Rezene: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır. Okuma süresi: 7 dk 40 sn

0
92
Rezene süt, kilo, demans
Rezene

Genel bilgiler

Latince adı Foeniculum vulgare olan rezene, maydanozgiller familyasından, Akdeniz havzasına özgü, iki yıllık, 1 m yüksekliğe kadar uzayan bir bitkidir. Rezenenin tüm kısımları aromatiktir ve çok sayıda çatallaşan ipliğimsi yaprağa sahiptir.

Küçük sarımsı çiçekleri vardır ve meyveleri yaklaşık 6 mm uzunluğunda oval ve yeşilimsi veya sarımsı kahverengidir. Rezenenin tohumlarının tadı anasonun tadına benzer.

Bu bitki, Türkiye’de Kuzeydoğu Anadolu Bölgesinde kendiliğinden yetişir fakat Türkiye’nin hemen her yöresinde rezene yetiştirilebilir. Türkiye’de yetişen türü tatlı rezenedir ve bir hayli kalitelidir.

Dünyanın birçok yerinde kullanılan ve besin içeriği ve antioksidanları oldukça zengin olan rezenenin içerisinde C vitamini, niasin, tiamin, riboflavin, B6 vitamini, demir, fosfor, çinko, potasyum, kalsiyum, magnezyum ve manganez bulunur.

Biz bu makalemizde zengin vitamin, mineral ve antioksidan içeriğine sahip rezene hakkında detaylı bilgiler vereceğiz ve sizleri olası faydaları ve zararları ile ilgili olarak aydınlatmaya çalışacağız.

Rezene nasıl kullanılır?

Rezenenin yağı ve tohumu, dünyanın birçok yerinde yiyecek ve içeceklerde aroma olarak kullanılır. Rezenenin esansiyel yağının kendine has anasonu çağrıştıran kokusu onu et ve balık yemekleri, dondurma ve alkollü içecekler için harika bir çeşni haline getirir.

Üretim alanında, rezene yağı, sabun ve kozmetiklerde koku bileşeni olarak kullanılır.

Rezeneyi çay, infüzyon veya dekoksiyon yöntemleriyle demleyebilirsiniz.

Rezene çayı nasıl yapılır?

  • 1 fincan suyu kaynatınız ve kaynadıktan sonra altını kapayınız.
  • 1 tatlı kaşığı rezeneyi kaynamış suya atınız.
  • Karışımı bir köşede 8 ila 10 dakika kadar demleyiniz.
  • Ilındıktan sonra içebilirsiniz.

Rezene infüzyonu:

  • İnfüzyonu hazırlamak için kapağı kapanabilen bir kavanoza 1 çorba kaşığı rezene koyunuz.
  • 1 su bardağı su kaynattıktan sonra rezenenin üzerine koyunuz ve kavanozun kapağını sıkıca kapatınız.
  • İnfüzyonunuzu yarım saat ila 1 saat arasında bekletebilirsiniz.
  • Arzu ederseniz rezene oranına göre su miktarını da arttırıp daha fazla infüzyon hazırlayabilirsiniz.

Rezene dekoksiyonu:

  • Bir fincan soğuk suyu çaydanlığa koyunuz.
  • Bir veya iki çorba kaşığı rezeneyi soğuk suya katınız.
  • Çaydanlığı ocağa koyunuz ve 15 ila 45 dakika kadar ağır ateşte kaynatınız.
  • Son olarak rezeneyi süzünüz ve dekoksiyonunuzu kapalı bir kaba koyunuz.
  • Dekoksiyonunuzu buzdolabında 48 saate kadar saklayabilirsiniz.

Rezeneden hazırladığınız dekoksiyonu duş suyuna katıp duş da alabilirsiniz.

Rezene faydaları

Geleneksel olarak kullanımı

Rezene, Ayurveda, Unani ve Siddha gibi geleneksel tıbbi uygulamalarda ve Hindistan’ın ve İran’ın alternatif tıp sistemlerinde kullanılmaktadır. Rezenenin kökü, meyvesi, yaprakları ve tohumları farklı şekillerde hazırlanarak birçok hastalığa karşı tedavi amacıyla kullanılır.

Bu bitki geleneksel olarak hazımsızlık ve gaz gibi sindirim sistemi sorunları, öksürük ve bronşit gibi solunum sistemi sorunları, üreme ve hormon sistemi sorunlarına karşı, kadınların menopoz sonrası yaşadıkları vajinal semptomlara karşı kullanılmış bir bitkidir. Herbalistler rezeneyi özellikle mide rahatsızlıkları ve hazımsızlık gibi durumlar için kullanmıştır.

Rezene bitkisinin bilimsel araştırmalara dayanan faydaları

Regl

Rezenenin regl döneminin kolay geçmesini sağlayan özellikleri olabilir. 2012 yılında yapılan bir araştırmada, rezenenin dismenore yani ağrılı adet görme sorunları üzerinde etkili olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırmada dismenore sorunu olan 60 kadına, regl döneminden itibaren 3 gün boyunca günde 4 defa 30 mg rezenenin ekstraktı verilmiştir.

Araştırmada hem plasebo alanlarda hem de rezene alanlarda semptomlarda iyileşme görülmüştür. Fakat rezene alan grupta görülen iyileşme plasebodan çok daha yüksektir. Bu çalışmaya dayanarak rezenenin regl sancılarında başvurulacak bitkilerden biri olduğunu söyleyebiliriz.

Enflamasyon

Rezenenin içerisinde bulunan uçucu yağda, rosmarinik asit, klorojenik asit, kuersetin ve apigenin gibi birçok antioksidan polifenol bulunur. Antioksidan polifenollerin antienflamatuvar etkileri vardır; yani vücuttaki iltihapla savaşır.

Esasen enflamasyon vücudun kendisini iyileştirmek için başlattığı bir süreçtir fakat kronik hale geldiği zaman tehlikeli olmaya başlar. Kronik enflamasyon, diyabet ve kalp hastalıkları gibi kronik hastalıklara ve kansere neden olabileceği için, rezenenin yoğun antienflamatuvar özellikleriyle faydalı olabileceğini söyleyebiliriz.

Bu da ilginizi çekebilir: Pelin Otu: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Kolik

Sindirim sistemini rahatlatmak için ve gaz sancılarına karşı kullanılan bu bitki bebeklerdeki kolik sancısında faydalı olabilir. 1993 yılında yapılan bir çalışmada, kolik sancısına karşı rezene çayı verilen bebeklerin %57’sinde kolik sancısı büyük oranda iyileşmiştir.

Benzer yazılar: Bebeklerde Kolik Sancısı Nasıl Geçer?

Kilo

Rezeneden yapılan çay doğrudan kilo vermenizi sağlamayabilir fakat iştahınızı kapatıp tokluk hissi vererek kilo kontrolüne yardımcı olabilir.

2015 yılında yapılan bir araştırmada rezene çayı tüketiminin iştah üzerindeki etkileri incelenmiştir. Rezene çayının iştahı azalttığı ve yemeklerden sonra tokluk hissini arttırdığı görülmüştür. Zayıflamak için rezeneden faydalanmak istiyorsanız yukarıda verdiğimiz tarife göre rezene çayı hazırlayabilir ve bu çayı günde 2 defa tüketebilirsiniz.

Demans ve Alzheimer

Demans ve Alzheimer bilişsel yeteneklerin azaldığı ve hafıza sorunlarının belirgin olduğu nörodejeneratif (beyindeki sinir hücrelerinin zarar gördüğü hastalıklar) rahatsızlıklardır.

Rezenenin 50, 100 ve 200 mg/kg oranlarındaki dozları amnezik yani hafıza kaybı yaşayan sıçanların hafızaları üzerinde iyileştirici etki göstermiştir. Bu araştırmaya dayanarak rezene ekstresinin bellek üzerinde olumlu etkileri olduğu ve Alzheimer ve demans gibi bilişsel gerileme ve hafıza kayıplarının eşlik ettiği hastalıklarda faydalı olabileceği söylenebilir.

Diğer

  • Rezene, kadın hormonları üzerinde etkili olabilir ve prolaktin düzeyini yükselterek hamile kadınlarda süt salgısını arttırabilir veya kısırlığa karşı kullanılabilir.
  • 2015 yılında sıçanlar üzerinde yapılan bir araştırmada, rezenenin ekstraktının östrojen, progesteron ve prolaktin seviyelerini arttırabildiği görülmüştür. Bu bulgulara dayanarak çalışmayı yapanlar rezenenin kısırlık tedavisinde kullanılabileceğini belirtmiştir.
  • Sıçanlar üzerinde yapılan bazı araştırmalar rezenenin kan şekerini kontrol etmek için kullanılabileceğini desteklemektedir. Esasen herbalistler de rezeneyi bu amaçla kullanırlar. Ancak bu araştırmada bu etkisinin insanlar üzerinde incelenmediğini belirtmeliyiz.
  • Rezenenin 2000 mg / kg dozunda esktresinin ağrı kesici özellik gösterdiği tespit edilmiştir.

Rezene zararları

Normal miktarlarda kullanıldığında rezenenin bilinen bir zararı yoktur. Ancak uzun süre kullanıldığında mideyi rahatsız edebilir.

Bu bitki östrojene duyarlı hastalıklarda zararlı olabilir çünkü östrojen gibi davranabilir veya östrojen seviyelerini arttırabilir. Östrojene duyarlı hastalıklar arasında endometriozis, rahim kanseri ve meme kanseri bulunur. Östrojene duyarlı bir hastalığınız olup olmadığını öğrenmek için doktorunuza danışabilirsiniz.

Rezenen östrojen ve prolaktin seviyelerini arttırabileceği için rahme etki edebilir; bu nedenle hamilelik döneminde kullanmanız tavsiye edilmez. Rahme etki eden bitkiler rahim kasılmalarını uyararak erken doğuma neden olabilir.

Ancak prolaktini arttırabileceği için süt salgısını da arttırabilir; bu nedenle emzirme döneminde kullanılabilir.

Rezene etkileşimleri

Östrojen ve östrojen içeren doğum kontrol hapları rezene ile etkileşime girebilir. Çünkü bu bitki de östrojen ile aynı etkileri gösterebilir veya östrojen miktarını arttırabilir.

Bu nedenle östrojen içeren herhangi bir ilaç kullanıyorsanız rezene kullanmanız tavsiye edilmez.

Kaynakça

Study of Foeniculum vulgare (Fennel) Seed Extract Effects on Serum Level of Estrogen, Progesterone and Prolactin in Mouse / Fennel (Foeniculum vulgare) and Fenugreek (Trigonella foenum-graecum) Tea / Foeniculum vulgare Mill: A Review of Its Botany, Phytochemistry, Pharmacology, Contemporary Application, and Toxicology / Effect of Foeniculum Vulgare Mill. (Fennel) on Menopausal Symptoms in Postmenopausal Women / Efficacy of Herbal Tea Preparation in Infantile Colic / Foeniculum vulgare Mill: A Review of Its Botany, Phytochemistry, Pharmacology, Contemporary Application, and Toxicology / Foeniculum vulgare Mill: A Review of Its Botany, Phytochemistry, Pharmacology, Contemporary Application, and Toxicology

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin