Ana Sayfa ALT KATEGORİ Melatonin Hormonu Nedir ve Nasıl Kullanılır? Faydaları ve Yan Etkileri Nelerdir?

BENZER YAZILAR

Atkuyruğu Otu: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Genel bilgiler Latince ismi Equisetum Arvense olan atkuyruğu, Eski Yunan ve Roma zamanlarından beri kullanılan bir bitkidir. Kırkkilit...

Argan Yağı: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Genel bilgiler Argan yağı, Latince ismi Argania Spinosa ve ana vatanı Fas olan argan ağacının tohumlarından elde edilen...

Saraçoğlu Mide Ülserine Karşı Kür

Biz bu yazımızda mide ülseri ve Saraçoğlu mide ülserine karşı kür konularına yoğunlaşacağız. Hocamızın mide ülseri rahatsızlığına karşı etkili olan iki farklı...

Nargile İçmenin Zararları: Nargilenin Sağlığa Zararları Nelerdir?

Nargile, çoğu kez sigaraya göre daha hafif olduğu düşünüldüğü için tercih edilir. Yani bir nevi sigaranın daha az sağlığa zararlı alternatifi gibi...

Melatonin Hormonu Nedir ve Nasıl Kullanılır? Faydaları ve Yan Etkileri Nelerdir?

Melatonin hormonu nedir?

Melatonin, vücutta doğal olarak oluşan ve uyku düzeninde etkileri olan bir hormondur. Beynimizin karanlığa tepki olarak ürettiği bu hormon sirkadiyen ritm zamanlamasına ve uykuya geçişe yardımcı olur. Geceleri ışığa maruz kalmak melatonin salgılanmasını azaltabilir. Bununla beraber araştırmalar, melatoninin vücutta uyku haricinde başka önemli görevleri olduğunu da ortaya koymaktadır ancak bu görevler ve mekanizmalar hakkındaki bilgimiz kısıtlıdır.

Melatonin doğal olarak üretilmesinin yanı sıra uyku bozukluklarının tedavisinde bir besin takviyes olarak da kullanılabilir. Bu madde hayvanlardan veya mikroorganizmalardan elde edilebileceği gibi sentetik olarak da üretilebilir. Genellikle 55 yaş ve üzeri kişilerde uyku sorunlarını tedavi etmek için kullanılan melatonin takviyelerini doktorunuz 1 ila 4 hafta kadar kullanmaya devam etmenizi isteyebilir. Bazı kişiler melatonin kullandıktan sonra baş ağrısı, yorgunluk ve hasta hissetmek gibi yan etkiler yaşayabilir.

Melatoninin faydaları nelerdir?

Melatonin takviyelri genellikle uykuya geçişi kolaylaştırmak için tercih edilse de esasen bu hormon  jet lag, anksiyete ve çocuklarda uyku bozuklukları için de faydalı olabilir.

Jet lag

Jet lag, birden farklı zaman dilimlerinde seyahat eden insanların maruz kaldığı bir durumdur. Bu kişilersaat farkı olan ülkeler arasında seyahat ettiklerinde uyku bozukluğu, yorgunluk ve sindirim problemleri gibi şikayetler yaşayabilirler. Bilimsel araştırmalar, melatonin takviyelerinin jet lag belirtilerini engelleyebileceğini ortaya koymaktadır.

Örneğin 142 yolcu üzerine yapılan dört araştırmada, melatoninin , uçuşlardan sonra jet lag ilgili belirtileri plaseboya göre daha başarılı bir şekilde engellediğini göstermektedir. Gene 234 yolcunun katıldığı ve uyku kalitesinin incelendiği başka bir araştırmada, farklı zaman dilimlerinde seyahat eden yolcularda melatoninin uyku kalitesini plaseboya göre daha etkili bir şekilde iyileştirdiğini göstermiştir.

Göz sağlığı

Melatonin göz sağlığı üzerinde de önemli etkilere sahip bir hormondur. Bu hormon. aşa bağlı makula dejenerasyonu olarak adlandırılan ve ileri safhada körlüğe neden olan göz hastalığı riskini azaltabilir. Bilimsel bir araştırmada, yaşa bağlı makula dejenerasyonundan muzdarip 100 kişiye 6 ila 24 ay boyunca günde 3 mg melatonin verilmiştir. Araştırma sonucunda melatonin takviyelerinin retinayı koruduğu ve yan etkilere neden olmadığı görülmüştür.

Çocuklarda uyku bozuklukları

Çocuklarda uyku problemleri, atopik dermatit, astım, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu veya otizm spektrum bozukluğu gibi rahatsızlıklar ve bozukluklar  ile ilişkili olabilir ve bu durumlardan muzdarip çocuklarda uyku sorunları daha sık görülür.

Uykusuzluk sorunu yaşayan insanlarda hem uykuya geçiş zordur hem de bu insanların uyuduktan sonra uykuları sık bölünür. Eğer bu belirtiler bir aydan daha uzun süre devam ederse insomnia teşhisi konulabilir. 2019 yılında yapılan ve 1.021 çocuğun katıldığı 18 araştırmanın incelendiği bir analizde melatonin takviyelerinin çocuklarda uyku bozukları üzerindeki etkileri incelendi. Genellikle 1 ila 13 hafta süren küçük çaplı araştırmalarda plaseboya kıyasla melatoninin çocuklarda hem uykuya dalma süresini hem de genel olarak uykuyu iyileştirdiği görülmüştür.

Bu araştırmalar ümit vaad etmekle beraber melatonin çocuklarda nasıl ve hangi dozda kullanılması gerektiğine dair belirli kılavuzlar yoktur. Bu konuda çok fazla araştırma olmadığı için, çocuklarda melatonin kullanımının uzun süreli etkileri ve riskleri tam olarak bilinmemektedir. Ayrıca bir hormon olduğu için, çocuklarda ergenlik, adet ve prolaktin hormonu üzerinde olumsuz etkileri olabilir ve hormonal gelişimi ters yönde etkileyebilir. Bu nedenle doktor tavsiyesi ve kontrolü olmadan çocuklara melatonin takviyesi verilmemelidir.

İnsomnia

Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi ve Amerikan Doktorlar Koleji’nin (2016) yayınladığı kılavuzlara göre, melatoninin insomnia için  etkilerini araştıran çalışmaların sonuçları bu hormonun etkinliğini kesin olarak göstermemektedir. Bu kılavuzlarda uykusuzluğun ilk basamak tedavisi olarak bilişsel davranışçı terapi tavsiye edilmektedir.

Ameliyat sonrası ve öncesi anksiyete

Hastaların yaklaşık olarak % 80’inde ameliyat öncesinde ve sonrasında anksiyete yani kaygı görülür. Araştırmalar melatoninin bu durumu önleyebileceğini göstermektedir. Örneğin 2015 yılında yapılan ve 774 kişinin incelendiği 12 farklı araştırmanın değerlendirildiği bir incelenmede melatoninin ameliyat sonrası anksiyete tedavisinde melatoninin plasebodan daha etkili olduğu görülmüştür. Ancak melatoninin ameliyat sonrası anksiyeteye karşı etkileri ile ilgili elde edilen bulgular tutarsızdı.

Melatonin ve kanser

Bu hormonun kanser üzerinde etkili olup olmadığı oldukça fazla merak edilen bir konudur. Melatoninin kanser belirtileri veya kanser tedavisinin yan etkileri üzerindeki etkisi ile ilgili araştırmalar küçük çaplıdır ve sonuçları tutarsızdır. Melatoninin kanser üzerindeki etkileri kanıtlanmış olmadığı için tedavinizi bırakıp melatonin takviyesi kullanmanız tavsiye edilmez. Buna ek olarak, bazı takviyeler kanser tedavilerinin etkinliğini değiştirebilir veya kanser hastaları için risk oluşturabilir. Bu nedenle doktorunuza danışmadan ve onun kontrolü altında olmadan kanser tedavisi için kullanmanızı tavsiye etmiyoruz.

Kimler melatonin kullanamaz?

Bu hormon, genellikle 55 yaş ve üstü yetişkinlerde uyku bozukluklarına karşı reçete edilir. Bununla beraber doktor tavsiyesi uyarınca 55 yaş altı yetişkinler ve çocuklar da bu hormonu kullanabilir. Aşağıdaki durumlarda ise kullanılması sakıncalı olabilir:

  • geçmişte melatonin veya başka ilaçlara karşı alerjik reaksiyon verdiyseniz
  • romatoid artrit veya MS gibi otoimmün bir hastalığınız var is
  • karaciğer veya böbrek hastalıklarınız var ise

Benzer yazılar:


Melatoninin yan etkileri nelerdir?

Melatonin takviyelerinin yan etkilerini araştıran bir çalışmada, melatoninin yetişkinler, ameliyat olan hastalar ve ve kritik durumdaki hastalar üzerinde hafif yan etkileri olduğu ortaya konmuştur. Bu yan etkiler arasında baş ağrısı, mide bulantısı, baş dönmesi ve uyku hali bulunmaktadır. Ayrıca uzun vadeli kullanıldığı takdirde ne gibi yan etkilere neden olacağı kesin olarak bilinmemektedir.

Melatonin içeren besinler

Bu hormon doğal olarak kiraz, mısır, domates, nar, zeytin, brokoli ve salatalıkta bulunur. Ayrıca pirinç, arpa ve yulaf gibi tahıllarda; ceviz, fıstık, ayçekirdeği ve keten tohumu gibi kuruyemiş ve tohumlar da bu hormonu içerir. Sakinleştirici olarak kullanılan sarı kantaronda da yüksek miktarda bulunur.

Melatonin ile ilgili bilimsel araştırmalar

Bu hormonun şu ana kadar bilinen en iyi etkisi uykuya yardımcı olmasıdır. Vücudun uyku-uyanıklık döngüsünün düzenlenmesinde rol oynayan bu hormonun ayrıca aşağıdaki hastalıklara yönelik etkisi de hala daha araştırılmaktadır:

  • Melatoninin kemik oluşumuna etkisi olduğu düşünülmektedir çünkü osteoblastlarda melatonin reseptörleri vardır.
  • Antioksidan ve antienflamatuvar etkileriyle metabolik bozuklukların düzenlenmesi.
  • Tansiyon düşürücü etkilerinden dolayı kalp damar hastalıkları.
  • Antioksidan etkilerinden ötürü sindirim sistemi.
  • Tümör baskılayıcı genleri aktive etmesi, östrojen ve androjenleri düzenlemesi ve bağışıklık sistemine yönelik etkilerinden dolayı kanser.
  • Nörodejeneratif hastalıklar.

Kaynakça

1- NHS Melatonin

2- What You Need To Know About Melatonin

3- Effects of melatonin in age-related macular degeneration

4- Melatonin

5- Dietary Sources and Bioactivities of Melatonin

Reklam

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

SON EKLENENLER

Karpal Tünel Sendromu Nedir? – Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Karpal tünel sendromu nedir? Median sinir kompresyonu olarak da adlandırılan karpal tünel sendromu, bileğinizdeki karpal tünel adı verilen bir geçitten geçen ve elinizde biten medyan...

Karpal Tünel Sendromu Bitkisel Tedavisi

Karpal tünelden geçen median sinirin sıkışması neticesinde meydana gelen karpal tünel sendromu hastaları rahatsız eden ve gündelik hayatlarını idame ettirmelerini zorlaştıran belirtilere neden olur....

Mide Yanması Nedir, Neden Olur ve Nasıl Geçer?

Mide yanması nedir ve neden olur? Mide yanmasının ne olduğu ve bu durumun nedenleri bu sorundan muzdarip birçok kişi için merak uyandıran konulardır. Mide yanması...

Akciğerleri Temizleyen Bitkiler Nelerdir?

Akciğerler hem sigara dumanından hem de egzoz dumanı gibi büyük şehirde yaşamanın etkilerinden ötürü zaman içinde zarar görür. Akciğerleri temizleyen bitkiler ile...

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Migrene iyi gelen bitkiler: 6 mucizevi bitki!!

Migren toplumda en sık görülen rahatsızlıklardan biridir. Sokağa çıkıp rastgele insanlara sorsanız, belki de 5 kişiden birinde migren şikayetleri olduğunu görebilirsiniz. Başın...

Hafif Sebze Yemekleri: Sebzeli Pilav

Hafif sebze yemekleri serisinden klasik bir lezzet: sebzeli pilav. Yapımı kolay, lezzeti ise efsane bu tarifi hem tek başına ana öğün gibi...

Kolay Bir Atıştırmalık: Mozzarellalı Domates Tava

Mozzarellalı domates tava harika bir atıştırmalık. Yapımı son derece basit ancak bir o kadar da lezzetli. Hafif, kolay ve lezzetli ara öğün...

Birinci Sınıf Bir Lezzet: Domatesli Brokolili Makarna

Makarna yemekleri basit ve sıradan bulunur. Oysa ki çeşitli sebzeler ve çeşnilerle bir kombinasyon oluşturulduğunda makarnadan birinci sınıf ve son derece özel...

Hafif Sebze Yemekleri: Fırında Kaşarlı Karnabahar

Karnabahar doğru pişirildiği takdirde oldukça lezzetli bir sebzedir. Bununla beraber klasik karnabahar yemeği size yavan gelebilir ve değişik lezzetler katarak karnabaharı mutfağınıza...