Narkolepsi (Uyku Hastalığı): Belirtileri, Nedenleri, Teşhis ve Tedavisi

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır. / Okuma süresi: 4 dk 29 sn

0
31
Narkolepsi belirtileri
Narkolepsi bir çeşit uyku bozukluğudur

Narkolepsi nedir?

Narkolepsi, uyuma ve uyunma düzenini etkileyen nörolojik bir hastalıktır. Narkolepsisi olan kişiler, gündüz vakti karşı konulamaz derecede uyuma isteği duyarlar. Bu kişiler herhangi bir zamanda, herhangi bir aktivite sırasında da aniden uykuya dalabilirler.

Normal bir uyku döngüsünde, ilk önce uykunun ilk aşamasına geçeriz ve ardından derin uyku aşamasına ve son olarak, yaklaşık 90 dakika sonra, hızlı göz hareketleri yaptığımız REM uykusuna geçeriz. Narkolepsi hastaları uyku döngüsünde neredeyse anında ve hatta bazen uyanıkken REM aşamasına geçerler.

Üç tip narkolepsi vardır:

1) Katapleksinin eşlik ettiği narkolepsi: Birden kas kaybının görüldüğü narkolepsidir.

2) Katapleksinin eşlik etmediği narkolepsi: Çoğunlukla gündüz aşırı uyku hali içeren katapleksi olmayan narkolepsi

3) İkincil narkolepsi: İkincil narkolepside, narkolepsinin nedeni hipotalamusun zarar görmesi olabilir. Hipotalamus beyinde uykuyu düzenleyen bölümdür.

Narkolepsinin nedenleri nelerdir?

Narkolepsinin nedenini araştıran bilimsel çalışmalar mevcuttur. Son yıllarda yapılan çalışmalar neticesinde narkolepsi hastalarının beyinlerinde hipokretin adı verilen belirli bir sinir hücresi grubunun yapısında ve işlevinde anormalliklerin bulunduğu tespit edilmiştir.

Bu hücreler beynin hipotalamus adı verilen bir bölümünde bulunur ve normal olarak hipokretinler adı verilen nörotransmitter maddeleri salgılarlar. Hipokretindeki anormallikler anormal REM uykusunun nedeni olabilir.

Narkolepsi ayrıca bir lökosit antijeni (HLA) ile ilişkilidir. HLA’lar, beyaz kan hücrelerinin yüzeyinde genetik olarak belirlenmiş proteinlerdir ve vücudun bağışıklık sisteminin bir parçasıdır. HLA bağlantısından ötürü, narkolepsinin, multipl skleroz ve ankilozan spondilit gibi diğer HLA ile ilişkili hastalıklara benzer bir otoimmün hastalık olabileceği düşünülmektedir.


Benzer yazılar:


Narkolepsinin belirtileri nelerdir?

Narkolepside şunlar görülebilir:

– Kişi gündüz çok uykulu hisseder. Uyanık kalma ve başka şeylere konsantre olmada zorluk yaşayabilir.

– Kişi uyku atakları yaşayabilir. İstemsiz bir şekilde birdenbire uyuyabilir.

– Kişi katapleksi sorunu yaşayabilir. Katapleksi bir çeşit kas kontrol sorunudur. Kişi özellikle de kahkaha ve öfke anlarında birdenbire kas zayıflığı yaşayabilir ve düşebilir.

– Uyku felci görülebilir. Bu durumda kişi uykuya dalarken veya uyanma esnasında hareket etme ve konuşma yetisini yitirebilir.

– Kişi geceleri çok fazla rüya görebilir ve sık sık uyanabilir. Hipnogojik halüsinasyonlar (uykuya dalarken) ve hipnopompik halüsinasyonlar (uyanırken) görülebilir.

Narkolepsi nasıl teşhis edilir?

Doktorunuz evvela tıbbi öykünüzü dinleyecek ve fizik muayene yapacaktır. Doktorunuzun isteyebileceği tetkikler şunlardır:

Uyku Kaydı: Doktorunuz birkaç hafta belirtilerinizi bir kenara yazarak uyku kayıtları tutmanızı isteyebilir.

Çoklu uyku latans testi (ÇULT): Bu test özel bir ortamda yapılır. Bu test ile gün boyunca uykuya dalma eğiliminiz ölçülür ve alışılmadık zamanlarda REM uykusuna geçip geçmediğiniz anlaşılmaya çalışılır.

Polisomnografi (PSG): Bu tetkik özel bir ortamda uygulanır. Polisomnografi, uyku döngüsündeki sorunları kaydetmek için siz gece uyurken devamlı ölçüm yapıldığı bir testtir. PSG ile uyku döngünüzde alışılmadık zamanlarda REM uykusuna geçip geçmediğiniz belirlenebilir.

Narkolepsi nasıl tedavi edilir?

Narkolepsinin kesin bir tedavisi yoktur fakat yaşam kalitenizi düzeltecek müdahaleler yapılabilir.

– Uyku halini azaltan uyarıcı ilaçlar (doktorunuz reçete etmeli)

– Yaşam tarzı değişiklikleri: Alkol, kafein ve nikotin kullanmayınız. Her gün aynı saatte yatağa girmeye çalışınız. Yediğiniz yemeklere dikkat ediniz.

– REM uyku sorununa yönelik antidepresanlar

– Uzun süre uyanık kalmanızı sağlamak için Pitolisant, Solriamfetol

– Katapleksi tedavisi için sodyum oksibat

Kaynakça

Disorders Fact Sheet / Nightmares in Narcolepsy: Underinvestigated Symptom? / Narcolepsy

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin