Ana Sayfa Tamamlayıcı Tıp Kuşburnu: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Kuşburnu: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Genel bilgiler

Kuşburnu, gülgiller familyasından 3 ila 5 m kadar büyüyebilen çok yıllık çalı görünümlü bir bitkidir. Dikenli dallarında pembe ve beyaz çiçekler açar ve koyu kırmızı meyveleri vardır. Şifalı özellikleri için yararlandığımız kısmı da zaten bu meyveleridir.

Meyveleri yaklaşık 1 ila 2 cm uzunluğunda, 0.5 ila 1.5 cm kalınlığında, oval şeklinde ve etli, büzülmüş ve buruşuktur. Kanat yaprakları oval, kenarları dişli ve yaprak sapları kısadır. Meyvelerin içinde meyve ağırlığının % 29’unu oluşturan 3 ila 5 mm, sarı-kahverengi tohumlar bulunur.

Kuşburnu, özellikle C vitamini, pektin, tanen, karoten, meyve asitleri ve yağ bakımından zengindir. Ayrıca A, B1, B2, B3, E ve K vitaminleri, bioflavonoidler, magnezyum, kalsiyum, fosfor ve folat da içerir.

Vitamin, mineral ve antioksidan içeriği bu kadar zengin olan kuşburnu ve olası faydaları ve zararları hakkında bilimsel araştırmaların neler söylediğine bir göz atalım.

Kuşburnu nasıl kullanılır?

Kuşburnunun meyveleri, hem taze hem de kurutulmuş şekilde yenir. Kuşburnunun reçeli, kompostosu, şerbeti veya pekmezi de yapılır.

Lezzeti baskın olan kuşburnunun çay gibi demlendikten sonra içilmesi yaygındır.

Kurutulmuş kuşburnunun meyveleri ve tohumları şifalı özellikleri için kullanılır.

Hafif ekşimsi ve keskin bir tadı olan kuşburnu çayı kış aylarının vazgeçilmez çaylarından biridir. Size iki kişilik çok güzel naneli bir kuşburnu çayı tarifi vereceğiz:

  • 2 bardak klorsuz suyu kaynatın
  • kaynadıktan sonra altını kısın ve 2 çay kaşığı doğranmış kuşburnu ekleyin
  • 2 dakika kısık ateşte kaynattıktan sonra yarım çay kaşığı kuru nane ekleyin
  • 2-3 dakika daha kaynattıktan sonra altını kapatın ve süzün.

Kuşburnu faydaları

Geleneksel olarak:

Kuşburnu, geleneksel olarak baş ve boğaz ağrısı, stres ve sinir, romatoid artrit ve gut gibi romatizmal ağrılar ve özellikle de kış çayı olarak enfeksiyonlara karşı bağışıklık sistemini kuvvetlendirmek için kullanılmıştır.

Kuşburnu meyvesinin bilimsel araştırmalara dayanan faydaları

Antioksidan

Kuşburnu vitaminler ve bioflavonoidler açısından oldukça zengindir. Bu nedenle birçok meyveden daha kuvvetli antioksidan özelliklere sahiptir. Antioksidan özellikleri nedeniyle oksidatif stresle savaştığını ve yaşlanmaya ve enflamasyona karşı etkili olduğunu destekleyen bilimsel araştırmalar mevcuttur.

Kuşburnunun antioksidan özellikleri içerisinde bulunan polifenoller, C, E, B vitaminleri ve karotenoidlerden kaynaklanmaktadır. Kuşburnu anti-enflamatuar etkilerine ek olarak anti-diyabetik ve antikanser etkilere de sahiptir.

Bağışıklık sistemi

Taze kuşburnu bol miktarda C vitamini içerir. C vitamini bağışıklık sisteminin düzgün çalışması için gerekli olan bir enzimdir. C vitamininin yanında bioflavonoidler, polifenoller ve A ve B vitamini gibi vitaminler açısından da zengindir. Bu vitaminlerin ve bioflavonoidlerin bağışıklık sistemi için güçlendirici etkilerini ortaya koyan araştırmalar mevcuttur.

Artrit

Kuşburnunun romatoid artrit de dahil olmak üzere artrit için kullanımı da mevcuttur. 2012 yılında yapılan bir araştırmaya göre, kuşburnunun artrit kaynaklı enflamasyon üzerinde iyileştirici etkisi olduğu ve aspirin gibi  ilaçların gösterdiği yan etkileri göstermediği tespit edilmiştir.

Kuşburnu esasen geleneksel olarak romatoid artritin önlenmesi ve tedavi edilmesi amacıyla kullanılmıştır. Klinik araştırmalar da kuşburnu tozunun romatoid artrit ile ilişkili enflamasyon belirtilerini azalttığını göstermektedir. Kuşburnu enflamasyona yanıt olarak karaciğerde üretilen bir protein olan C-reaktif protein (CRP) seviyelerini azaltabilir. Buna ek olarak TNF-α, IL-1β, IL-6, (IFN) -γ, IL-12 gibi enflamasyona neden olan maddeleri azaltabilir.

Kilo verme

Kuşburnunun şaşırtıcı bir etkisi de kilo vermeye yardımcı olabilecek olmasıdır. 2013 yılında yapılan bir araştırmada, kuşburnu ekstraktının karın bölgesinde biriken yağların yakılmasına yardımcı olduğu gösterilmiştir.

12 hafta süren araştırmaya vücut kitle indeksi 25’ten büyük ve 30’dan küçük 32 kişi katılmıştır. Katılımcılar ikiye bölünmüştür ve yarısına plasebo verilirlen yarısına günde 100 mg kuşburnu esktresi verilmiştir.

Araştırma neticesinde toplam karın yağları, karın içi yağları, vücut ağırlığı ve vücut kitle indeksinin plaseboya göre önemli düzeyde azaldığı kaydedilmiştir.

Kalp sağlığı

Kuşburnunun kalp hastalıklarına karşı koruyucu etkisi olabileceğini ve kalp sağlığı üzerinde olumlu etkileri olabileceğini gösteren çalışmalar da vardır. Örneğin 2011 yılında American Journal of Physiology dergisinde yayınlanan bir araştırmada obezite hastalarına altı hafta boyunca günde 40 gram kuşburnu tozu verilmiştir. Kuşburnu verilen hastalarda tansiyon, kolesterol ve trigiliserit seviyelerinde düzelme görülmüştür.

Bununla beraber araştırmanın bir handikapı da vardı ki katılımcıların vasküler enflamasyon değerlerinde artış yaşandı. Bu nedenle araştırma, kuşburnunun avantajlarını gösterdiği kadar dezavantajlarını da göstermektedir. Daha geniş çaplı araştırmalarla kuşburnunun kalp sağlığı için faydalı olup olmadığına karar verilebilir.

Bu da ilginizi çekebilir: Kişniş: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Diyabet

Kuşburnu diyabet riski taşıyan kişiler için de faydalı olabilir. Zira aynı çalışmada kuşburnu tozu alan obezite hastalarının glikoz toleransında da iyileşme görülmüştür. Bu da kuşburnunun diyabete karşı da koruyucu olabileceğini göstermektedir.

Yaşlanma

2015 yılında yapılan, 8 hafta süren bir araştırmada, kuşburnu tozunun 35 ila 65 yaş arasında 34 kadının yüzlerindeki kırışıklıklara olan etkisi incelenmiştir. Araştırmada kuşburnu tozu, astaxanthin isminde ünlü bir kırışık tedavisi ilacı ile kıyaslanmıştır.

8 haftalık tedaviden sonra kaz ayağı kırışıklıkları, cilt nemi ve elastikiyetinde önemli düzeyde iyileşmeler görülmüştür. Katılımcılar hem astaxanthin hem de kuşburnundan benzer düzeyde memnun olmuşlardır.

Nörolojik bozukluklar

Alzheimer, genetik ve çevresel faktörlerden kaynaklanan ve yaşlı nüfusta görülen nörodejeneratif (insan beynindeki nöronları etkileyen) bir hastalıktır. Bilişsel değişiklikler ve hafıza kaybı ile ortaya çıkan bu hastalığın gelişmesinin nedenlerin biri de beyinde beta amiloid birikimleri olması ve bu birikimlerin beyin hücrelerine zarar vermesidir. Ayrıca Alzheimer hastalığında oksidatif stres gözlendiği için antioksidanların bu hastalığın tedavisinde rol oynayabileceği düşünülmektedir.

Bilimsel araştırmalar Alzheimer hastası sıçanlara kuşburnu özleri verildiğinde mekan algılarında ve uzun süreli hafızalarında iyileşme kaydetmiştir. Bu sonucun kuşburnunun içerisinde bulunan antioksidan özellikli flavonoidlerin, amiloid oluşmasını engelleyerek beyin hücrelerini koruması ile ilgili olduğu düşünülmektedir.

Araştırmalar umut vadetmekle beraber çoğunlukla hayvanlar üzerinde yapıldığı unutulmamalıdır. Kuşburnunun Alzheimer hastalığı için tedavi amaçlı kullanabilmesi için insanlar üzerindeki etkilerinin daha iyi bilinmesi gerekmetektedir.

Benzer yazılar: Biberiye Hafızayı Geliştirir mi? Biberiyenin ve Biberiye Yağının Hafıza Üzerindeki Etkileri

Kuşburnu zararları

Kuşburnunun normal miktarlarda alındığında bilinen bir yan etkisi yoktur.

Ancak yoğun C vitamini nedeniyle fazla kullanıldığında böbrek taşı oluşma ihtimalini arttırabilir.

İçeriğindeki D vitamini, demir emilimini arttıracağı için demirle ilgili sağlık sorunu bulunanlar tarafından dikkatli kullanılmalıdır.

Kuşburnunun içerisinde bulunan rugosin E kanın pıhtılaşmasını yavaşlatabilir.

Kuşburnunun hamilelik ve emzirme döneminde kullanımına ilişkin yeterli bilgi mevcut değildir.

Kuşburnu etkileşimleri

C vitamini demirin emilimi arttırır. Kuşburnu da yoğun C vitamini içerdiği için dikkatli kullanılmalıdır.

Ayrıca alüminyum içeren antasitler C vitaminin emilimini azaltabilir. Antasit ilaçlarınızı içtikten birkaç saat önce veya sonra kuşburnu içmeniz C vitamini emilimi açısından daha yararlı olacaktır.

İdrar söktürücü ilaçların lityumun vücuttan atılımını yavaşlattığı tespit edilmiştir. Kuşburnunun da idrar söktürücü etkisi olabilir. Bu nedenle lityum kullanıyorsanız, kuşburnu kullanımına dikkat ediniz.

Kanın pıhtılaşmasını yavaşlatan ilaçlar kullanıyorsanız kuşburnu alımında dikkatli olunuz çünkü içeriğindeki C vitamini ilacınızın etkinliğini değiştirebilir.

Kaynakça

Effects of rose hip intake on risk markers of type 2 diabetes and cardiovascular disease / Daily intake of rosehip extract decreases abdominal visceral fat in preobese subjects / Rosehip – An Evidence Based Herbal Medicine for Inflammation and Arthritis / Bioactive Compounds and Antioxidant Activity of Rosa Canina L. Biotypes From Spontaneous Flora of Transylvania / Effect of Flavonoids on Upper Respiratory Tract Infections and Immune Function / In Vivo Anti-Inflammatory Effect of Rosa Canina L. Extract / The Effects of Rose Hip (Rosa Canina) on Plasma Antioxidative Activity and C-reactive Protein in Patients With Rheumatoid Arthritis and Normal Controls / The effectiveness of a standardized rose hip powder, containing seeds and shells of Rosa canina, on cell longevity, skin wrinkles, moisture, and elasticity / Therapeutic Applications of Rose Hips from Different Rosa Species

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Tolegen Effluvium Hakkında Her Şey

Telogen Effluvium Nedir? – Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

0
Telogen effluvium nedir? Telogen effluvium bir saç dökülmesi tipidir ve diffüz alopesi örneğidir. Alopesi ise tek başına saç dökülmesi anlamına gelir. Eğer bu saç dökülmesi...