Parkinson Hastalığının Komplikasyonları Nelerdir?

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır. / Okuma süresi: 5 dk 58 sn

0
50
Parkinson hastalığının neden olduğu hastalıklar
Parkinson hastalığı hem fiziksel hem de bilişsel düzeyde rahatsızlıklara neden olur

Parkinson hastalığı sinir hücrelerinin zarar görmesi neticesinde ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Biz bu makalemizde Parkinson hastalığının komplikasyonları üzerine yoğunlaşacağız.

Parkinson hastalığı nedir?

Parkinson hastalığı, beyinde substantia nigra adı verilen bölgeyi etkileyen nörodejeneratif bir bozukluktur. Beynin bu bölgesindeki nöronlar dopamin salgılarlar. Bu nöronların zarar görmesi neticesinde Parkinson hastalığında karakteristik olarak görülen hareket katılığı ve titreme gibi motor bozukluklar ortaya çıkar.

Parkinson hastalığının belirtileri nelerdir?

Parkinson hastalığının komplikasyonlarına geçmeden önce olası semptomlara bir göz atalım. Parkinson semptomları genellikle yıllar içinde yavaş yavaş gelişir ve ilerler. Semptomlar ve semptomların ciddiyeti kişiden kişiye değişir. Fakat genel olarak görülen semptomlar şunlardır:

  • Titreme (özellikle ellerde ve istirahat halindeyken)
  • Bradikinezi (hareketlerin yavaşlaması)
  • Ekstremite sertliği
  • Yürüme ve denge sorunları

Parkinson hastalığı 1’den 5’e aşamalara ayrılır. 1. aşama semptomların en hafif seyrettiği aşamayken 5. aşama semptomların en ağır seyrettiği ve hastanın artık bakıma muhtaç olduğu dönemdir.

Benzer yazılar: Parkinson Hastalığının Evreleri Nelerdir?

Parkinson hastalığının komplikasyonları nelerdir?

Parkinson hastalığının komplikasyonları hem fiziksel, hem psikolojik hem de bilişsel düzeyde değerlendirilir.

Depresyon ve anksiyete

Parkinson hastalarında depresyon ve anksiyete şikayetlerine sık rastlanır. Hatta hastalık süreleri boyunca Parkinson hastalarının yarısının depresyon veya anksiyete şikayetleri yaşadığı görülür. Esasen depresyon ve anksiyete kronik hastalıkları olan insanlarda sık görülen komplikasyonlardır fakat bu komplikasyonlar Parkinson hastalığında daha da sık görülür.

Bunun nedeni Parkinson hastalığının beyin kimyası üzerindeki etkileri olabilir. Parkinson hastalığında beyinde dopamin salgılayan nöronların zarar gördüğünü söylemiştik. 2017 yılında yapılan bir araştırmada, Parkinson hastalarında ortaya çıkan depresyonun sadece hastalık teşhisinden ötürü oluşmadığı fakat Parkinson hastalığında söz konusu nörodejenerasyonla ilgili olduğu belirtilmiştir. Hatta kişide görülen titreme gibi motor semptomlardan bile önce ilk belirtilerden biri olarak depresyon ve anksiyete görülebildiği belirtilmiştir. (1) Buna dayanarak Parkinson hastalığında depresyon ve anksiyeteyi hastalığın semptomu olarak da görebiliriz diyebiliriz.

Düşme

Parkinson hastalığında motor semptomlar olduğunu söylemiştik. Bu semptomlar hareket katılığı, geçici olarak donma, kaslarda sertleşme ve titreme olabilir. Tüm bu semptomlar kişinin hareketlerini kısıtladığı gibi denge bozukluğuna da yol açabilir. Denge bozukluğundan ötürü ağır yaralanmalar hatta ölüme neden olabilecek şekilde düşme bile mümkündür.

Bazı araştırmalara göre Parkinson hastalarının yarısından fazlası en azından bir kere düştüklerini belirtmektedirler. Parkinson hastalarında düşme ihtimali oldukça yüksek olduğu için, ciddi bir sakatlık oluşma ihtimali de yükselmiştir. Sık sık düşmenin nedeninin ise postüral dengesizlik ile ilgili olduğu belirtilmektedir (2), (3).

Yorgunluk

Parkinson hastalarının büyük bir kısmı yorgunluk şikayetinden bahsetmektedir. Yorgunluğun Parkinson hastalığına işaret eden bir semptom mu yoksa hastalığın gidişatından kaynaklanan bir komplikasyon mu olduğu ise tartışma konusudur. Bu sorunun cevabını vermek için 2016 yılında yapılan bir araştırmadan bahsetmek istiyoruz.

Araştırmada birden fazla çalışma incelenmiş ve Parkinson hastalığında yorgunluğun hastalığın birincil semptomlarından biri olduğu belirtilmiştir. Yorgunluğun, bazal gangliyondaki anormallikler, dopamin ve serotonin gibi nörotransmiterlerin dengesizliği ve nöroenflamasyon gibi durumlarla ilişkili olduğu belirtilmiştir (4).

Bilişsel sorunlar

Bilişsel fonksiyonlar yaşla beraber herkeste gerilemeye başlayabilir ancak Parkinson hastalığında bu durum yaşla ilişkilendirilemeyecek kadar belirgindir. Parkinson hastalığında görülen bilişsel bozukluklar, konsantrasyon bozukluğu, görsel ve uzamsal becerilerde bozulma, düşünmenin yavaşlaması, sözcükleri hatırlamakta zorlanma, genel olarak hafızada zayıflama ve yeni bilgi edinmede zorlanmadır.

Bilişsel sorunlar, Parkinson hastalığında motor bir sorun olmamakla beraber yaygın bir komplikasyon olarak tanımlanır. Bilişsel bozukluklar Parkinson hastalığının ileri evrelerinde görülür. Bilişsel fonksiyonlar açısından Parkinson hastalarının bazılarında hafıza daha çok etkilenirken, bazı hastalarda görsel ve uzamsal veya yürütücü işlevler gerileyebilir. (5)

Yutma ve konuşma sorunları

Parkinson hastalığı ağız ve çene kaslarınızı etkileyebileceği ve bu bölgelerin güçsüzleşmesine neden olabileceği için yutma sorunlarına da neden olabilir. Hastalar yemek yemekte zorlanabilir; hatta yemekler boğazına takılabilir. Sıvı içerken de kontrol edemeyecekleri için akciğerlerine sıvı kaçabilir. Bu nedenle zatürre bile olabilir.

Ayrıca Parkinson hastalarında tükürük üretimi de değişmiştir. Çok az veya çok fazla tükürük üretebilirler. Tükürüğün çok az olması da ağız sindirimini etkileyeceğinden hasta çiğneyip yutmakta zorlanabilir. Özellikle katı yemekler ve oldukça sıvı olan yemekler hastalar için oldukça zorlayıcı olur. Ağız ve çene kaslarındaki sorunlardan ötürü kişide konuşma sorunları da oluşur. Kişi anlaşılmaz bir şekilde ve oldukça yavaş konuşur (6).

Uyku sorunları

Parkinson hastalarının büyük bir kısmında uyku sorunları görülür; hatta Parkinson hastalığının motor bozukluklar dışında en yaygın görülen semptomlarından biridir. Uyku sorunları ayrıca Parkinson hastalığının tedavisinde kullanılan ilaçların yan etkisi olarak da oluşabilir. Fakat bundan bağımsız olarak beynin uykuyu düzenleyen bölümlerinin zarar görmesi de söz konusudur.Yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen uyku sorunları şunlardan oluşur:

  • İnsomnia (uyuyamama)
  • Gündüz gelen uyku ayakları
  • Huzursuz bacak sendromu
  • REM uykusu bozukluğu (7)

Bunların dışında görülen komplikasyonlar şunlardır:

⁃ Mesane sorunları (idrar yapma güçlüğü ve idrarını tutamama gibi)
⁃ Bağırsak sorunları (bağırsaklarda yavaşlamadan ötürü kabızlık)
⁃ Cinsel bozukluk (cinsel arzuda azalma veya erekte olamama)
⁃ Ağrı (beyinde ağrıyı işleyen bölümlerde sorunlar ve kas kasılmaları)
⁃ Tansiyon sorunları (ayağa kalktığında tansiyon düşmesi gibi)
⁃ Koku alma sorunları

Kaynakça

Neurobiology of Depression and Anxiety in Parkinson’s Disease / Recurrent Falls in Parkinson’s Disease: A Systematic Review / Falls and Parkinson’s disease / The Pathophysiology of Fatigue in Parkinson’s Disease and its Pragmatic Management / Profile of Cognitive Impairment in Parkinson Disease / Speech and Swallowing in Parkinson’s Disease / Sleep disorders in Parkinson’s disease

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin