Ana Sayfa A’dan Z’ye Hastalıklar Osteoporoz (Kemik erimesi): Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Osteoporoz (Kemik erimesi): Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Osteoporoz nedir?

Halk arasında kemik erimesi olarak bilinen osteoporoz, kemik yoğunluğunda azalmanın olmasıdır. Bu azalmadan ötürü kemiklerde güçsüzlük ve hatta kırılma meydana gelebilir. Osteoporoz, kemiğin bir sünger gibi gözenekli olmasına neden olur. Bu durum kemiği zayıflatır ve kemiklerde sık kırılmalara neden olur.

Normal bir kemikte, kemiği güçlü hale getiren protein, kolajen ve kalsiyum bulunur. Kemik erimesi söz konusu olduğunda normalde kemiği etkilemeyecek olan bir durum kemiğin kırılmasına neden olabilir. Kemik erimesinden en çok, omurga, kalça, kaburga ve bilekler etkilenir. Ancak iskeletteki her kemik osteoporozdan etkilenebilir.

Osteoporozun nedenleri nelerdir?

Aşağıdaki risk faktörleri osteoporoz gelişme olasılığını arttırmaktadır:

  • İnce kemik yapısı
  • Beyaz ırktan veya Asyalı olmak
  • Sigara içmek
  • Kadın olmak
  • Ailede osteoporoz hikayesi olması
  • Kalsiyum açısından fakir yiyeceklerle beslenme
  • Egzersiz yapmama
  • Aşırı alkol tüketimi
  • Kötü beslenme
  • Malabsorpsiyon (bağırsak hastalıkları vb. nedenlerle besinlerin yeterince emilememesi)
  • Kemoterapi (yumurtalıklara zarar verip erken menopoza neden olabilir)
  • Romatoid artrit vb. nedenlerle kronik enflamasyon
  • Kadınlarda düşük östrojen seviyeleri
  • Erkeklerde düşük testesteron seviyeleri (hipogonadizm)
  • Erken menopoz
  • Hiperparatiroidizm (paratiroid bezinin aşırı çalışması)
  • Hipertiroid (tiroid bezinin aşırı çalışması)
  • Osteogenez imperfekta, homosistinüri,  marfan sendromu, osteoporoz-psödoglioma sendromu ve Ehlers-Danlos sendromu gibi hastalıklar da dahil olmak üzere kalıtsal bağ dokusu bozuklukları
  • D vitamini eksikliği (Kalsiyumun emilebilmesi için vücut D vitaminine gereksinim duyar)
  • Heparin, fenitoin, fenobarbital  ve prednizon gibi  kortikosteroidlerin uzun süreli kullanımı

Osteoporozun belirtileri nelerdir?

Osteoporoz yıllarca herhangi bir semptom olmadan ilerleyebilir çünkü osteoporoz kemik kırılmaları başlayana kadar herhangi bir semptoma neden olmayabilir. Ayrıca, kemik erimesi hiç belirti vermeden yıllarca teşhis edilmeden durabilir.

Hastalar kendini ağrıyla belli eden bir kırıkları olmadıkça kemik erimesi hastası olduklarının farkına varmayabilirler. Kemik erimesi kaynaklı kırıklarda temel semptom ağrıdır. Her zaman olmasa da kemik erimesi aşağıdaki belirtilerle ortaya çıkabilir:

  • Sırt ağrısı
  • Kademeli olarak boy kaybı ve duruşta eğrilme
  • Omurga, bilek veya kalça kırıkları

Osteoporoz nasıl teşhis edilir?

Doktorunuz aile öykünüzü ve tüm risk faktörlerini değerlendirecek ve eğer osteoporozdan şüphelenirlerse, kemik taraması isteyecektir. Bu kemik taramasına DEXA denir ve DEXA taramasında osteoporoza bağlı kırık riski çıkabilir. İki tür cihaz ile DEXA taraması yapılabilir:

Bu cihazlardan biri sabittir ve kişi bir masanın üzerinde uzanırken kalça ve omurga kemik mineral yoğunluğu ölçülür. Diğer cihaz ise mobildir ve kişinin bilek, topuk veya parmaktaki kemiği ölçülür.

Osteoporoz nasıl tedavi edilir?

Kemik erimesi tedavisinin amacı, kemik kaybını azaltmak ve kemik yoğunluğunu ve gücünü artırarak kemik kırıklarını önlemektir. Osteoporozun erken dönemde tespit edilmesi ve zamanında tedavi edilmesi kırık riskini önemli ölçüde azaltabilir.

Ancak osteoporozun zayıflattığı kemiği tamamen eski haline getirmek mümkün olmayabilir. Bu nedenle, osteoporozun önlenmesi tedavi kadar önemlidir. Kemik erimesi tedavisinde kullanılan, kemik kaybını durduran ve kemik gücünü arttıran ilaçlar şunlardır:

  • risedronat,
  • alendronat,
  • ibandronat,
  • raloksifen,
  • zoledronat,
  • kalsitonin,
  • zoledronat,
  • tertiparid

Tedavi boyunca ayrıca kalsiyum ve D vitamini takviyeleri verilebilir. Buna ek olarak ağrı kesiciler reçete edilebilir ve fizik tedavi uzmanından yardım alınabilir.

Hastaya doğru duruş şekilleri öğretilebilir ve kas güçlendirici egzersizler yaptırılabilir. Kemik erimesi için en uygun egzersizler yürüyüş, tenis, merdiven çıkma ve aerobik gibi aktivitelerdir.

Osteoporoz önlenebilir mi?

Aşağıdaki faktörlere dikkat edilmesi osteoporozun önlenmesi ve tedavi edilmesinde kati önem taşır:

  • Çocukluktan itibaren sağlıklı bir diyetle beslenmek
  • Sigarayı bırakmak,
  • Aşırı miktarda alkol almamak,
  • Düzenli egzersiz yapmak
  • Düzenli olarak güneş banyosu yapmak
  • Yeterli kalsiyum ve D vitamini içeren bir beslenme diyeti uygulamak

Kaynakça

Study of vitamin D supplementation in people over 65 years in primary care / Pharmacological management of osteoporosis in postmenopausal women / Osteoporosis: A review of treatment options / Osteoporosis

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Tolegen Effluvium Hakkında Her Şey

Telogen Effluvium Nedir? – Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

0
Telogen effluvium nedir? Telogen effluvium bir saç dökülmesi tipidir ve diffüz alopesi örneğidir. Alopesi ise tek başına saç dökülmesi anlamına gelir. Eğer bu saç dökülmesi...