Kivinin Faydaları ve Zararları (Kanıta Dayalı)

0
33
Süper besin kivinin birçok faydası ve bazı zararları
Süper besin kivi göz sağlığından kalp sağlığına kadar geniş çaplı yararlar sağlar.

Kivi, besin değerleri açısından oldukça zengin bir meyvedir. Çin’de ortaya çıkan ve akabinde Yeni Zelenda, Avrupa ve Amerika’ya yayılan bu küçük ama besin deposu leziz meyvenin faydaları sandığımızdan çok daha geniş çaplı olabilir. Ancak bu harika besin bazı kişilerde alerjiye neden olabilir. Hafif alerjiler çok önemli olmasa da ağır alerjiler durumunda kiviyi diyetinizden tamamen çıkartmak zorunda kalabilirsiniz. Biz bu makalemizde kivinin besin değerleri, faydaları, zararları ve saklanması ile ilgili olarak kapsamlı ve güvenilir bilgiler vermeye çalışacağız. İşte kivinin faydaları ve zararları:

Kivinin faydaları ve zararları

1. Besin değerleri

Vitamin ve mineral deposu olmasının yanı sıra iyi bir lif kaynağı da olan 1 adet kivinin içerisinde bulunan besin değerleri şunlardır:

Kalori: 42

Yağ: 0.4 g

Sodyum: 2 mg

Karbonhidrat: 10.1g

Lif: 2.1 g

Şeker: 6.2 g

Protein: 0.8 g

Kalorisi oldukça düşük olan bu meyve ile harika bir ara öğün yapabilirsiniz. Ayrıca kivinin içerisinde bol miktarda C, E, K vitaminleri, folat ve potasyum bulunur. Bir adet kivi ile günlük C vitamini ihtiyacınızın neredeyse tamamını alabilirsiniz. Eğer gıda takviyesi ve sentetik vitamin kullanmak istemiyorsanız kivi tüketerek doğal olarak C vitamini ihtiyacınızı karşılayabilirsiniz.

2. Bağışıklık sistemi

Kivinin bir C vitamini deposu olduğunu söylemiştik. C vitamini ise bağışıklık sisteminin fonksiyonlarının doğru çalışması açısından kati önemdeki vitaminler arasında bulunur. Buna ek olarak yapılan bilimsel bir araştırma da kivinin bağışıklık sistemine yönelik olumlu etkilerini desteklemektedir. Araştırmada kivinin bağışıklık fonksiyonlarını desteklediği ve grip ve soğuk algınlığı gibi hastalıkların önlenmesinde etkili olduğu ortaya konmuştur. Özellikle kış aylarında diyetinize birkaç adet kivi katarak dahi bu olumlu özelliğinden faydalanabilirsiniz.

3. Kalp sağlığı

Sodyumdan zengin diyetler yüksek tansiyona ve dolayısıyla kalp damar hastalıklarına neden olabilir. Kivi ise potasyumdan zengin fakat sodyumdan fakir bir meyvedir. Bu kombinasyon onun yüksek tansiyonu önleme açısından faydalı olduğunu gösterir. Ayrıca kivi gibi içerisinde bol miktarda folat bulunan gıdaların da inme riskinde azalma ile ilişkili olduğunu gösteren bilimsel araştırmalar mevcuttur. Tuzlu gıdalar yerine diyetinizi kividen zengin hale getirerek kalp sağlığı ile ilgili faydalarından yararlanabilirsiniz. Bunun için ara öğünlerinizi tuzlu atıştırmalıklarla değil fakat kivi ile renklendirmeyi düşünebilirsiniz.

4. Astım

Astım genellikle bazı alerjenler neticesinde akciğerlerdeki düz kasların kasılması ve mukus salgısının artması ile nefes almanın zorlaştığı bir hastalıktır. Bu süreç neticesinde solunum yolları tıkanır ve hasta bazen hiç nefes alamayacak kadar ağır ataklar dahi geçirebilir. Astımın bitkisel tedavisi ile ilgili olarak birçok seçenek bulunur. Bunlardan biri de C vitamininden zengin bir meyve olan kivi olabilir. 2000 yılında yapılan bir araştırmada antioksidan zengini kivi tüketen kişilerde akciğer fonksiyonlarının iyileştiği görülmüştür. Diyetinizi kividen zenginleştirerek kronik bir hastalık olan astımın etkileri ile savaşabilirsiniz.

5. Kan pıhtılaşması

Kivinin yüksek tansiyon ve kalp sağlığına yönelik faydalarının yanı sıra kan pıhtılaşması konusunda da etkileri vardır. Oslo Üniversitesi’nde yürütülen bir araştırmada, her gün 2-3 adet kivi yemenin kanın pıhtılaşmasını azalttığı görülmüştür. Böylece kan pıhtılaşma ve inme riski olanlar kivi yiyerek bu riski azaltabilirler.

6. Sindirim sağlığı

Kivinin sindirim sağlığına yönelik faydası içerisinde bol miktarda bulunan lif ile ilgilidir. Esasen çözünür ve çözünmez olmak üzere iki tür lif vardır. Sindirim açısından farklı etkileri olan bu lifler, bağırsakta buluna faydalı bakterilerin sayısını arttırır; dışkıya hacim verir ve bağırsaklardan geçişini kolaylaştırır ve sindirimi yavaşlatarak kan şekerinin hızlı bir şekilde yükselmesini önler. Ayrıca içerisinde proteini sindirmeye yardımcı olan aktinidin isimli bir enzim de bulunur. Böylece proteinin sindirilmesine yardımcı olur ve hazımsızlık yaşamanızı önleyebilir.

7. Göz sağlığı

Kivinin faydaları arasında göz sağlığı da bulunur. Retinada bulunan makula isimli bir bölgenin zarar görmesi anlamına gelen makula dejenerasyonu katarakttan bile daha risklidir zira körlüğe neden olma ihtimali daha yüksektir. Yaş ile beraber görülme ihtimali artan makula dejenerasyonuna karşı kividen faydalanabilirsiniz. Bilimsel bir araştırmada günde sadece bir tane kivi tüketerek bu hastalığı yakalanma riskinizin % 36 oranında azaldığını gösterilmiştir. Kivinin bu özelliğinin, içerisinde bol miktarda bulunan ve güçlü antioksidanlar olan zeaksantin ve lutein ile ilgili olduğu düşünülmektedir. Bu güçlü antioksidanlar hastalıklara yakalanma riskinizi azaltır.

8. Anemi

‘Kivi kan yapar mı?” sorusu sık duyduğumuz sorulardan biridir. Kivi her ne kadar ciddi oradan demir içeren bir meyve olmasa da demirin emilimi ile ilgili faydalıdır. İçerisinde yüksek miktarda bulunan C vitamini sayesinde tükettiğiniz bitkisel kaynaklarda bulunan demir emilimini arttırır. C vitamini bitkisel gıdalarda bulunan demirin vücut tarafından emilimini arttırır. Bu açıdan kahvaltılarınıza kiviyi de ekleyerek hem genel olarak vitamin ve mineral alımını arttırabilir hem de demir emilimini iyileştirebilirsiniz. Sabahları gevreklerin içerisine kivi katmak hem yemeğin lezzetini hem de besin değerlerini arttırır.

9. Yara iyileşmesi

Kivinin birçok kişi tarafından bilinmeyen başka bir etkisi ise yara iyileşmesini kolaylaştırmasıdır. Bunu içerisinde bulunan C ve K vitaminlerine borçludur. C vitamini cildin temel yapıtaşlarından biri olan kolajen üretimini destekleyerek yara iyileşmesini teşvik eder. K vitamini ise kanın pıhtılaşmasına katkıda bulunarak aşırı miktarda kanama olmasını engeller ve kemiklerin güçlü ve sağlam olmasını sağlar.

10. Kanser

Her ne kadar tep başına bu meyveyi tüketerek kanser riskini tamamen ortadan kaldırmanız mümkün olmasa da kivi sayesinde kendinizi kansere karşı belli miktarda  koruyabilirsiniz. Ulusal Kanser Enstitüsü, kivinin içerisinde bulunan antioksidanların serbest radikallerin etkisiz hale getirilmesinde etkili olduğunu gösteriyor.  Serbest radikaller vücudumuzda çok fazla olduğunda DNA hasarına neden olarak kanser riskini arttırabilir.

11. Kan yağları

Kivinin kandaki yağ miktarını azaltarak kalp sağlığına katkıda bulunduğu ortaya konmuştur. Araştırmacılar kivinin kalp sağlığı üzerindeki etkilerinin aspirin ile benzer olduğunu belirtmiştir. Kivinin kalp sağlığı üzerindeki etkilerinin oldukça geniş kapsamlı olduğunu göz önünde tutarsak kalp hastalıkları riski olanlar bu meyveyi diyetlerinin vazgeçilmezi yaparak oldukça fazla fayda sağlayabilirler.

12. Osteoporoz

Kalsiyumun kemik sağlığı ve osteoporoz yani kemik erimesini önleme üzerindeki etkilerini hepimiz az çok biliriz. İşte kivi oldukça iyi bir kalsiyum kaynağı olarak kemik sağlığına da katkıda bulunur. Ayrıca K vitamini de osteoporozun önlenmesi açısından önemli bir vitamindir ve bu meyvede yüksek miktarda bulunur.

13. Böbrek taşları

Bu süper meyvenin beklenmedik bir etkisi de böbrek taşları ile ilgili. Kivinin içerisinde yoğun miktarda potasyum bulunduğundan bahsetmiştik. Yüksek oranda potasyum tüketmek böbrek taşlarının oluşumunu azalttığı için kividen zengin bir diyetle böbrek taşı oluşumunu önleyebilirsiniz.

14. Hamilelerde kivinin faydaları

İçerisinde yüksek miktarda folat (folik asit) bulunan kivi hamileliğin özellikle ilk döneminde bebekte nöral tüp kusurlarının oluşumunu engelleyebilir. Bu dönemde folat eksikliği yaşanmaması bebeğin sağlığı açısından son derece önemlidir. Gene C vitamini sayesinde demir emilimini arttırarak hamilelikte demir eksikliği olmasının önlenmesine yardımcı olabilir. Gene içerisinde bulunan kalsiyum sayesinde bebeğin kalp ve kas gelişimine katkıda bulunur. Ayrıca yoğun lif içeriği sayesinde hamileliğin özellikle ileri aşamalarında ciddi bir sorun haline gelen kabızlığın önlenmesine yardımcı olur. Hamileliğiniz boyunca günde 1-2 adet kivi tüketerek birçok açıdan kendinizi koruyabilir ve hamilelik komplikasyonlarının oluşma riskini azaltabilirsiniz.

Kivi alerjisi

Meyve alerjisi sık görülen alerji türleri arasındadır. Genellikle hafif etkilere neden olsa da kivi alerjisi bazen ciddi boyutta da olabilir. Kivinin hafif alerji belirtileri arasında ciltte döküntü, kaşıntı, ağızda ve gözlerde şişme bulunur. Bununla beraber bu meyve kalp çarpıntısı ve ciddi bir alerjik reaksiyon olan anafilaksiye de neden olabilir. Anafilaksi şok hatta ölüme dahi neden olabilecek ciddi bir durumdur. Anafilaksi belirtileri arasında düşük tansiyon, nabız zayıflığı, kusma, ishal, baş dönmesi, bayılma ve hatta şok bulunur. Müdahale edilmediği takdirde bu durum ölüme neden olabilir.

Polen, lateks ve diğer meyvelere alerjiniz var ise kivi alerjisi riskiniz de artabilir. Kiviye alerjiniz olup olmadığını öğrenmek için bir immünoloji uzmanına danışabilirsiniz. Gerekli testler yapıldığında alerjiniz olup olmadığını öğrenebilir ve yok ise bu süper besini güvenli bir şekilde tüketebilirsiniz.

Kivinin zararları

Kivinin faydaları kadar zararları da merak konusudur. Bu besin deposu süper meyvenin neredeyse hiçbir yan etkisi yoktur. Ancak içerisindeki vitaminlerden ötürü fazla tüketildiğinde kivinin de bazı zararları olabilir. Örneğin K vitamini kanın pıhtılaşmasına yardımcı olur ve fazla miktarda kivi tüketildiğinde kan inceltici ilaçların etkisi azalabilir. Bu nedenle eğer kan inceltici ilaç kullanıyor iseniz kivi tüketiminde aşırıya kaçmamaya özen göstermelisiniz.

Kivi nasıl seçilir ve saklanır?

Kivi seçerken hafifçe bastırdığınız zaman çok yumuşamamış olmasına dikkat edin. Çok sert olması ise henüz olgunlaşmadığı anlamına gelebilir. Hafifçe bastırdığınızda biraz yumuşak olan kivilerin hoş ve tatlı bir tadı olur. Çok yumuşamış olanlar ise artık çürümeye dönmüş olabilir. Kivinin boyutunun ise kalitesiyle bir ilgisi yoktur. Hangi boyutta tüketmek istiyor iseniz o boyutta seçim yapabilirsiniz.

Yemeden önce kiviyi yıkamalı ve sert olan kabuğunu soymalısınız. Ayrıca kivi beklediği takdirde sulanabilir. Bunun nedeni içerisinde yumuşatma etkisi olan enzimlerin bulunmasıdır. Bu nedenle kivinin de içerisinde bulunduğu bir meyve salatası yapacak iseniz kiviyi en son doğrayın veya servis edeceğiniz zaman kivi dilimlerini ekleyebilirsiniz.

Kivinin saklanması ile ilgili ise birkaç noktaya dikkat etmelisiniz. Eğer kivi henüz olgunlaşmadıysa önce dışarıda tutarak olgunlaşmasını bekleyebilirsiniz. Eğer tamamen olgunlaştıysa bir hafta kadar buzdolabında tazeliğini korur. Ancak plastik bir poşete sardığınız kiviler neredeyse 2 hafta tazeliğini koruyacaktır. Bu nedenle kivilerin uzun süre buzdolabında dayanmasını istiyor iseniz mutlaka en doğru şekilde paketlemelisiniz. Aksi takdirde kiviler kısa süre içerisinde bozulur.

Kaynakça

  1. Kiwifruit
  2. Folic acid, a B vitamin, lowers stroke risk in people with high blood pressure

  3. Kiwifruit: our daily prescription for health
  4. Dietary fiber intake and risk of colorectal cancer and incident and recurrent adenoma in the Prostate, Lung, Colorectal, and Ovarian Cancer Screening Trial

  5. What Are the Benefits of Eating Kiwi Fruit During Pregnancy?

  6. Kiwi Nutrition Facts and Health Benefits

  7. What are the health benefits of kiwifruit?
  8. The nutritional and health attributes of kiwifruit: a review

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin