İrritabl Bağırsak Sendromunun Tedavisinde Prebiyotik ve Probiyotik Takviyelerin Rolü

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır. / Okuma süresi: 4 dk 44 sn

0
47
İBS, prebiyotik ve probiyotik takviyeler
Yoğurt iyi bir probiyotik kaynağıdır

İrritabl bağırsak sendromu nedeni tam olarak bilinmeyen ve fizyolojik bir sorun da tespit edilemeyen bir rahatsızlıktır. Tedavisi belirsiz olan bu hastalık için bilim çevreleri hala araştırmalar yapmaya devam etmektedir.

Biz bu yazımızda irritabl bağırsak sendromunun tedavisinde prebiyotik ve probiyotik gıdaların ve gıda takviyelerinin işe yarayıp yaramayacağını değerlendireceğiz.

İBS nedir ve neden olur?

İrritabl bağırsak sendromu (İBS), yaygın olarak görülen ve karın ağrısı, şişkinlik, ishal ve kabızlık gibi semptomlara neden olan bir bozukluktur. İrritabl bağırsak sendromunda, semptomların oluşumuna zemin hazırlayan kesin bir fizyolojik neden bulunamaz; bu nedenle, İBS bir hastalıktan ziyade bir sendrom olarak nitelendirilir.

Bununla beraber genetik faktörler, ağrı duyarlılığı, stresle ilişkili olarak sinir sistemi ve hormonlarda oluşan bozukluklar, gıda duyarlılığı ve beyin ve bağırsak arasındaki iletişim problemlerinin bir arada bulunması ile ortaya çıkabileceği düşünülmektedir (1), (2).

Benzer yazılar: İrritabl Bağırsak Sendromu (İBS): Belirtileri ve Tedavisi

Probiyotikler nedir?

Probiyotikler bağırsak floramızda bulunan faydalı mikroorganizmalardır. Bu faydalı bakteriler yoğurt ve diğer fermente gıdalarda bulunabilirler. Probiyotikler farklı mikroorganizmalardan oluşabilir ancak insan bağırsağında en çok rastlanan probiyotikler lactobacillus ve bifidobacterium isimli bakterilerdir. Ayrıca Saccharomyces boulardii gibi mantarlar da probiyotiktir. (3)

Probiyotiklerin çeşitli görevleri olabilir. Kimi sindirime yardımcı olurken kimisi de vitamin sentezlenmesine katkıda bulunabilir. Bağırsak mikrobiyatasında denge içinde bulunan probiyotikler çeşitli nedenlerden ötürü bu dengeyi kaybedince zararlı bakteriler çoğalabilir. Bağırsak florasının sağlıklı olması ise içerisinde bulunan mikroorganizmaların dengeli bir şekilde yaşamasına bağlıdır.

Bağırsakta bulunan bakteriler ve İBS

Normal şartlarda insan bağırsağındaki mukus tabakası, bağırsakta bulunan mikropların bağırsak lümeninde kalmasını sağlar. Bağışıklık sistemi ise bu mikropların burada dengede kalmasını ve aşırı çoğalmamasını temin eder. Böylece mikroplar burada dengeli bir şekilde bağırsaktaki fonksiyonlarını yerine getirirler. (2)

Ancak, patojenler veya bağışıklık sistemini aktive edecek başka etkenler bu bariyerde enflamasyona neden olduğunda bağırsak mikrobiyotasının kompozisyonu değişmeye başlar. Bağırsak mikrobiyatasındaki değişiklikler ise bağırsağın bütünlüğünü bozarak, nöromüsküler (sinirler ve kaslarla ilgili) bozukluklara ve beyin-bağırsak ilişkisinin değişmesine neden olabilir. Tüm bu sürecin İBS’nin oluşmasına katkıda bulunabileceği düşünülmektedir. (2)

Ek olarak, İBS birçok çalışmada, bağırsak mikrobiyatasının çeşitliliğinin ve mikrobiyatada bulunan mikroplar arasındaki dengenin bozulması anlamına gelen disbiyoz ile ilişkilendirilmiştir. Lactobacilli ve Bifidobacteria olarak isimlendirilen probiyotiklerin IBS hastalarında dengesizleştiği belirtilmektedir (1), (4).

Tüm bu bulgular irritabl bağırsak sendromunun tedavisinde prebiyotik ve probiyotik takviyelerin bir tedavi prosedürü olarak değerlendirilebileceği fikrini düşündürmektedir.

İBS tedavisinde probiyotikler

Bağırsak florasının sağlıksız olması bağışıklık sisteminin düşmesine ve enflamasyonu arttırarak İBS ile ilişkili semptomlara neden oluyor olabilir. Bağırsak florasında bozulan bu dengenin yeniden sağlanması için, probiyotiklere başvurulabilir.

Probiyotikler;

  • Mikrobiyata dengesini sağlayarak, zararlı bakterilerin ölmesini sağlayabilir
  • Bağırsağın mukozasını iyileştirerek, bariyer fonksiyonunu iyileştirebilir
  • Enflamasyonu azaltabilir
  • Bağırsak gazı ve karın ağrısını azaltabilir
  • Bağırsak hareketlerini düzenleyebilir (5).

2014 yılında yapılan ve irritabl bağırsak sendromunun incelendiği bir çalışmada, Bifidobacterium infantis 35624 isimli ve özellikle irritabl bağırsak sendromu için hazırlanmış olan probiyotik takviyesinin, tüm İBS türlerinde, ağrı, şişkinlik ve anormal bağırsak hareketleri gibi semptomlar üzerinde oldukça etkili olduğundan bahsedilmektedir. (6)

Bunun haricinde, 2003 yılında yapılan bir çalışmada IBS semptomlarının tedavisi için VSL # 3 isminde ve Bifidobacterium, Lactobacillus ve Streptococcus salivarius ssp. thermophilus türlerinden oluşan bir probiyotik takviyesi incelenmiştir. Yirmi beş IBS hastasına 8 hafta boyunca VSL # 3 veya plasebo verilmiştir. VSL # 3’ün, şişkinliğe olumlu etkide bulunduğu ancak diğer İBS semptomları üzerinde etkisi olmadığı görülmüştür. (7)

İrritabl bağırsak sendromu ile en çok ilişkili bulunan probiyotikler lactobacilli ve bifidobacteria türleridir. Farklı probiyotik takviyelerinden farklı sonuçlar alındığını göz önünde bulundurduğumuzda, kullanacağınız probiyotik takviyelerinin İBS için geliştirilmiş olması ve bilimsel araştırmalara dayanması önemlidir.

Yani irritabl bağırsak sendromunun tedavisinde prebiyotik ve probiyotik kullanımında probiyotiklerin türü de önemlidir. Probiyotik takviyesi almadan önce, İBS için geliştirilmiş ve kanıta dayalı sonuçlar sunan probiyotikleri seçmenizi ve doktorunuza danışmanızı tavsiye ediyoruz.

Sağlıklı günler dileriz!

Kaynakça

Herbal Medicines for the Management of Irritable Bowel Syndrome: A Systematic Review / The Microbiome and Irritable Bowel Syndrome / Probiotics / Molecular analysis of the luminal- and mucosal-associated intestinal microbiota in diarrhea-predominant irritable bowel syndrome / Probiotic Therapy for Irritable Bowel Syndrome / Irritable bowel syndrome / A Randomized Controlled Trial of a Probiotic Combination VSL# 3 and Placebo in Irritable Bowel Syndrome With Bloating

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin