Ana Sayfa A’dan Z’ye Hastalıklar MODY Diyabet Nedir: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

MODY Diyabet Nedir: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

MODY diyabet nedir?

Maturity-Onset Diabetes of Young – Monogenik Diyabet (MODY), anormal derecede yüksek kan şekeri seviyeleri ile ortaya çıkan diyabet türleri için ortak addır. Bu diyabet türleri 30 yaşından önce başlar ancak daha geç yaşlarda da ortaya çıkabilir. MODY, pankreasta üretilen ve kan şekeri seviyelerini düzenlemeye yardımcı olan hormonun yani insülin üretiminin azalmasından kaynaklanır.

Bu bozukluk, tip 2 diyabetten ziyade tip 1 diyabete benzer ancak her iki tiple de karıştırılabilir. Tip 1 diyabette pankreas yeterince insülin yapamaz. Ancak tip 2 diyabette genellikle yeterli insülin üretimi vardır fakat vücut bu insülini gerektiği gibi kullanamaz ki buna insülin direnci denir. Tip 2 diyabet genellikle fazla kilolu olmakla ilişkilendirilir ancak bu tip 1 diyabet veya bu hastalık için kilo risk faktörü değildir. Bununla beraber obezite önemlidir. Bu hastalık ile ilişkili gen mutasyonu olan bir obezite hastası, gene bu gen mutasyonuna sahip olan normal kilolu birinden daha erken diyabet geliştirebilir.

Benzer yazılar: DİYABET: BELİRTİLERİ, NEDENLERİ VE TEDAVİSİ

MODY diyabet nedenleri

MODY diyabet gen mutasyonundan kaynaklanır. Bu nedenle ortaya çıkış nedeni farklı genler (tip 1 diyabet) ve kilo gibi faktörler olan diğer diyabet türlerinden (tip 2 diyabet) farklıdır. MODY türleri, genetik nedenleriyle ayırt edilir. En yaygın olan türlerde HNF1A-MODY (MODY3 olarak da bilinir) ve GCK-MODY (MODY2) mutasyonları vardır. Daha nadir görülmek üzere HNF4A-MODY (MODY1) ve böbrek kistleri ve diyabet (RCAD) sendromu (HNF1B-MODY veya MODY5 olarak da bilinir) da ilişkili durumlardır. 10 kadar başka MODY türü de vardır ancak onlar daha nadir görülürler. MODY durumunda görülen genetik değişim sonucunda insülin üretimi engellenir ve bu nedenle kan şekeri kontrolü bozulur.

En sık görülen MODY diyabet türleri

HNF1-alfa

Bu gen, MODY vakalarının yaklaşık yüzde 70’ine yol açar. Pankreasın insülin üretimini azaltarak şeker hastalığına neden olur. Bu tür MODY diyabet genellikle ergenlik döneminde veya yirmili yaşların başında gelişir. HNF1-alfa MODY’si olan kişilerin genellikle insülin almasına gerek yoktur. Tedavide sülfonilüreler (genellikle tip 2 diyabette kullanılır) adı verilen bir grup tabletten küçük dozlarla tedavi edilebilirler.

HNF4-alfa

Bu tür diğer MODY diyabet türleri kadar yaygın değildir. Bu gende bir değişikliği olan kişilerin doğum ağırlığı muhtemelen 9 lb veya daha fazladır (yaklaşık 4 kg). Ayrıca doğumda veya doğumdan kısa bir süre sonra tedaviye ihtiyaç duyabilecek kadar düşük kan şekeri sorunları olabilir. HNF4-alfa hastaları genellikle sülfonilüre tableti ile tedavi edilir fakat gene de insülin kullanmaları gerekebilir.

HNF1-beta

Bu MODY diyabet türünden muzdarip kişilerin böbrek kistleri, rahim anormallikleri, gut ve ayrıca diyabet gibi çeşitli rahatsızlıkları olabilir. Genellikle böbrek kistleri bebek doğmadan önce rahimde tespit edilebilir. Diyabet daha geç gelişme eğilimindedir ve genellikle insülin tedavisi gereklidir. Buna ek olarak tedavide sağlıklı ve dengeli bir diyet ve düzenli egzersiz bulunması gerekir. HNF4-beta MODY diyabet, şeker hastalığının komplikasyonlarının görülmesine de neden olur.

Glukokinaz

Bu gende sorun olduğunda vücut, kan şekeri seviyesinin olması gerekenden daha yüksek seyretmesine müdahale etmez çünkü bu gen kan şekeri yüksekliğinin anlaşılması ile ilgilidir. Glukokinaz MODY’si olan kişilerde kan şekeri seviyeleri tipik olarak normalden biraz daha yüksektir: 5.5-8mmol / l. Bu tür MODY’de genellikle belirti olmaz ve bu nedenle hastalık rutin kan testinde ortaya çıkabilir. Glukokinaz MODY tedavi gerektirmez.

MODY diyabet belirtileri

MODY diyabet belirtileri, hangi genin etkilendiğine bağlı olarak değişebilir. Bazı vakalarda ve türlerde hiçbir belirti olmayabilir. Ancak genel olarak bu rahatsızlık kendisini yavaş yavaş gösterir. Bu belirtiler ortaya çıkmadan yıllar önce kan şekeri seviyeleriniz yükselmiş olabilir. MODY diyabet belirtileri şunlardır:

  • Sık sık susama
  • Sık acıkma
  • Sık idrara çıkma
  • Kilo kaybı
  • Bulanık görme
  • Sürekli yorgun hissetme
  • Deri enfeksiyonları
  • Mantar enfeksiyonları

MODY diyabetin erken belirtileri arasında bulanık görme, sürekli tekrar eden cilt enfeksiyonları veya maya enfeksiyonları bulunabilir fakat hastada hiçbir belirti de olmayabilir. Yıllar içerisinde kan şekeri seviyeleri yavaş yavaş artar ve bu durum ancak kontrol sırasında tesadüfen kanda görülebilir.

MODY diyabet teşhisi

Hiçbir belirti veya hafif semptom olamayacağı için MODY diyabet teşhisi erken dönemde gözden kaçabilir. Bir kan testi ile kan şekeri seviyenizin yüksek olduğu anlaşıldığı takdirde diyabet teşhisi alabilirsiniz. Daha sonra diyabet türünüz araştırılır. Ayrıca doktorunuz ailenizde diyabet olup olmadığını ve sizin başka hastalıklarınız olup olmadığını da öğrenmek isteyecektir. MODY dışındaki hastalık türlerini ekarte edecek testler talep edebilir. Bu testlerden sonra genetik testlerle MODY diyabet teşhisi doğrulanabilir. Bu test için tükürüğünüzden veya kanınızdan DNA örneği alınır ve bu örnek laboratuvarda incelenir.

MODY diyabet tedavisi

Gen mutasyonlarının çeşitlerine bağlı olarak MODY diyabet türlerinin farklı tedavileri bulunur. Doktorunuz MODY türünüze göre uygun tedaviyi belirleyecektir.

MODY 1 ve MODY 4

Bu tür diyabetler, sülfonilürelerle tedavi edilirler. Bu ilaçlar sayesinde pankreas daha fazla insülin üretebilir. MODY 1 ve MODY 4 diyabetten muzdarip olan kişilerin bu ilaçlara ek olarak insülin kullanması da gerekebilir.

MODY 2

Bu diyabet türünde ilaç tedavisi zorunlu değildir ve hastalık genellikle diyet ve egzersiz ile tedavi edilebilir.

MODY 3

Bu hastalık başlangıçta diyet tedavisi ile yönetilebilir. Hasta, zamanla sülfonilüreler ve daha sonla insülin kullanmak zorunda kalabilir.

MODY 5

Bu türde tedavi için insülin kullanılması gerekir. Nadir görülen bir MODY tipi olan bu hastalıkta, böbrekleriniz ve diğer organlarınız zarar görebilir. Böbrek kistleri veya böbrek yetmezliği gibi komplikasyonlar için ayrıca tedavi gerekebilir.

MODY 6

Bu diyabet türünün, 40 yaş civarında yani ortaya çıkma ihtimali daha yüksektir. İnsülin tedavisi gerektirir.

Benzer yazılar: ŞEKER HASTALIĞINA İYİ GELEN ŞİFALI BİTKİLER (KANITA DAYALI)

Bu hastalık önlenebilir mi?

Monogenik diyabet, gen mutasyonundan kaynaklandığı için bu mutasyonu tespit etmek üzere test yaptırarak risk grubunda olup olmadığını öğrenebilirsiniz. İlk olarak, diyabet hastası bir akrabanız var ise, o kişi MODY genetik testi yaptırmalıdır. Akrabanızda ilgili genlerden birinde bir mutasyon var ise sizin de test yaptırmanız gerekir. MODY diyabet için risk grubunda olduğunuz tespit edilirse, sağlıklı bir diyet ile beslenerek ve egzersiz yaparak obeziteden kaçınmak bu hastalığın önlenmesinde önemli bir yöntemdir. Obezitenin engellenmesi bu diyabet türünü geliştirmenizi tamamen önlemese de belirtilerin ortaya çıkma yaşını erteleyebilir.

Kaynakça

  1. What is MODY diabetes?
  2. Maturity Onset Diabetes of the Young
  3. Other Types of Diabetes
  4. Harvard Maturity Onset Diabetes of the Young
  5. Diagnosis and management of maturity onset diabetes of the young (MODY)

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Tolegen Effluvium Hakkında Her Şey

Telogen Effluvium Nedir? – Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

0
Telogen effluvium nedir? Telogen effluvium bir saç dökülmesi tipidir ve diffüz alopesi örneğidir. Alopesi ise tek başına saç dökülmesi anlamına gelir. Eğer bu saç dökülmesi...