Ana Sayfa ÜST KATEGORİ ALT KATEGORİ Obsesif Kompulsif Bozukluk Hakkında Her Şey – OKB Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

BENZER YAZILAR

Bipolar Sevgili İle İlişkide Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bipolar bozukluk hem bozukluktan muzdarip kişi için hem de bu kişinin eşi için zorlayıcı olabilir. Bununla beraber bu bozukluk bir ilişki yaşamanıza engel değildir...

Hipertiroidi ve Anksiyete İlişkisi Nedir?

Hipertiroidi, tiroid bezinizden olması gerekenden fazla miktarda tiroid hormonlarının salgılanmasına neden olan bir hastalıktır. Tiroid bezi boynumuzun önünde, kelebek şeklinde bir bezdir. Salgıladığı tiroid...

Hipomani nedir? – Belirtileri, Nedenleri, Teşhisi ve Tedavisi

Hipomani nedir? Hipomani, kişinin enerji seviyesinin normalden yüksek olduğu, uyku ihtiyacının azaldığı ve zihinsel ve davranışsal değişikler yaşadığı bir duygudurumdur. Hipomani genel olarak bir duygudurum...

Bulimianın Zararları: Bulimia Vücudunuza Sandığınızdan Daha Çok Zarar Veriyor!

Bulimia nedir? Herkes arada çok yiyip sonra suçluluk duyup bunu telafi etmeye çalışabilir, değil mi? Arada sırada yemekte aşırıya kaçıp, sonra spor yaparak...

Obsesif Kompulsif Bozukluk Hakkında Her Şey – OKB Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Obsesif kompulsif bozukluk nedir?

Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), sık görülen, her yaştan ve yaşam tarzından insanı etkileyen bir akıl sağlığı bozukluğudur. Obsesif kompulsif rahatsızlığı olan bir kişi obsesyon ve kompülsif döngü içerisine girer. Bu döngüde takıntılar kişiyi istenmeyen düşünceler, görüntüler veya dürtüler içerisine sokar. Bu takıntılar kişide kompulsif davranış oluşmasına neden olur. Kompulsif davranuş bir bireyin takıntılardan kurtulmak ve / veya sıkıntısını azaltmak için giriştiği davranışlardır.

OKB erkekleri, kadınları ve çocukları etkileyebilir. Yani cinsiyet ve yaş fark etmeksizin herkes bu rahatsızlıktan muzdarip olabilir. Bazı insanlarda OKB belirtileri erken yaşlarda, genellikle ergenlik döneminde başlar. Bununla beraber OKB en sık olarak erken yetişkinlik döneminde ortaya çıkar.

Neredeyse hepimiz hayatımızın bir döneminde obsesif düşüncelere sahip olabilir ve neticede kompulsif davranışlar geliştirebiliriz ancak bu hepimize OKB teşhisi konulması için yeterli bir kriter değildir. Obsesif kompulsif bozukluk tanısının konulabilmesi için kişinin yaşadığı obsesyonların ve neticede gelişen kompulsif davranışların oldukça aşırılaşmış hale gelmiş olması gerekir. Bu durum o kadar aşırılaşır ki kişinin önem verdiği faaliyetlerini engelleyecek kadar ciddidir.

  • Takıntı, kişinin zihnini sürekli meşgul eden endişe, tiksinti veya huzursuzluk duygularına neden olan istenmeyen ve hoş olmayan bir düşünce, görüntü veya dürtüdür.
  • Kompülsiyon, obsesif düşünceden kaynaklanan hoş olmayan duyguları geçici olarak hafifletmek için kişinin yapmak zorunda hissettiği tekrarlayan bir davranış veya zihinsel eylemdir.

Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) belirtileri nelerdir?

OKB’si olan kişilerde obsesyon ve kompulsif davranış aynı anda da bulunabilir ayrı ayrı da bulunabilir. Bu belirtiler iş, okul ve kişisel ilişkiler gibi kişinin hayatının tüm alanlarını negatif etkiler. Kişinin yaşadığı takıntılar, aklından çıkmayan düşünceler, sürekli devam eden dürtüler veya zihinsel imgelerdir. Obsesif kompulsif bozuklukta sık görülen belirtiler şunlardır:

  • Mikroplardan ve kirlenmeden korkma ve rahatsız olma
  • Cinsellik ve din gibi konularda yasaklar ve tabular ile ilgili düşünceler
  • Eşyaların simetrik ve mükemmel olması ile ilgili takıntılar
  • Başkalarına veya kendine karşı agresif düşünceler

Kompülsiyonlar, OKB hastasının obsesif düşüncelerine yanıt olarak ortaya çıkan dürtüsel davranışlardır. Bu dürtüsel davranışlar tekrar ederler ve kişiyi zorlarlar. Sık olarak görülen kompülsiyonlar şunlardır:

