Karahindiba: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır. Okuma süresi: 7 dk 9 sn

0
88
Karahindiba kanser, karaciğer

Genel bilgiler

Latince adı Taraxacum officinale olan karahindiba, bileşikgiller familyasından bir bitkidir. Gövdesi pürüzsüz ve oyuk; boyu ise 0.5 m’ye kadar uzayabilir. Yaprakları neredeyse pürüzsüz kenarlı, dişli veya derin kesilmiş olabilir.

Tepesinde 100-200 adet sarı taç yapraklardan meydana gelen bir çiçek bulunur. Çiçekleri 10 ila 40 cm uzunluğundadır ve içinde sarımsı beyaz bir sıvı bulunur.

Karahindibanın olgunlaşan tohumlar rüzgarla beraber her yere yayılır bu nedenle bu bitkiye birçok yerde rastlanabilir. Dünyanın birçok yerinde yabani olarak yetişir.

Karahindiba yaprakları beta-karotenden zengindir. Aynı zamanda çok iyi bir lif, potasyum, demir, kalsiyum, magnezyum, fosfor, tiamin ve riboflavin kaynağıdır. Karahindibanın içerisinde sodyum, A, B, C ve D vitaminleri de mevcuttur. Çiçekler, ayrıca karotenoidler de içerir.

Karahindiba nasıl kullanılır?

Karahindiba salatalarda, çorba ve yemeklerde kullanılır.

Ayrıca şifalı özellikleri için kullanılan bir bitkidir.

İngiliz Bitkisel Farmakopesine göre günlük olarak kullanılması gereken karahindiba miktarları şöyledir:

  • Günde üç kez 3-4 g kesilmiş veya toz haline getirilmiş kök ve ot
  • 3-4 g kesilmiş veya toz haline getirilmiş kök ve otun 150 ml suda hazırlanan çayı
  • 150 ml suda 1 çorba kaşığı kesilmiş kök ve ot
  • Kuru ekstrakt: 0.75-1 gram
  • Sıbı ekstrakt: 3-4 ml
  • Tentür: günde üç kez 10-15 damla.

Karahindiba faydaları

Geleneksel olarak kullanımı

Karahindiba geleneksel olarak sindirim sistemi rahatsızlıkları, mide, yüksek kolesterol, diyabet, karaciğer ve safra rahatsızlıkları için kullanılmıştır. Ayrıca akne ve egzama gibi cilt hastalıkları ve hatta kanser için de kullanılmıştır.

Karahindiba otunun bilimsel araştırmalara dayanan faydaları

Enflamasyon

Karahindiba, özellikle betakaroten ve polifenoller olmak üzere, vücudumuzu serbest radikallerin zararlı etkilerine karşı koruyan antioksidanlarla doludur. Bu antioksidan özelliklerinden ötürü karahindiba hem hücreleri korur hem de enflamasyonla savaşır.

2014 yılında yapılan bir araştırmada, karahindibanın içerisindeki polisakaritlerin antienflamatuvar ve antioksidan özellikleri incelenmiş ve enflamasyona neden olan süreci inhibe ettikleri yani bastırdıkları ortaya konmuştur.

Enflamasyon başta vücudun kendini iyileştirmek için başlattığı bir süreçken, kronik hale geldiği takdirde birçok rahatsızlığa neden olabilir. Enflamasyonun tip 2 diyabetten, kalp hastalıklarına ve kansere kadar çok çeşitli hastalıklarla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle enflamasyonu bastıran besin maddelerinden zengin bir diyetle beslenmek hastalıkların önlenmesi açısından önemlidir.

Karaciğer sağlığı

Karahindibanın karaciğer üzerinde koruyucu etkileri olabilir. Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar karahindibanın karaciğeri toksik maddelerden koruduğu ortaya konmuştur.

Ayrıca hayvanlar üzerinde yapılan başka araştırmalarda da karahindiba ekstraktının karaciğer yağlanmasını azaltabileceği gösterilmiştir. Bu çalışmalar ümit vadetmekle beraber insanlar üzerinde yapılmadığı için karahindibanın karaciğer üzerindeki etkileri ve uygun doz hakkında kesin bir şey söylemek mümkün değildir.

Diyabet

Tip 2 diyabet gittikçe yaygınlaşan ve hem hastaların ruhsal ve fiziksel sağlığını olumsuz etkileyen hem de ekonomik olarak büyük bir yük oluşturan bir hastalıktır. Tip 2 diyabette vücutta yeterince insülin yoktur veya hücreler insülini doğru bir şekilde kullanamıyordur. Bu durumda kana karışan glukoz hücreler tarafından kullanılamaz ve kan şekerinde aşırı yükselmeler meydana gelir.

Bu bitki diyabet açısından da ümit vericidir. Hayvanlar üzerinde yapılan bazı araştırmalar karahindibanın içerisindeki bazı bileşiklerin insülin üretimini iyileştirebileceğini ve glukoz toleransını arttırabileceğini göstermektedir.

Karanhindibanın içerisinde bulunan klorik asit, taraksasterol (TS), klorojenik asit ve seskiterpen laktonları’nın insülin salgısını iyileştirebildiği düşünülmektedir.

Benzer yazılar: Gizli Şeker Riskiniz Olabilir Mi? Kimler Prediyabet Adayı olabilir?

Kanser

Geleneksel olarak kanser için kullanılmış olan hindibanın kansere karşı etkili olup olmadığını araştıran bilimsel çalışmalar da mevcuttur. Örneğin 2012 yılında yapılan bir araştırmayada karahindiba kökü ekstraktının pankreas kanserinde, apoptoz ve otofajiyi tetiklediği görülmüştür. Apoptoz ve otofaji hücrenin kendini programlı olarak öldürmesidir.

Yani Karahindiba kanser hücrelerinin yok edilmesinde etki göstermiştir. Bu araştırmada ayrıca karahindibanın kanser hücrelerini yok ederken sağlıklı hücrelere hiçbir zarar vermediği görülmüştür. Kemoterapinin ağır yan etkileri göz önünde tutulduğunda karahindibanın bu etkisi gerçekten de etkileyicidir.

Karahindibanın kansere karşı etkisi sadece pankreas kanseriyle de sınırlı değildir. 2016 yılında yapılan bir araştırmaya göre, karahindiba kökü ekstraktının kolon kanseri hücrelerinde %95 oranında hücre ölümüne neden olduğu görülmüştür. Bu araştırmalar karahindibanın kanser tedavisinde kullanılabileceğine dair ümit vericidir.

Hücreler üzerinde yapılan bu çalışmalar karahindibanın kanser hücrelerine karşı etkili olduğunu gösterse de kanser tedavisinde nasıl kullanılabileceğini göstermez. Karahindibanın insanlarda kanser tedavisinde kullanılması için geniş çaplı araştırmalarla insanlar üzerinde incelenmesi ve doğru dozların ayarlanması gerekir.

Sindirim sistemi

Geleneksel olarak sindirim sistemi rahatsızlıkları için kullanılan karahindibanın bu özelliği bilimsel araştırmalarla da desteklenir. 2011 yılında yapılan bir araştırmada, karahindiba ekstraktının sindirim sistemini rahatlattığı ve sindirimi kolaylaştırıldığı görülmüştür.

Enfeksiyon

Karahindibanın antibakteriyel ve antiviral özellikleri olduğunu destekleyen çalışmalar mevcuttur. Bazı laboratuvar çalışmalarında karahindiba ekstraktının hem virüslerin (hepatit b) hem de bakterilerin çoğalmasını engellediği görülmüştür.

Bu da ilginizi çekebilir: Kahve: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Diüretik / İdrar söktürücü

Karahindibanın diüretik etkileri olabilir. Yani vücutta biriken fazla suyun idrarla beraber dışarı atılmasını sağlayabilir. Bunun nedeninin içerisinde bulunan potasyum miktarının oldukça yüksek olması ile ilgili olduğu düşünülmektedir. Potasyum vücuttaki sodyumu atmamızı sağlar ve bu da vücuttaki fazla su vasıtasıyla olur.

Potasyumun bu etkisi sayesinde fazla sodyum dışarı atıldığında kan damarları da rahatlar ve tansiyon seviyeleri düşebilir. Diüretiklerin kalp sağlığını olumsuz etkileyen yüksek tansiyon rahatsızlığının tedavisi için kullanıldığını düşünürsek karahindiba dolaylı olarak kalp sağlığına da fayda sağlar.

Karahindiba zararları

Normal miktarlarda alındığında zararlı değildir. Ancak alerjisi olan kişilerde alerjik reaksiyona ve bazı kişilerde ishal, mide ekşimesi ve mide hassasiyetine neden olabilir. Ancak bu tür etkilerinin nadiren görüldüğünü belirtmeliyiz.

Ayrıca bu bitki diüretik (idrar söktürücü) etki gösterebileceği için fazla miktarda alındığında idrar çıkışını arttırarak vücudun potasyum kaybetmesine neden olabilir.

Hamilelik ve emzirme döneminde kullanımına dair yeterli bilgi mevcut değildir. Bu nedenle bu dönemlerde doktorunuza danışmadan karahindiba tüketmeniz tavsiye edilmez.

Karahindiba etkileşimleri

İdrar söktürücü maddelerin lityumun vücuttan atılışını yavaşlattığı tespit edilmiştir. Karahindiba da idrar söktürücü etki gösterebileceği için lityum ile etkileşime girebilir.

Yüksek miktarda potasyum içerdiği için potasyum tutucu ilaçlarla etkileşime girebilir.

Karahindiba ayrıca karaciğer tarafından parçalanan ilaçların parçalanma hızını yavaşlatabilir.

Kaynakça

The Diuretic Effect in Human Subjects of an Extract of Taraxacum Officinale Folium Over a Single Day / The Effect of Taraxacum Officinale on Gastric Emptying / First Report of Hypoglycemia Secondary to Dandelion (Taraxacum Officinale) Ingestion / Prophylactic effect of UVA-E in women with recurrent cystitis: A preliminary report (English) / TOP 1 and 2, Polysaccharides From Taraxacum Officinale, Inhibit NFκB-mediated Inflammation / Taraxacum Official (Dandelion) Leaf Extract Alleviates High-Fat Diet-Induced Nonalcoholic Fatty Liver / Chicoric Acid, a New Compound Able to Enhance Insulin Release and Glucose Uptake / Selective Induction of Apoptosis and Autophagy Through Treatment With Dandelion Root Extract in Human Pancreatic Cancer Cells / Dandelion Root Extract Affects Colorectal Cancer Proliferation and Survival  / The Diuretic Effect in Human Subjects of an Extract of Taraxacum officinale Folium over a Single Day / Dandelion root with herb

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin