Ana Sayfa Tamamlayıcı Tıp Karabaş Otu: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Karabaş Otu: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Genel bilgiler

Öncelikle, birbirleri ile sıklıkla karıştırılan karabaş otu ile lavantanın aynı ot olmadığını belirtmekte fayda var. Karabaş otunun lavantanın bir türü olduğunu söyleyebiliriz.

Latince adı Lavandula stoechas olan karabaş otu (diğer lavanta türü Lavandula Angustifolia’dır), yaklaşık 1 m yüksekliğe kadar büyüyen aromatik ve yaprak dökmeyen çalı şeklinde bir bitkidir. Karabaş otu bahar mevsiminin ortalarında çiçek açmaya başlar ve yaz sonuna kadar çiçek vermeye devam eder.

Lavanta türleri Akdeniz bölgesi, Arap yarımadası, Rusya ve Afrika’ya özgüdür. Ayrıca Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, güney Avrupa ve Avustralya’da da karabaş otu yetiştirilir.

Karabaş otunun içerisinde, alüminyum, kalsiyum, magnezyum, potasyum, demir, fosfor, C ve A vitaminleri bulunur. Zengin bir mineral, vitamin ve antioksidan içeriği olan karabaş otu ve olası faydaları ve zararları hakkında bilimsel araştırmalara dayanan bilgiler edinmek için okumaya devam edelim.

Karabaş otu nasıl kullanılır?

Karabaş otunun çiçek açan üst kısımları toplanır ve uçucu yağ yapmak üzere damıtılır. Karabaş otunun parfüm yapımının yanında süs bitkisi olarak da kullanımı vardır.

Karabaş otu yiyeceklerde çeşni olarak da kullanılır. Ancak bu kullanımı genel olarak bilinmemektedir.

Sabunlarda, kozmetik ürünlerinde, parfümlerde kullanılabileceği gibi şifalı özellikleri nedeniyle ilaç olarak kullanımı da mevcuttur.

Karabaş otunu kapsüllerde gıda takviyesi olarak, esansiyel yağ olarak ve bizim kültürümüzde alıştığımız üzere çay olarak tüketebilirsiniz.

Karabaş otu çayı tarifi:

  • 1 bardak klorsuz suyu kaynatın
  • Kaynadıktan sonra altını kısın ve içerisine 3-4 çay kaşığı kuru karabaş otu atın
  • 10 dakika kısık ateşte kaynatın
  • 10. dakikadan sonra süzün ve ılınınca için.

Karabaş otu faydaları

Geleneksel olarak kullanımı

Karabaş otu geleneksel olarak birçok rahatsızlığa karşı kullanılmıştır. Bu rahatsızlıklar arasında şunlar bulunur:

  • anksiyete ve uykusuzluğa karşı sakinleştirici olarak
  • soğuk algınlığı ve öksürüğe karşı
  • esansiyel yağı baş ağrısı için
  • böcek kovucu olarak
  • böcek ısırmalarına karşı
  • antienflamatuvar olarak
  • diüretik yani idrar söktürücü olarak


Karabaş otu bitkisinin bilimsel araştırmalara dayanan faydaları

Anksiyete ve stres

Anksiyete ve stres birbirleriyle çoğu kez ilişkili ve birbirlerine dönüşümlü olarak neden olabilen durumlardır. Kişinin kaygılı olması onda stres yaratabilirken stresli olması ise kaygı duymasına neden olabilir.

Sinir sistemi üzerinde sakinleştirici etkileri bulunan karabaş otu bilhassa sinirleri yatıştırıcı, sakinleştirici ve uykuya geçişi kolaylaştırıcı özellikleriyle öne çıkar. Bu nedenle anksiyete ve stres sorunu yaşanlar için faydalı olabilir. Peki karabaş otunun bu özelliklerini destekleyen bilimsel araştırmalar var mıdır?

2013 yılında yapılan ve karabaş otundan elde edilen esansiyel yağın incelendiği araştırma, karabaş otunun anksiyete ile ilgili semptomları iyileştirebileceğini ve uyku kalitesini arttırabileceğini göstermektedir.

Antienflamatuvar

Enflamasyon vücutta yangı ve iltihap olması anlamına gelir. Bu durum kronik hale geldiği zaman kanser dahil olmak üzere birçok hastalığa neden olabilir. Bu nedenle enflamasyon ile savaşan antienflamatuvar besinlerden ve bitkilerden zengin bir diyetle beslenmemiz tavsiye edilir.

Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar karabaş otunun antienflamatuvar özellikler gösterebileceğini ortaya koymaktadır. 2006 yılında sıçanlar üzerinde yapılan bir araştırmada karabaş otunun kg başına 1000 ve 2000 mg dozunda verildiğinde, ciddi anlamda antienflamatuvar etki gösterdiği kaydedilmiştir.

Antibakteriyel

Bu bitki antiseptik ve antibakteriyel özellikleri açısından da araştırılmıştır ve bilhassa idrar yolları için faydalıdır ve idrar yolları iltihaplarını giderebilir.

Örneğin 2007 yılında, lavantanın esansiyel yağının bakteriler üzerindeki etkisi incelenmiştir. Lavantanın özellikle çiçeklerinden elde edilen yağın, yapraklardan elde edilen yağa göre bakteriler üzerinde daha etkili olduğu görülmüştür.

Kanser

Karabaş otunun geleneksel olarak kansere karşı da kullanımı olmuştur. Bu konuyu araştıran bilimsel araştırmalar ise umut vericidir. Hem karabaş otuna hem de esansiyel yağına yönelik yapılan araştırmalar ikisinin de antikanser özellikleri olduğunu desteklemektedir.

Ancak bu araştırmalar karabaş otunun kanser üzerinde kesin olarak iyileştirici olduğunu söylemek için yeterli değildir. Bu konuda daha kesin veriler elde edilmesi ve doğru dozların belirlenmesi için hem insanlar üzerinde hem de daha geniş çaplı araştırmalar yapılması gerekmektedir.

Saç dökülmesi

Saç dökülmesi hem kadınları hem de erkekleri etkileyen ve kozmetik olarak da son derece rahatsız edici olan bir durumdur. Hayvanlar üzerinde yapılan bazı bilimsel araştırmalara göre karabaş otu bu rahatsızlık için faydalı olabilir.

Fareler üzerinde yapılan bir araştırmada, farelerin başına, 4 hafta boyunca, haftada 5 kez ve günde bir defa olmak üzere karabaş otunun esansiyel yağı uygulanmıştır. Araştırma neticesinde farelerde saç foliküllerinin sayısında artış ve dermis tabakasında kalınlaşma olduğu görülmüştür.

Astım

Astım, solunum yollarınızın şişmesi ve daralması neticesinde nefes almakta zorlanmanız ile ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Astımda nefes darlığı, öksürük ve hırıltılı soluma gibi belirtiler görülebilir.

Karabaş otunun antienflamatuvar özellikleri astım rahatsızlığında faydalı olabilir. 2014 yılında Journal Life Sciences dergisinde yayınlanan araştırmada, karabaş otunun alerjiden kaynaklanan enflamasyonu yatıştırdığı ve solunum yollarının sağlığına iyi geldiği tespit edilmiştir.

Menopozda görülen sıcak basmaları

Sıcak basmaları en yaygın olarak görülen menopoz semptomudur. Bu rahatsızlıktan muzdarip olan kadınlar birden bire tüm vücutlarının ısındığını hissederler ve aynı zamanda terleyebilirler.

2016 yılında yapılan ve Journal of Chinese Medical Association dergisinde yayınlanan bir araştırmada, karabaş otunun 45-55 yaş arasındaki 100 menopozlu kadın üzerindeki etkileri incelenmiştir. Katılımcıların yarısına karabaş otu verilirken diğer yarısına süt verilmiştir. Karabaş otu verilenler günde 20 dakika boyunca karabaş otunun esansiyel yağını koklamıştır. 20 hafta süren araştırma neticesinde, karabaş otu verilen katılımcılarda sıcak basmalarının anlamlı derecede azaldığı görülmüştür.

Bu da ilginizi çekebilir: Isırgan Otu ve Kanser

Diğer

  • Bu bitki kan sulandırıcı etki gösterebilir.
  • Karabaş otunun genel olarak yara iyileştirici özelliklere sahip olduğunu söyleyebiliriz.
  • Karabaş otu, Candida albicans gibi mantar türlerinin üremesini ve enfeksiyona neden olmasını engelleyebilir.

Karabaş otu zararları

Karabaş otunun bilinen bir yan etkisi yoktur. Fakat alerjisi olanlarda alerjik reaksiyona neden olabilir.

Ayrıca uzun süre ve fazla miktarda kullanıldığında kabızlık ve baş ağrısı gibi yan etkilere neden olabilir.

Baş dönmesi ve bayılma gibi ciddi bir yan etkisi görülmesi halinde karabaş otunun kullanımını bırakınız ve doktorunuza danışınız.

Karabaş otu merkezi sinir sistemini etkileyebileceği ve kan sulandırıcı etki gösterebileceği için ameliyat gibi anestezi alınacağı durumlardan birkaç hafta önce bu bitkinin alımı kesilmelidir.

Karabaş otunun hamilelik ve emzirme döneminde kullanımının bilinen bir sakıncası yoktur.

Karabaş otu etkileşimleri

Bu bitki uyku ve uyuşukluğa neden olduğu için sakinleştirici ilaçlar olan barbitüratlar ile etkileşime girebilir. Gene aynı şekilde barbitürat harici sakinleştiricilerle de etkileşime girebilir.

Karabaş otunun kendisi gibi uyku ve uyuşukluğa neden olan bitkilerle beraber alınmaması daha doğru olur.

Kaynakça

Effectiveness of Aromatherapy Massage and Inhalation on Symptoms of Depression in Chinese Community-Dwelling Older Adults / Lavandula Stoechas (Ustukhuddus): A miracle plant / Chemical Composition and Antimicrobial Activity of the Essential Oils of Lavandula Stoechas L. / An Orally Administered Lavandula Oil Preparation (Silexan) for Anxiety Disorder and Related Conditions / Rosmarinus officinalis L., Lavandula stoechas L. and Tilia cordata Mill. on in vitro Human Peripheral Blood Lymphocytes / Hair Growth-Promoting Effects of Lavender Oil in C57BL/6 Mice / Lavender essential oil inhalation suppresses allergic airway inflammation and mucous cell hyperplasia in a murine model of asthma / Effect of lavender aromatherapy on menopause hot flushing: A crossover randomized clinical trial

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

bebek uyutma

Basit Bebek Uyutma Yolları: 4 Adımda Bebeğinizi Uyutun

0
Yetişkinlere iş eğitimi, çocuklara tuvalet eğitim nasıl veriliyorsa, bebeklere de uyku eğitimi verilmelidir. Uyku en temel ihtiyacımızdır ve bir bebeğin düzensiz ya da kötü...