  • Aşırı temizlik yapmak ve / veya el yıkamak
  • Bazı şeyleri değişmez ve belirli bir şekilde gerçekleştirmek ve düzenlemek
  • Kapının kilitli olup olmadığından emin olamayıp, kontrol etmiş olmasına rağmen, tekrar tekrar kontrol etmek
  • İçinden sürekli sayı saymak

Bununla beraber kişinin tekrar tekrar gerçekleştirdiği tüm davranışlar kompülsiyon değildir. Kompülsiyon tanısı koyabilmek için davranışın işlevini ve bağlamını değerlendirmek gerekir. Örneğin, yatma vaktinde gerçekleştirilen rutin davranışlar, dini uygulamalar ve yeni bir şey öğrenmek için yapılan davranışlar da tekrarlanır ancak bu davranışlar da kişinin gündelik hayatının bir parçasıdır ve rahatsız edici değildir. Kişi bir kütüphanede çalışıyorsa, günde sekiz saat kitap düzenlemek ve sipariş etmek bir kompülsiyon değildir. Sizin de OKB kapsamına girmeyen “kompulsif” davranışlarınız olabilir; örneğin titiz olabilirsiniz ve her şeyin sürekli düzgün olmasını istiyor olabilirsiniz. Bu durumda, “kompulsif” davranışınız sizin bir kişilik özelliğiniz veya kendinizle ilgili tercih ettiğiniz veya sevdiğiniz bir şeydir. Bununla beraber obsesif kompulsif bozukluğu olan kişiler tekrarlayan davranışlardan rahatsız olurlar ve bu ellerinde olsa yapmayacakları bir işkenceye dönmüştür. OKB’de görülen kompulsif davranış, takıntılardan ve takıntılardan kaynaklanan kaygılardan kaçmak için bir çaredir.


Benzer yazılar:


Nedenleri ve risk faktörleri

OKB’li kişiler genellikle yaklaşık 19 yaş civarında teşhis alırlar. OKB’nin kesin nedeni bilinmemektedir ancak obsesif kompulsif bozukluk geliştirme ihtimalinizi arttıran risk faktörleri şunlardır:

Genetik

İkizler ve aileler üzerinde yapılan çalışmalarda, OKB’si olan birinci dereceden akrabaları (ebeveyn, kardeş veya çocuk gibi) olan kişilerin kendilerinin de OKB geliştirme risklerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Genetik nedenler ve OKB arasındaki bağlantı hala daha araştırılmaktadır.

Beyin Yapısı ve İşleyişi

Görüntüleme çalışmaları, obsesif kompulsif bozukluğu olan kişilerde beyinde frontal korteks ve subkortikal yapılarında farklılıklar göstermiştir. Bu bulgular, beynin belirli bölgelerindeki anormallikler ile OKB belirtileri arasında bir bağlantı olduğunu desteklese de bu bağlantı kesin değildir ve bu konuda hala araştırmalar devam etmektedir.

Çevre

Bazı çalışmalarda çocukluk çağı travmasının obsesif kompulsif bozukluk ile ilişkili olabileceği ortaya konmuştur ancak bu ilişkinin nasıl olduğuna dair araştırmalar devam etmektedir. Bazen çocuklarda streptokok enfeksiyonundan kaynaklı olarak OKB belirtileri görülebilir. Bu durum Streptokokal Enfeksiyonu İle İlişkili Pediatrik Otoimmün Nöropsikiyatrik Bozukluklar (PANDAS) kategorisindedir.

Tedavi

Obsesif kompulsif bozukluğun belirtileri kontrol altına alınabilir ve hasta tedavi edilebilir. Bu hastalığın tedavisinde faydalanılan iki farklı tedavi prosedürü bulunur:

  • Psikoterapi: Psikoterapide amaç sizi takıntıya varan düşüncelere iten korkular ve kaygılar ile yüzleştirmektir.
  • İlaç tedavisi: İlaç tedavisinde beyinde bulunan kimyasalların dengesini değiştiren antidepresan ilaçlar kullanılır.

Psikoterapi

Psikoterapi, obsesif kompulsif bozukluğu olan kişiler için uygun bir tedavidir. Genellikle bir psikoterapi türü olan bilişsel davranışçı terapiden faydalanılır. Maruz bırakma ve tepki önleme, tercih edilen bilişsel davranışçı terapi tipidir. Bu tedavide aşağıdakiler uygulanır:

  • Psikoterapide, problemleriniz tam olarak ayrıştırılır. Düşünceleriniz, duygularınız ve eylemleriniz olmak üzere üç bölüme ayrılan sorunlar ortaya çıkartılır.
  • Korkularınızla yüzleşmeniz ve obsesyonlarınızın kompulsif davranışlara neden olmadan kontrol altında tutulması amaçlanır.

İlaç tedavisi

Seçici serotonin geri alım inhibitörlerini (SSRI’lar), OKB ile ilişkili belirtilerin azaltılmasında etkilidir. Bu ilaçlar, OKB tedavisinde depresyonda verilen dozdan daha yüksek günlük dozda verilir. İlaca başladıktan sonra kişinin etki görmesi için 8 ila 12 hafta geçmesi gerekir fakat bazı hastalarda bu süre daha kısa olabilir. Kişinin bu ilaçlardan tam verim alması için en az bir yıl kullanması gerekir.

OKB belirtileri SSRI tipi antidepresanlarla iyileşmez ise doktorlar antipsikotik tedavisine geçebilirler. Ancak antipsikotiklerin OKB üzerinde ne kadar etkili olduğu net olarak bilinmemektedir.

İlaçların olası yan etkileri şunlardır:

  • Heyecanlı ve endişeli hissetmek
  • İshal veya kabızlık gibi sindirim sistemi sorunları
  • Uyku problemleri
  • Baş dönmesi
  • Baş ağrısı
  • Cinsel arzuda azalma

Yan etkiler vücudunuz ilaca alıştıktan sonra birkaç hafta içerisinde iyileşecektir. Bununla beraber bazı yan etkiler uzun süreli olabilir.

Diğer tedaviler

2018 yılında FDA (Amerika Gıda ve İlaç İdaresi), yetişkinlerde OKB tedavisinde Transkraniyal Manyetik Stimülasyonu (TMS) tedavisini onaylamıştır. Bu tedavide beyindeki nöronlar yani sinir hücreleri uyarılır.

Kaynakça

1- OCD

2- Obsessive Compulsive Disorder

3- OCD Treatment

 

Reklam

1 YORUM

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

SON EKLENENLER

Avokado Saç Maskesi Nasıl Yapılır? Avokado ile Yapabileceğiniz 5 Farklı Saç Maskesi!

Son zamanların popüler diyet meyvesi avokadonun cilt ve saç için de son derece faydalı olduğunu biliyor muydunuz? Avokado saç bakımı için kullanabileceğiniz en etkili...

Badem Yağı ve Cilt Bakımı: Badem Yağı Yüze Sürülür Mü?

Badem yağı çoğunlukla saç bakımı ile kaş ve kirpik gürleştirme gibi amaçlarla kullanılır. Ancak iyi bir nemlendirici olan badem yağının kullanımı bunlarla sınırlı değildir....

Kuru ve Yıpranmış Saçlar İçin 6 Mucizevi Yağ

Kuru ve yıpranmış saçlar birçok kadının karşılaştığı kozmetik problemlerden biridir. Özellikle sık sık fön makinesinin kullanılması, boyama işlemleri ve klorlu su saçın yıpranmasına ve...

Saçları Klordan Korumak İçin En Etkili 5 Yol

Yazın bunaltıcı havalarında havuza girmeden edemeyenlerdenseniz klorun saçı nasıl yıprattığını bilirsiniz. Klor hem boyalı saçların renginin akmasına neden olur hem de saçın kendi yapısına...

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Migrene iyi gelen bitkiler: 6 mucizevi bitki!!

Migren toplumda en sık görülen rahatsızlıklardan biridir. Sokağa çıkıp rastgele insanlara sorsanız, belki de 5 kişiden birinde migren şikayetleri olduğunu görebilirsiniz. Başın...

Hafif Sebze Yemekleri: Sebzeli Pilav

Hafif sebze yemekleri serisinden klasik bir lezzet: sebzeli pilav. Yapımı kolay, lezzeti ise efsane bu tarifi hem tek başına ana öğün gibi...

Kolay Bir Atıştırmalık: Mozzarellalı Domates Tava

Mozzarellalı domates tava harika bir atıştırmalık. Yapımı son derece basit ancak bir o kadar da lezzetli. Hafif, kolay ve lezzetli ara öğün...

Birinci Sınıf Bir Lezzet: Domatesli Brokolili Makarna

Makarna yemekleri basit ve sıradan bulunur. Oysa ki çeşitli sebzeler ve çeşnilerle bir kombinasyon oluşturulduğunda makarnadan birinci sınıf ve son derece özel...

Hafif Sebze Yemekleri: Fırında Kaşarlı Karnabahar

Karnabahar doğru pişirildiği takdirde oldukça lezzetli bir sebzedir. Bununla beraber klasik karnabahar yemeği size yavan gelebilir ve değişik lezzetler katarak karnabaharı mutfağınıza...