İrritabl Bağırsak Sendromu (İBS): Belirtileri ve Tedavisi

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır. / Okuma süresi: 6 dk 7 sn

0
119
Spastik kolon nedenleri ve belirtileri
İrritabl bağırsak sendromu, spastik kolon olarak da bilinir.

İrritabl bağırsak sendromu nedir?

İrritabl bağırsak sendromu (İBS), kanıtlanabilir organik bir hastalık nedeni olmamasına rağmen birtakım dışkılama problemlerinin eşlik ettiği karın ağrısı ve şişkinlik semptomlarıyla ortaya çıkan bir rahatsızlıktır.

İBS’de bağırsakta klinik testlerde belirlenemeyen düzeyde enflamasyon olabileceğini destekleyen çalışmalar vardır ancak bu düşük dereceli enflamasyon İBS’yi hastalık sınıfına sokmak için yeterli değildir.

Uzun süre devam eden bir rahatsızlık olan irritabl bağırsak sendromu aynı zamanda spastik kolon olarak da anlandırılan ve kalın bağırsağı etkileyen bir rahatsızlıktır. Bu rahatsızlıkta sık tuvalete çıkma yani ishal veya az tuvalete çıkma yani kabızlık veya dışkıda incelik, sertlik veya yumuşaklık gibi değişiklikler görülür.

İrritable bağırsak sendromu (İBS) ölüm riski taşıyan komplikasyonlar gelişmesine neden olmaz. İBS hastası olmanız ülseratif kolit, Crohn hastalığı veya kolon kanseri gibi diğer bağırsak rahatsızlıklarına yakalanma riskinizi de arttırmaz.

Bununla beraber İBS nedeniyle yaşam kaliteniz olumsuz yönde etkilenebilir. Hatta bu rahatsızlık yüzünden iş saatlerini değiştiren veya evde çalışmaya başlayan hatta işi tamamen bırakan insanlar olabilir.

İrritabl bağırsak sendromunun belirtileri nelerdir?

İBS semptomları genellikle yemeklerden sonra kötüleşir ve dışkılamadan sonra kişi kendini daha rahat hisseder. Semptomlar bazı günler tamamen düzelebilir veya ishalin yerini kabızlık alabilir. Stres irritabl bağırsak sendromunun semptomlarının kötüleşmesine neden olabilir. En çok görülen irritabl bağırsak sendromu belirtileri şunlardır:

  • Bağırsak alışkanlıklarındaki değişiklikler
  • İshal veya kabızlık
  • Aşırı bağırsak gazı
  • Karın şişmesi
  • Dışkılamadan sonra düzelen karın ağrısı ve kramp
  • Dışkılamadan sonra bağırsakların hala dolu olduğu hissi
  • Mukuslu dışkılama
  • Sık ve ani dışkılama hissi

İrritabl bağırsak sendromunun bağırsak dışında da semptomlarla ortaya çıkması mümkündür. Bunlardan bazıları şunlardır:

  • Sık idrara çıkmak
  • Ağız kokusu
  • Sürekli yorgun hissetme
  • Kadınlarda düzensiz adet görme
  • Kadınlarda ağrılı cinsel ilişki
  • Eklemlerde ağrı

İrritabl bağırsak sendromunun nedenleri nelerdir?

İrritabl bağırsak sendromunun neden geliştiği bilinmemektedir. Zaten sendromun gelişiminde belirli bir fizyolojik neden bulunamadığı için hastalık olarak değil sendrom olarak adlandırılmaktadır.

Ancak ne bulaşıcıdır ne de Crohn veya kanser gibi başka bir hastalıkla ilişkilidir. Bununla beraber, İBS gelişiminde yeri olabileceği tahmin edilen faktörler şunlardır:

  • Diyet
  • Ağrıya duyarlılık
  • Kişinin psikolojik ve duygusal durumu
  • Genetik faktörler
  • Stres gibi çevresel faktörler
  • Hormonlar
  • Bağışıklık sisteminin herhangi bir enfeksiyona anormal cevap vermesi
  • Besin hassasiyetleri
  • Merkezi sinir sisteminin sindirim sistemini kontrol edememesi
  • Menstruasyon semptomları kötüleştirebilir.

İrritabl bağırsak sendromu nasıl teşhis edilir?

İrritabl bağırsak sendromunun teşhis edilmesi amacıyla kullanılacak belirli bir test yoktur. Ancak doktorunuz teşhis koymak için başka hastalıkları ekarte etmeye çalışacaktır. Bunlar şunlardır:

  • Gıda alerjisi veya intoleransı (glüten alerjisi veya laktoz intoleransı gibi)
  • Enfeksiyon
  • Ülseratif kolit veya Crohn hastalığı gibi enflamatuvar bağırsak hastalıkları
  • Semptomlarınıza neden olabilecek ilaçlar kullanıp kullanmadığınızı sorgulayacaktır.
  • Sindirimi zorlaştıracak enzim eksiklikleri

Doktorunuz ayrıca başka bir hastalığınız olup olmadığını anlamak için bir takım testler de uygulayabilir.

Bunlar şunlardır:

  • Endoskopi (Yemek borusu, mide ve on iki parmak bağırsağını görüntülemeye yarayan bir yöntem)
  • Kolonoskopi (Bağırsağınızı görüntülemek için kullanılan bir yöntem)
  • Enfeksiyon olup olmadığını kontrol etmek için dışkı testleri
  • Tiroid değerlerini kontrol etmek için kan testleri
  • Laktoz intoleransı ve glüten alerjisini tespit etmek için bazı testler

İrritabl bağırsak sendromu nasıl tedavi edilir?

İrritabl bağırsak sendromunun belli bir tedavisi yoktur ve uygulanacak yöntemler kişiden kişiye değişecektir. Sizin için en uygun olan yöntemleri doktorunuzla konuşarak belirleyebilirsiniz.

Ancak belli şeyler irritabl bağırsak sendromunun semptomlarını tetikleyebilir. Bu faktörler bazı gıdalar, kullandığınız ilaçlar, duygusal durumunuz ve stres olabilir. Özellikle diyet semptomlarınızı kontrol altına almanız açısından son derece faydalı olabilir.

İBS Diyeti

  • Meyve, sebze, kepekli tahıllar gibi yiyeceklerle diyetinizin lif oranını arttırın
  • Daha fazla su için (Günde en az 4-5 bardak)
  • Kafein içeren içecek tüketimini azaltın
  • Öğün atlamayın ve düzenli beslenin
  • Egzersiz yapın
  • Sigara içmeyin
  • Laktoz intoleransına karşı süt ve peynir alımını azaltın
  • Hangi yiyeceklerin İBS semptomlarını tetiklediğini anlamak için yiyecek günlüğü tutun
  • Birçok hasta için rahatsız edici yiyecekler buğday, inek sütü, kırmızı biber, kırmızı şaraptır. Süt ve peyniri azalttığınız için kalsiyum alımının da azalmaması için yoğurt, kefir, brokoli, ıspanak tüketebilir ve kalsiyum takviyeleri alabilirsiniz.

Benzer yazılar: İrritabl Bağırsak Sendromunun Tedavisinde Prebiyotik ve Probiyotik Takviyelerin Rolü

İlaçlar

Antispazmodik ilaçlar: Bu ilaçlar bağırsak kaslarını gevşetir ve böylece karın ağrısı ve krampları azaltabilir.

Müshiller: Bu ilaçlar ishal yapıcı ilaçlardır ve kabızlık durumunda kullanılır ancak fazla kullanımı rahatsız edici olabilir. Kabızlık için kullanılan ilaçlardan biri lubiprostondur.

Antimotilite ilaçları: Bu ilaçlar ishale karşı kullanılan ilaçlardır. Bağırsak kaslarının kasılmasını yavaşlatarak etki gösterirler. İshal için kullanılan ilaçlardan biri alosetrondur.

Trisiklik antidepresanlar (TCA’lar): Bu ilaçlar genellikle karın ağrısına ve kramplara karşı etki eder. Amitriptilin bu ilaçlardan biridir. Ayrıca, psikoterapi de irritabl bağırsak sendromundan muzdarip kişiler için faydalı olabilir. Duygusal rahatlama ve stresin azaltılması semptomların da azalmasına neden olabilir. 

Kaynakça

The role of inflammation in irritable bowel syndrome (IBS) / Symptomatology of irritable bowel syndrome and inflammatory bowel disease during the menstrual cycle. / Review article: the incidence and risk factors for irritable bowel syndrome in population-based studies. / Systematic review with meta-analysis: The association between post-traumatic stress disorder and irritable bowel syndrome. /
Treatment for irritable bowel syndrome. (2017).

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin