Ana Sayfa A’dan Z’ye Hastalıklar Melazma: Nedenleri, Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

Melazma: Nedenleri, Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

Melazma nedir?

Melazma esasen oldukça sık rastlanan bir pigmentasyon bozukluğudur. Özellikle yüzde ortaya çıkan melazma lekelerinin tedavisi uzun sürdüğü için hem hastalar hem de doktorlar için tedavi süreci zorlu geçer. Melazma lekeleri yüzde özellikle alın, üst dudak, yanaklar ve burun köprüsünde ortaya çıkar. Bununla beraber bu lekeler vücudun özellikle omuzlar ve boyun gibi yoğun olarak güneşe maruz kaldığı bölgelerde de ortaya çıkabilir.

Melazma tedavisinin zorlu bir süreç olmasında ten rengi de etkendir. Örneğin açık tenli kişilerde tedavi şansı daha yüksektir ancak bu sorun tekrarlayabilir. Koyu tenli insanlarda ise tedavi oranı daha düşüktür ve sorunun tekrarlama riski daha yüksektir. Bu nedenle bu sorunun tekrarlamaması için özellikle güneşten korunmaya özen göstermek gerekir.

Melazma tipleri

Melazmanın üç farklı tipi vardır. Bu tipler, pigmentasyonun yerine göre yüzeyel, derin ve her iki türün beraber bulunduğu miks tiplerdir. Derin melazmada, koyu kahve ve mavimtrak renkli sınırları belirsizdir. Yüzeyel tipte ise sınırlar belirgin leke rengi ise kahverengimsidir. Miks tip ise kahverengi veya gri olabilir. Bu farklı tiplerde başarı oranları da değişir. Derinde bulunan melazmanın tedavisi daha zordur fakat yüzeyel olan lekelerin tedavisi daha kolaydır.

Melazma belirtileri

Melazma, hiperpigmentasyona veya cildinizde koyulaşmalara neden olan bir durumdur. Cildinizde renk koyulaşmaları şeklinde lekeler ve renk açıklıkları görülebilir. Bu lekeler ve açıklıklar şekil olarak düzensizdir. Koyuluklar normal ten renginizden hafif daha koyu olabileceği gibi çok daha koyu da olabilir. Bu durum eğer çok ağır ise renk değişikliği neredeyse siyahtır. Ancak daha hafif durumlarda açık kahverengi bir renk değişikliği gözlemlenir.

Melazma lekeleri düzdür ve kabarık değildir. Ayrıca ağrı ve yanmaya da neden olmazlar. Esasen normal cilt ile arasındaki tek fark renk farkıdır. Bu düzensiz renk farkı dışında ayırt edici bir özelliği de lekelerin yüzde simetrik oluşmasıdır. Yanakların iki tarafında eşleşen lekeler gibi bir simetri söz konusudur. Melazma, cildin güneşe maruz kalan bölgelerinde gelişir. Genellikle yaz boyu en çok güneşe maruz kalan yerimiz yüzümüz olduğundan özellikle yüzümüzde belirgindir.

Melazma nedenleri

Melazmanın oluşma mekanizması cilde pigmentasyon sağlayan melanin miktarındaki artıştır. Melanin, melanosit hücreleri tarafından aşırı miktarda üretildiğinde bu durum ortaya çıkar. Melanin cildimizin yanı sıra gözlerimize ve saçımıza da rengini veren maddedir. Bu nedenle açık tenli insanlarda melanin miktarı da azdır.

Bu hücreler kesin olarak bilinmeyen nedenlerden ötürü görevini tam olarak yerine getiremeyebilir ve cildin belli bölgelerinde diğer bölgelerine göre daha fazla melanin üretmeye başlayabilir. Bu fazla miktardaki melanin neticesinde, melazma olarak bildiğimiz koyu lekeler oluşur. Melazmada genellikle cildin üst tabakası olan epidermiste renk değişikliği olur. Renk değişikliği bu üst tabakada olmakla beraber derinin alt katmanlarının da melazmanın gelişiminde rol oynadığını gösteren kanıtlar vardır.

Melazma tetikleyici faktörler

Melazmanın kesin nedeni bilinmese de sizde bu sorunun oluşmasına neden olabilecek bazı tetikleyici faktörler belirlenmiştir. Bu faktörler melazma riskini arttırsa da bazen bu tetikleyici faktörler olmaksızın malezma gelişebilir.

Ten renginiz

Cildiniz orta ila orta koyu tonluysa ve çok kolay bronzlaşırsanız, çok açık veya çok koyu tenli olanlara göre melazma geliştirme riskiniz daha yüksektir. Melazma riski en yüksek olan kişiler, derileri Fitzpatrick ölçeğine göre III ve V arasında olan kişilerdir. Bu durum bu ölçeğe göre spektrumun uzak uçlarına düşen cilt tiplerinde o kadar yaygın değildir.

Gebelik

Melazmanın “hamilelik maskesi” olarak da adlandırılmasının bir nedeni var. Melazmanın gebe kadınların % 70’ini etkilediği ve ikinci veya üçüncü trimesterde ortaya çıktığı tahmin edilmektedir. Bu durum bu dönemlerde östrojen ve progesteron seviyelerindeki artışla ilişkilidir.

Hormonlar

Melazma, östrojen hormonlarının artmasıyla ilgili olarak da ortaya çıkabilir. Bu durum melazmanın neden kadınlarda erkeklerden daha yaygın olduğunu da açıklayan bir etkendir. Tiroid problemleri de hormonları etkilediği için, tiroid sorunları olanlarda da melazma riski daha yüksektir.

Benzer yazılar: HAMİLELİK VE HİPOTİROİDİ: BEBEĞİNİZİ VE SİZİ BEKLEYEN RİSKLER NELERDİR?

Genetik

Genetik yatkınlık da bu durum gelişmesinde etkili olabilir. Melazması olan birçok kişide bu problem akrabalarda da bulunur. Bu nedenle, ailenizde bu sorun zaten var ise diğer tetikleyici faktörleri en aza indirmeye çalışarak bu durumun ortaya çıkmasını engellemeye çalışabilirsiniz.

Güneşe maruz kalma

Melazma gelişiminde güneşin rolü büyüktür. Aslında, melazmanızın güneşli yaz aylarında daha sık görüldüğü ve kışın biraz azaldığını fark edebilirsiniz. Güneşten gelen ultraviyole ışınlar melanositleri daha fazla melanin üretmeye teşvik eder be neticede bu lekeler ortaya çıkar. Melazması olanlarda dermiste, uzun süre güneşe maruz kalma ve güneş hasarı ile ilgili belirtiler mevcuttur.

Deri iltihabı

Kimyasal peeling ve lazer tedavileri gibi ciltte iltihabı tetikleyen işlemler de melazma gelişimine katkıda bulunabilir.

Bazı ilaçlar ve ürünler

Doğum kontrol hapları, nöbet önleyici ilaçlar, tetrasiklinler ve hormon replasman tedavisinde kullanılan ilaçlar melazma riskini artırabilir. Ayrıca, cildinizi güneşe karşı hassas hale getiren kozmetik ürünler de melazma riskini az da olsa arttırabilir.

Cilt renginin koyulaşmasına neden olan diğer hastalıklar

Cildin renginin koyulaşmasına neden olan birçok başka cilt rahatsızlığı da vardır. Genellikle melazma ile bu hastalıklar arasındaki fark bariz olsa da bazen benzer de olabilirler.

Yaşlılık lekeleri

Yaşlılık lekeleri veya güneş lekeleri olarak adlandırılan bu tür hiperpigmentasyon solar lentigo olarak adlandırılır. Solar lentigo yuvarlak, oval, bazen düzensiz şekilli koyu lekelerdir. Melazma gibi cildin güneşe maruz kalan bölgelerinde gelişirler. Melazmadan farkı genellikle daha geniş bir alanı kaplayan ve yüzde simetrik olarak gelişen lekeler olmalarıdır. Ayrıca açık ten renkli insanlarda daha yaygındır.

Çiller

Efelit adı verilen küçük çiller güneşe maruz kalınması neticesinde de gelişir ve bazı cilt tiplerinde görülme ihtimalleri daha yüksektir. Melazma gibi geniş alanlarına yayılmaz ancak daha çok serpilmiş gibi dururlar.

Postinflamatuar hiperpigmentasyon

Postinflamatuar hiperpigmentasyon ve melazma arasındaki temel fark oluşma nedenidir. Postinflamatuar hiperpigmentasyon enflamasyonlu yani iltihaplı bir yaradan sonra gelişir. Bu yara bir kesik, yanık veya iltihaplı sivilce olabilir. Bu yara izi değildir ancak cilt iyileştikten sonra kalan alandır.

Teşhisi

Melazma, genellikle fizik muayene ile rahatlıkla teşhis edilebilen bir sorundur. Dermatoloğunuz muayenede Wood lambası denilen ışıkla bir aletle lekeleri inceleyebilir. Bu ışık sayesinde melazmanın tipi de anlaşılabilir.

Tedavisi

Melazma komplikasyonlara neden olacak bir hastalıktan ziyade kozmetik kaygılara neden olan bir sorun olduğu için mutlaka tedavi edilmesi gerekmez. Bununla beraber eğer bu durumdan çok fazla rahatsız oluyorsanız elbette deneyebileceğiniz tedavi yöntemleri de mevcuttur.

Topikal İlaçlar

Melazma tedavisinde kullanılan topikal ilaçlar tedavide ilk tavsiye edilen ilaçlardır. Doğrudan cilde sürülen bu ilaç seçenekleri arasında, hidrokinon, kortikosteroidler, tretinoin, azelaik asit ve traneksamik asit bulunur. Doktorunuz size en uygun olan ilacı reçete edecektir.

Melazma bitkisel tedavi ve doğal tedavi seçenekleri

Melazma bitkisel tedavi ve doğal tedavi seçenekleri bu sorunun tedavisinde çok etkili olmasa da eğer renk değişikliği çok ilerlemiş değilse melazma lekeleri bu maddeler ile bir miktar açılabilir. Bu tedavi seçenekleri arasında; glikolik asit, meyan kökü özü ve C vitamini bulunur.

Benzer yazılar: CİLT KARARMASI İÇİN BİTKİSEL ÇÖZÜM: 6 BİTKİSEL TARİF

Prosedürler

Doktorunuz topikal ilaçlarla beraber prosedür içeren tedavilerin de uygulanmasını tavsiye edebilir. Melazma tedavisinde; mikrodermabrazyon, kimyasal peeling, lazer tedavisi ve güneşten korunma bulunur. Güneşten korunduğunuz takdirde lekelerin tekrarlamasını veya koyulaşmasını önleyebilirsiniz. Kısa süreli güneş maruziyeti bile malezma için zararlıdır; bu nedenle güneşten korunmaya bilhassa özen göstermelisiniz. Güneş çok kızgın olmasa dahi dışarı çıkarken güneş koruyucunuzu sürmeyi ihmal etmeyin.

PRP

Doktorunuz ayrıca kendi kanınızdan elde edilen PRP yöntemini de tedavi rejimine dahil edebilir. PRP, trombositten zengin plazmadır ve içerisinde bulunan büyüme faktörleri sayesinde cildin yenilenmesine katkıda bulunabilir. Hasarlı ve renk koyulukları olan ciltte onarım sürecini başlatabileceği düşünülen bu tedavi seanslar şeklinde uygulanır. Doktorunuz genel olarak en az 3 ila 4 seans ile fayda göreceğinizi söyler. Seanslar arası birkaç hafta veya bir ay olabilir.

Melazma ile baş etmek için tavsiyeler

Melazma ciddi bir rahatsızlık olmasa da tedavisi zordur. Bu sorunla baş etmeye çalışırken bunalmanız ve sıkılmanız olasıdır. Bu süreçte aşağıdakilere dikkat etmek size yardımcı olacaktır:

  • Tedavinize doktorunuz belirttiği gibi devam edin.
  • Tedavinin hemen etkisini göstermesi mümkün olmayabilir. Melazma lekeleri yavaş yavaş kaybolacağı için hemen etki görmez iseniz endişe etmeyin ve bu konuda doktorunuza danışın.
  • Renk koyulukları olan cilt bölgelerini ovmayın. Bu hareket sadece tahrişe neden olur ve melazma lekeleri üzerinde etkili değildir.
  • Her zaman güneşten korunun ve güneş kremi sürmeden dışarı çıkmayın (hava güneşli olmasa bile).
  • Malezma lekeleri sizi çok rahatsız ediyor ise fondöten gibi kapatıcılarla makyaj hileleri deneyebilirsiniz. Ayrıca kamuflaj makyajı da etkili bir seçenektir.
  • Melazma lekeleri hemen geçmeyebileceği için uzun vadeli topikal ürünler kullanmanız gerekebilir. Bu açıdan sabırlı olun ve bekleyin.

Kaynakça

  1. Melasma Overview
  2. MELASMA: DIAGNOSIS AND TREATMENT
  3. Melasma
  4. Unmasking the causes and treatments of melasma

  5. TOPICAL TREATMENT OF MELASMA

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Tolegen Effluvium Hakkında Her Şey

Telogen Effluvium Nedir? – Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

0
Telogen effluvium nedir? Telogen effluvium bir saç dökülmesi tipidir ve diffüz alopesi örneğidir. Alopesi ise tek başına saç dökülmesi anlamına gelir. Eğer bu saç dökülmesi...