Lavanta: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır. Okuma süresi: 7 dk 20 sn

0
69
Lavanta anksiyete, ağrı
Lavanta

Genel bilgiler

Latince adı, Lavandula angustifolia olan Lavanta bitkisi boyu 1 ila 2 metre kadar uzayan ballıbabagiller familyasından güçlü aromatik bir çalılıktır. Dökülmeyen yaprakları 2-6 santimetre uzunluğunda ve 4-6 milimetre  genişliğindedir. Pembemsi mor çiçekleri yaz aylarında açarak lavantanın kendine has kokusunu yayar.

Lavanta ve karabaş otu karıştırılmaktadır çünkü İngilizce’den Türkçe’ye ikisi de lavanta olarak çevrilir ve bizim dilimizde de böyle bir karmaşa bulunur. Fakat karabaş otunun Latince adı Lavandula stoechas iken, lavantanın Lavandula angustifolia’dır.

Lavantanın içerisinde, uçucu yağ, tanen, A ve C vitaminleri, kalsiyum ve demir bulunur. Lavantanın içerisindeki uçucu yağ damıtılarak lavantanın esansiyel yağı elde edilir. Esasen bu bitki ile ilgili olarak yapılan araştırmaların çoğu esansiyel yağı kullanılarak yapılmıştır.

Lavantanın, sağlığa yönelik faydaları oldukça geniş kapsamlıdır. Bu faydaları arasında antikonvülsan (nöbet önleyici), anksiyolitik (anksiyete karşıtı ilaçlar), antioksidan, anti-enflamatuvar ve antimikrobiyal özellikleri bulunur. Lavanta bitkisinin bilimsel araştırmalara göre faydaları ve zararları hakkında daha detaylı bilgiler edinmek için okumaya devam edelim.

Lavanta nasıl kullanılır?

Lavantanın esansı parfüm endüstrisinde kullanılan önemli bir hammaddedir. Ayrıca hoş kokusu nedeniyle çamaşırların arasına yerleştirilir.

Yemeklerde çeşni olarak kullanımı da mevcuttur. Ancak bu kullanımı pek bilinmemektedir. Gene de şu andan itibaren yemeklerinize baharat olarak lavanta katmayı deneyebilirsiniz.

Lavantanın çiçekleri ve yaprakları ilaç olarak kullanılır veya bunlardan bitkisel çay yapılır.

Lavantanın esansiyel yağı taşıyıcı bir yağ ile seyreltilerek masaj yağı görevi de görür. Esasen lavantanın esansiyel yağı aromaterapide en çok tercih edilen yağların arasındadır.

Ayrıca farmasötik ürünlerde, sabunlarda, kozmetik ürünlerinde, parfümlerde ve dekorasyonda kendine has kokusu nedeniyle kullanılır.

Lavantanın çiçekleri ve yağı ilaç yapımında kullanılır.

Lavanta çayı tarifi:

  • 250 ml (1 büyük bardak) klorsuz suyu kaynatın
  • Kaynadıktan sonra altını kısın ve içerisine 1-2 çay kaşığı kuru lavanta ekleyin
  • Kısık ateşte üstü kapalı bir şekilde 10 dakika kadar demleyin
  • Daha sonra süzün ve hafif ılınınca servis edin.

Aromaterapi: 2-3 bardak kaynar suya iki ila dört damla lavanta yağı damlatın. Daha sonra bu sudan gelen buharı soluyun.

Lavanta faydaları

Geleneksel olarak kullanımı

Lavantanın çayı geleneksel olarak, mide bulantısı, bağırsak gazı, mide ekşimesi, ve baş ağrısına karşı, rahatlatıcı, kaygı giderici, uykuya geçişi kolaylaştırıcı ve mikrop öldürücü özellikleri için kullanılmıştır.

Lavanta bitkisinin bilimsel araştırmalara dayanan faydaları

  • Bazı araştırmalar lavantanın anksiyete ve uyku bozukluklarında iyileştirici etkisi olduğunu göstermektedir. Lavantanın anksiyete üzerindeki etkisi hem lavantanın çay yapılan kısımlarında hem de lavantanın yağında değerlendirilmiştir.

Benzer yazılar: Keten Tohumu: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

  • 2013 yılında yapılan bir araştırmada, halihazırda citalopram (antidepresan) kullanan depresyon hastalarına 4 hafta boyunca takviye olarak lavantanın infüzyonu verilmiştir. Sadece citalopram alan gruba kıyasla, lavanta takviyesi alan grubun depresyon değerlerinde daha fazla düşüş olmuştur. Bu verilere dayanarak lavantanın depresyon üzerinde de etkili olduğunu söyleyebiliriz.

Benzer yazılar: Depresyonla Başa Çıkma Yolları – 8 Öneri

  • Lavantanın stresle ilgili baş ağrılarında kullanabileceğini destekleyen çalışmalar mevcuttur. Anksiyete ve stres birbirleriyle ilişkili durumlar olduğu için anksiyete üzerinde faydası olan ilaçların ve bitkilerin stres üzerinde de etkili olması beklenebilir.
  • Lavanta antimikrobiyal etkileri ile bilinen bir bitkidir. Esasen birçok bakteriye karşı etkili olduğunu destekleyen çalışmalar mevcuttur.
  • Hayvanlar ve test tüplerinde yapılan çalışmalar lavantanın antispazmodik etkileri olduğunu desteklemektedir ancak insanlar üzerinde bu etkilerini destekleyen çalışmalar yoktur. Antispazmodikler düz kasların kasılmasını engeller; bu nedenle karın ağrılarında faydalıdırlar.
  • Lavantanın sitotoksik özellikleri vardır. Yani kanser hücrelerinin çoğalmasını önleyebilir. Sıçanlar üzerinde yapılan araştırmalarda lavantanın apoptozu (programlı hücre ölümü) teşvik ederek tümörün büyümesini yavaşlattığı görülmüştür.
  • Bilimsel araştırmalar lavanta yağının antikolinerjik, nöroprotektif (sinir hücrelerini koruyan) ve antioksidan aktiviteleri olduğunu desteklemektedir. Bu nedenle lavantanın Alzheimer hastalığı, serebral iskemi / reperfüzyon gibi rahatsızlıklarda kullanılabileceği ileri sürülmektedir.
  • Lavanta yağı ile uygulanan aromatik masajın dismenore yani ağrılı adet dönemlerinde ağrıyı hafiflettiğini destekleyen araştırmalar vardır. Ayrıca 200 hamile kadına lavanta özü kullanılarak yapılan aromaterapi uygulamasının sezaryen sonrası ağrının azaltılması için oldukça başarılı bir tamamlayıcı tedavi olduğu belirtilir. Lavanta yağının ağrıya yönelik faydalarıyla öne çıktığını söyleyebiliriz.
  • Lavanta yağı cilt tarafından çok hızlı ve iyi bir şekilde emilir. Bu nedenle aromaterapide masaj yağı olarak kullanılmak için son derece uygundur.

Lavanta zararları

Lavantanın bilinen ciddi bir yan etkisi yoktur.

Ancak merkezi sinir sistemini yavaşlattığı için anesteziden en az bir hafta öncesinde kullanımının kesilmesi tavsiye edilir.

Hamilelik ve emzirme döneminde lavanta kullanımına dair yeterli bilgi mevcut değildir.

Lavanta etkileşimleri

Lavanta uyku haline ve uyuşukluğa neden olabilir. Bu nedenle sakinleştirici ilaçlarla etkileşime girebilir. Lavantayı sakinleştirici ilaçlarla birlikte almamaya özen gösteriniz.

Sakinleştirici etkileri olan kava veya kediotu kökünün etkilerini artırabilir.

Lavantanın kan inceltici özellikleri vardır; bu nedenle antikoagülan ilaçlarla etkileşime girebilir. Eğer kan inceltici ilaç kullanıyorsanız lavantadan uzak durmanız daha doğru olacaktır.

Kaynakça

The Effects of Lavandula Angustifolia Mill Infusion on Depression in Patients Using Citalopram / Reduction of Mental Stress With Lavender Odorant / The Effects of Lavender Oil Inhalation on Emotional States, Autonomic Nervous System, and Brain Electrical Activity / A Preliminary Study of the Effect of Essential Oils on Skeletal and Smooth Muscle in Vitro / Episiotomy pain relief: Use of Lavender oil essence in primiparous Iranian women / Is Lavender an Anxiolytic Drug? A Systematic Review of Randomised Clinical Trials / Pharmaco-physio-psychologic Effect of Ayurvedic Oil-Dripping Treatment Using an Essential Oil From Lavendula Angustifolia / Lavender (Lavandula angustifolia Miller) / Lavender and the Nervous System

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin