noktası inhibitörleri arasında ipilimumab, pembrolizumab, nivolumab bulunur.

  1. Donör lenfosit infüzyonu

Donör lenfosit infizyonu tedavisinde, kök hücre nakli olan bir kişiye, kök hücre bağışını yapan kişinin kanından lenfosit alınır ve hastaya verilir. Bu tedavi ile lenfositlerin, kalan kanser hücrelerini tespit etmeksi ve immün yanıtı başlatması beklenir. Donör lenfosit infüzyonu tedavisi ile kemik iliği naklinden sonra tekrarlama riski olan hastalarda tekrarlamam önlenebilir veya tam remisyon sağlanabilir.

İmmünoterapi ve diğer kanser tedavileri arasındaki farklar ve immünoterapinin faydaları
  • Bazı immünoterapi tedavileri tedaviye cevap vermeyen ileri evre kanserlerin tedavisinde (kişiye göre değişmekle beraber) remisyon sağlayabilir. Bu kanserlere örnek olarak akciğer kanseri ve bir cilt kanseri türü olan melanom verilebilir.
  • Bazı immünoterapi tedavilerinin etkileri uzun vadelidir ve hasta tedaviyi bıraktıktan sonra bile etkisini koruyabilir. Bunun nedeni bağışıklık sisteminin hafızasının olmasıdır. Belli bir kanserle savaşmayı öğrenen bağışıklık sistemi tedavi sonlandırıldıktan sonra da buna devam edebilir.
  • İmmünoterapi tedavisi her hastaya uygun değildir ve uygun olarak hastaların tümünde de olumlu sonuç alınamayabilir.
  • İmmünoterapi tek başına kullanılabileceği gibi diğer kanser tedavileri ile beraber de kullanılabilir.
  • İmmünoterapinin yan etkileri kemoterapi ve radyoterapiye göre daha azdır.
  • İmmünoterapi birçok kanser hastasının ömrünü uzatabilir.
İmmünoterapinin zararları ve yan etkileri

İmmünoterapi, bağışıklık sistemini harekete geçirdiği için bazen bağışıklık sisteminin sağlıklı hücrelere de saldırmasına neden olabilir. Bu nedenle her ne kadar kansere doğrudan saldıran tedaviler de olsa immünoterapi tedavileri de zaman zaman yan etkilere neden olabilir. İmmünoterapinin olası yan etkileri şunlardır:

  • Ciltte kızarıklık, kaşıntı ve güneşe hassasiyet gibi cilt rahatsızlıkları
  • Ateş, mide bulantısı, güçsüzlük ve vücut genelinde ağrılar gibi grip belirtileri
  • Kas ağrıları
  • Bacaklarda ödem
  • Baş ağrısı
  • Nefes darlığı
  • Öksürük
  • İshal

BENZER YAZILAR YÜZDEKİ KIRMIZI SİVİLCELER İÇİN ÇÖZÜMLER

  • Monoklonal antikorlar ciddi yan etkilere de neden olabilir. yüksek tansiyon, kanama, böbrek hasarı ve kan pıhtılaşmasına neden olabilir. Ayrıca CAR T-hücre tedavisi de sitokin sendromuna neden olabilir. Bu tedaiden ötürü yüksek ateş ve yüksek tansiyon oluşabilir.
  • İmmünoterapi çok köklü bir tedavi olmadığı için burada yazmayan başka yan etkiler de ortaya çıkabilir. Bununla beraber hayati tehlikesi olan ciddi yan etkilerin sık görülmesi beklenmez.

Kaynakça

Immunotherapy vs. Chemotherapy: What’s the Difference?

The past, present and future of immunotherapy against tumor

What is immunotherapy?

Side effects immunotherapy

Serious Side Effects

 

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

sararmış göz hastalığı

7 Başlıkta: Gilbert Sendromu Nedir ve Nasıl Teşhis Edilir?

0
Gilbert Sendromu Nedir? Gilbert sendromu, karaciğerin kandaki bilirubini düzgün bir şekilde işleyemediği bir bozukluktur ve ciddi bir hastalık değildir. Hatta Gilbert sendromu olan birçok hastada...