Ana Sayfa Tamamlayıcı Tıp Melisa (Oğul Otu): Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Melisa (Oğul Otu): Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Genel bilgiler

Latince adı Melissa officinalis olan ve oğul otu olarak da bilinen melisa, eski çağlardan beri faydalı özellikleriyle kullanılan ve modern tıbbın da bu özelliklerini araştırma konusu edindiği bir bitkidir.

Melisa, ballıbabagiller familyasından çok yıllık otsu bir bitkidir. Anayurdu güney-orta Avrupa, Akdeniz Havzası, İran ve Orta Asyadır ancak günümüzde Amerika’da da yetişmektedir.

Bu bitki yaz mevsiminde çiçek açmaya başlar ve sonbahara kadar salkımlar oluşturarak çiçek açmaya devam eder. Çiçekleri çok açık sarı ya da beyazımsı ve küçüktür. 

Melisanın içerisinde antioksidan özellikleri olan fenoller, A ve C vitaminleri, B1, B2 ve B3 vitaminleri, magnezyum, kalsiyum, potasyum, sodyum, folik asit, demir ve çinko bulunur.

Melisa nasıl kullanılır?

Melisanın yaprakları çaylarda ve tatlandırıcı olarak kullanılır.

Bu bitki bal üretimi için arılara çekmek amacıyla da kullanılır.

Güzel kokulu melisanın süs bitkisi olarak kullanımı da mevcuttur. Gene güzel kokusu nedeniyle esansiyel yağı için parfümeride de kullanılır.

Melisanın esansiyel yağı aromaterapide de kullanılır. Esasen aromaterapide en çok kullanılan yağlardan biridir.

Benzer yazılar: Aromaterapi ve Eşsiz Faydaları – Esansiyel Yağların Dünyasına Bir Yolculuk

Melisa otunun ne kadar kullanılması gerektiğine yani dozajına dair belirli kılavuzlar yoktur. Bununla beraber aşağıda bahsi geçen araştırmaların bir kısmı insanlar üzerinde yapılmıştır ve dozları bellidir. Siz de bu araştırmalardaki dozlara sadık kalabilirsiniz veya size uygun miktarın belirlenmesi için bir fitoterapi uzmanıyla görüşebilirsiniz.

Melisa çayı tarifi:

  • 1 bardak klorsuz suyu kaynatın
  • Kaynadıktan sonra altını kısın ve içerisine 2 çay kaşığı kuru melisa otu, 1 çay kaşığı portakal kabuğu rendesi ve 1 tutam kaşığı tarçın ekleyin
  • Kısık ateşte 7-8 dakika kadar demleyin
  • Daha sonra süzün ve ılınınca servis edin
  • Arzu ederseniz içerisine limon ve bal da katabilirsiniz
  • Bu çay tarifi lezzetli olmakla beraber sağlığa yönelik etkilerinden faydalanmak için melisa otu ya tek başına kullanılmalıdır ya da ilaç olarak belirlenen diğer özel bitkilerle beraber kullanılmalıdır.

Melisa faydaları

Geleneksel olarak kullanımı

Melisa geleneksel olarak, sindirim sistemini rahatlatıcı, sakinleştirici, ağrı kesici ve mikrop öldürücü özellikleri için, hazımsızlık, mide yanması, uyku bozuklukları, depresyon, histeri, psikoz, ülser, gaz sancısı ve şişkinliğe karşı kullanılmıştır. Ayrıca geleneksel olarak tiroid ve astım, bronşit, kalp yetmezliği ve aritmiye karşı da etkili olduğu belirtilir.

Melisa otunun bilimsel araştırmalara dayanan faydaları

Anksiyete

Bu bitkinin düzenli kullanımının yatıştırıcı etkilerinden ötürü stres ve anksiyete için de faydalı olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur. Melisa otu bu etkisini içerisinde bulunan ve hem antimikrobiyal hem de antioksidan özellikleri olan rozmarinik asit maddesine borçludur.

2014 yılında Avustralyalı bilim adamlarının yaptığı bir araştırmada, melisanın ekstraktını içeren bir içeceğin, araştırmaya katılan kişilerde stresi azalttığı ve genel ruh halini iyileştirdiği tespit edilmiştir.

Bu da ilginizi çekebilir: Lavanta: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Alzheimer

Alzheimer bilişsel gerilemenin görüldüğü ve özellikle hafıza sorunları ile öne çıkan nörodejeneratif (beyindeki sinir hücrelerinin zarar gördüğü hastalıklar) bir bozukluktur. Araştırmalar düzenli olarak melisanın kullanımının Alzheimer hastalığında faydalı olduğunu göstermektedir.

2003 yılında yapılan bir araştırmada melisa ekstraktının 65 ila 80 yaş arasındaki hafif ila orta dereceli Alzheimer hastalarında bilişsel fonksiyonlarda plasebodan daha etkili olduğu ortaya konmuştur.

Premenstrual sendrom

Halk arasında adet öncesi sendromu olarak da bilinen premenstrual sendrom regl dönemi başlamadan önceki günlerde ağrı ve sinirlilik gibi hem fiziksel hem de psikolojik belirtilerle ortaya çıkan bir durumdur. Yönetilmesi zor olan bu durum birçok kadının hayat kalitesini oldukça olumsuz etkiler.

Melisa bu dönemde görülen ağrılarda ve psikolojik sıkıntılarda etkili olabilir. 2015 yılında 100 lise öğrencisi üzerinde yapılan bir araştırmada, melisa takviyeleri verilen öğrencilerin plaseboya göre premenstrual sendrom belirtilerinde önemli ölçüde azalma görülmüştür.

Araştırmada öğrencilere adet günlerinin başından sonuna kadar ve 3 adet dönemi boyunca günde 1200 mg melisa takviyesi verilmiştir. Siz de melisanın bu faydasından yararlanmak için bu şekilde kullanabilirsiniz veya melisa çayını da deneyebilirsiniz.

Sindirim sistemi

Geleneksel olarak sindirim sistemi rahatsızlıklarında kullanılan melisanın bu özelliğini destekleyen çalışmalar da mevcuttur. 2018 yılında yapılan bir araştırmada melisa bitkisinin kolit ve irritabl bağırsak sendromuna olan etkisi incelenmiştir.

Sıçanlar üzerinde yapılan araştırmada, melisanın bağırsakları düzenlediği ve irritabl bağırsak sendromunda iyileşme sağladığı görülmüştür. Melisanın bu etkisi, antioksidan ve antienflamatuvar özelliklerine bağlanmıştır.

Antimikrobiyal

Melisanın geleneksel kullanımını destekleyen mikroplar üzerinde öldürücü özellikleri gerçekten de vardır. 2016 yılında yapılan bir araştırmada, melisanın antibakteriyel ve antifungal özellikleri incelenmiştir.

Araştırma neticesinde melisanın özellikle gram-pozitif bakterilere ve mantarlara karşı etkili olduğu görülmüştür. Yani bakteri ve mantar türü mikroplar üzerinde etkilidir.

İnsomnia

Uykusuzluk genellikle stres, anksiyete ve depresyon gibi rahatsızlıkların bir belirtisi olarak ortaya çıkar. Melisanın, içerisinde bulunan aktif bileşeni olan rozmarinik asit nedeniyle anksiyolitik ve sakinleştirici etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle melisanın anksiyete ve uyku bozuklukları üzerindeki etkilerini araştıran birçok çalışma vardır.

Kedi otu ve melisa özlerinden oluşan bir takviyenin 12 yaşından küçük çocuklarda huzursuzluk, uykusuzluk ve uyku sorunlarında faydalı olduğu ve herhangi bir yan etkiye neden olmadığı belirlenmiştir.

2013 yılında Complementary Therapies in Clinical Practice dergisinde yayınlanan bir araştırmada, melisanın 100 menopozlu kadın üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmada kadınlara kedi otu kökü ve melisa otu beraber verilmiştir. Araştırma neticesinde kadınlarda uyku kalitesinin plaseboya göre anlamlı derecede iyileştiği görülmüştür.

Diyabet

Melisanın diyabete yönelik olumlu etkileri de olabilir. 2010 yılında yapılan bir araştırmada, melisanın tip 2 diyabet hastası sıçanlarda kan glukoz değerlerini düşürdüğü görülmüştür. Bu nedenle melisa kan şekerini düşürücü etkilere sahiptir diyebiliriz.

2018 yılında yapılan başka bir araştırmada ise, tip 2 diyabet hastası 12 kişiye günde iki kez 700 mg melisa takviyeleri verilmiştir. Araştırma neticesinde HbA1c ve sistolik kan basıncı değerlerinde anlamlı düzeyde iyileşme görülmüştür.

HbA1c, 3 aylık kan şekeri dalgalanmalarının ortalamasını gösteren ve kan şekeri seviyeleri hakkında fikir veren önemli bir değerdir. Araştırma neticesinde melisanın kan şekeri kontrolü, enflamasyonun azaltılması ve kalp damar sağlığının korunması açısından etkili ve güvenli olduğuna karar verilmiştir.

Melisa zararları

Melisa, normal miktarlarda veya ilaç olarak alındığında zararlı değildir. Ancak nadiren de olsa hafif yan etkilere neden olabilir. Bu yan etkiler arasında iştah artışı, bulantı, kusma, karın ağrısı, baş dönmesi olabilir.

Melisa kan şekerini düşürebileceği için diyabetli kişilerde dikkatli kullanılmalıdır. Melisa ayrıca tiroid fonksiyonlarını değiştirebilir.

Hamilelik ve emzirme döneminde kullanımına dair yeterli bilgi mevcut değildir. Bu nedenle bu dönemlerde doktorunuza danışmadan oğul otu kullanmanız tavsiye edilmez.

Melisa etkileşimleri

Melisanın çok ciddi ilaç etkileşimleri yoktur ancak sakinleştirici ve uyku getirici etkiler gösterebilir. Bu nedenle sakinleştirici ilaçlarla etkileşime girebilir. Ayrıca sakinleştirici etkisi olan alkol gibi maddelerle de etkileşime girebilir.

Melisa glokom ilaçları, tiroid ilaçları ve barbituratlar ile etkileşime girebilir.

Kan inceltici etki gösterebileceği için kan inceltici ilaçlarla beraber alınması tavsiye edilmez. Kan inceltici etkisinden ötürü ameliyat girmeden bir hafta önce melisa kullanmayı bırakmış olmanız gerekir.

Kaynakça

Anti-diabetic effects of lemon balm (Melissa officinalis) essential oil on glucose- and lipid-regulating enzymes in type 2 diabetic mice / LEMON BALM (MELISSA OFFICINALIS L.) AN HERBAL MEDICINAL PLANT / Antibacterial, antifungal, and GC–MS studies of Melissa officinalis / The Protective Effect of Melissa officinalis L. In Visceral Hypersensitivity in Rat Using 2 Models of Acid-induced Colitis and Stress-induced Irritable Bowel Syndrome / Melissa officinalis extract in the treatment of patients with mild to moderate Alzheimer’s disease / Antimicrobial Activity of Selected Plant Spices Marketed in the West Anatolia / Medicinal Plants and Alzheimer’s Disease / Treatment of Mild-To-Moderate Anxiety Disorders and Sleep Disturbances / Effect of Melissa Officinalis Capsule on the Intensity of Premenstrual Syndrome / Valerian/lemon balm use for sleep disorders during menopause / Efficacy of Melissa officinalis L. (lemon balm) extract on glycemic control and cardiovascular risk factors in individuals with type 2 diabetes

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Gilbert Sendromu Bilirubin

Gilbert Sendromu: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

0
Gilbert Sendromu Nedir? Gilbert sendromu, karaciğerin kandaki bilirubini düzgün bir şekilde işleyemediği bir bozukluktur ve ciddi bir hastalık değildir. Hatta Gilbert sendromu olan birçok hastada...