Ana Sayfa A’dan Z’ye Hastalıklar Osteoporoz Risk Faktörleri Nelerdir? Kemik Erimesi Önlenebilir Mi?

Osteoporoz Risk Faktörleri Nelerdir? Kemik Erimesi Önlenebilir Mi?

Osteoropoz nedir?

Osteoporoz kemiğin normalden çok daha zayıf olduğu bir bozukluktur. Yaygın olarak görülen osteoporozda kemiklerin kırılma olasılığı da artmıştır. Ufak bir düşme nedeniyle bile kemik kırılması meydana gelebilir.

Kemik, sürekli olarak yenilenen bir dokudur. 40lı yaşlardan itibaren bu yenilenme azalır ve daha çok kemik yıkımı başlar. Bundan dolayı kemikler incelir ve zayıflar. Özellikle monepozdan sonra kemik erimesi daha da hızlanır. Erkeklerde ise ancak 70 yaş civarında kemik erimesi belirgin hale gelir.

Kemik erimesi genellikle kemik kırılması yaşayana kadar fark edilmeyebilir. Bunun nedeni belirgin semptomlara neden olmamasıdır. Ancak kıyafetlerin normalden daha uzun durması kemiklerde yıkıma işaret edebilir. Yaşla beraber kemik kaybı olması normaldir fakat osteoporoz derecesinde kemik kaybı gelişmesi de önlenebilir.

Benzer yazılar: Kemik Erimesi Nedir: 10 Maddede Kemik Erimesi!

Osteoporoz risk faktörleri

Sigara: Sigara kalp hastalığı, akciğer hastalıkları ve kanser riskini arttırmasının yanında osteoporoz ile de ilişki bulunmuştur. Sigaranın kemik kırıldıktan sonraki iyileşme sürecinde de negatif etkileri vardır.

Sigaranın osteoporoza katkısı, kalsiyum emilimi ile ilgili hormonlarda azalmaya neden olmasıyla ilgilidir. Kalsiyum eksikliği kemik yoğunluğunu etkilediği için bu büyük bir sorundur. Ayrıca sigara içenlerde kan dolaşım sorunu olduğu için bu kemiğe giden kan miktarında azalmaya neden olur. (1)

Alkol: Özellikle ergenlik ve genç yetişkinlik döneminde yoğun olarak alkol alınmasının ileride kemik erimesi riskini arttırdığı belirtilmektedir. Daha sonra alkol kullanımına son verilse dahi bu dönemde kemiğe gelen zarar daha sonra düzeltilemez. Bununla beraber orta dereceli alkol kullanımının kemik yoğunluğunu nasıl etkilediğine dair kesin bir şey söylenememektedir. (2)

Östrojen eksikliği: Östrojen eksikliği, osteoporoz risk faktörleri arasında ilk sıralarda yer alır. Östrojen, iskelet gelişiminde önemlidir. Kadınlarda özellikle menopoz sonrasında östrojen hormonunun azalması osteoporozun gelişimini hızlandırır.

Östrojenin, bağışıklık sistemi ve kemik hücrelerine doğrudan etki ettiği ve bu şekilde kemik yoğunluğu üzerinde düzenleyici görevleri olduğu belirtilmektedir. (3). Menopoz haricinde östrojen seviyelerini etkileyen nedenler arasında, amonere, yumurtalıkların alınması ve kemoterapi bulunur.

Kronik hastalıklar: Bazı kronik hastalıklar bağırsakta emilim sorunlarına neden olabilir. Bunlardan biri de Crohn hastalığıdır. Bağırsaktan emilim sorunları olması kalsiyum ve D vitamini eksikliğine neden olabilir. Bu da doğrudan osteoporoz riskini arttırır.

Ayrıca kronik karaciğer hastalığı da D vitamini eksikliği ve hormonal sorunlara neden olabilir ve kemik yoğunluğunda azalma ile de ilişkilendirilmiştir. Kronik karaciğer hastalığı olan hastaların % 50’sinde osteoporoz geliştiği bildirilmiştir. (4)

D vitamini eksikliği: D vitamini kalsiyumun emilmesi için gereklidir. Eksikliği durumunda kalsiyum emiliminde de sorunlar yaşanacaktır. Bu nedenle D vitamini dolaylı olarak osteoporoza neden olabilir.

Diyetinizde yeterli D vitamini olmaması veya Çölyak hastalığı gibi emilim sorununa neden olan bir hastalığınızın olması D vitamini eksikliğine neden olabilir. (5)

Hiperparatiroidizm: Hiperparatiroidizm, paratiroid bezinden aşırı miktarda paratiroid hormonunun üretildiği bir hastalıktır. Paratiroid bezleri vücudumuzdaki kalsiyum seviyelerini belirler.

Normalde kemiklerimizde depolanan kalsiyum, paratiroid hormonunun çok fazla salgılanmasıyla, kemiklerimizden kana gönderilir. Bu durum kemik yoğunluğunu azaltarak kemiklerimizi zayıflatır ve osteoporoza neden olur. (6)

Bazı ilaçlar: Bazı ilaçlar uzun dönem kullanıldıklarında kemik metebolizmasını etkiler ve osteoporoza neden olabilirler. Bu ilaçlar şunlardır:

– Prednizon gibi kortikosteroidler

– Fenitoin ve fenobarbital gibi antiepileptik ilaçlar

– Goserelin asetat ve leuprolid asetat gibi gonadotropin salgılatıcı hormon agonistleri (GnRH agonistleri).

– Heparin gibi kan incelticiler.

– Anastrozol ve letrozol gibi aromataz inhibitörleri

– Lansoprazol gibi proton pompası inhibitörleri (7)

  • Ayrıca ileri yaş, kadın olmak, ailede osteoporoz öyküsü, dengesiz beslenme, fiziksel olarak aktif olmamak, amonere (adet görmeme), menopoz ve hipertiroidi osteoporoz riskini arttırır.
  • Sigarayı bırakarak, alkol almayarak, düzenli egzersiz yaparak, D vitamin ve kalsiyum seviyelerinizi sürekli kontrol ettirerek ve eksiklikleri halinde takviye alarak ve kullandığınız ilaçlara dikkat ederek kemik erimesini önleyebilirsiniz.

Kaynakça

Smoking and Bone Health / Alcohol and Other Factors Affecting Osteoporosis Risk in Women / The mechanisms of estrogen regulation of bone resorption / What Is Osteoporosis / Osteoporosis / The use of calcium and vitamin D in the management of osteoporosis / Osteoporosis / Medication-induced osteoporosis: screening and treatment strategies

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Tolegen Effluvium Hakkında Her Şey

Telogen Effluvium Nedir? – Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

0
Telogen effluvium nedir? Telogen effluvium bir saç dökülmesi tipidir ve diffüz alopesi örneğidir. Alopesi ise tek başına saç dökülmesi anlamına gelir. Eğer bu saç dökülmesi...