Ana Sayfa Sağlıklı Yaşam Saç Dökülmesine Neden Olan Vitamin ve Mineral Eksiklikleri

Saç Dökülmesine Neden Olan Vitamin ve Mineral Eksiklikleri

Beslenme ve saç dökülmesi arasındaki ilişki nedir?

Saç dökülmesi sorunu yaşayan hastaların çoğunluğu erkek tipi saç dökülmesi veya besin eksiklikleriyle hastaneye başvururlar. Bu nedenle saç dökülmesi sorunu yaşayan kişiler hastaneye başvurduğunda mutlaka kan testleri ve fizik muayene ile besin eksiklikleri açısından değerlendirilmelidir. Saç dökülmesi ve beslenme arasındaki ilişki inkar edilemez ve her doktorun mutlaka göz önünde tutması gereken bir durumdur.

Saç dökülmesi, protein yetersizliğinin yanı sıra mikro besin eksikliğinden de kaynaklanabilir. Saç dökülmesi olan hastalar genellikle besin takviyeleri ile saçlarının tekrar uzayıp uzamayacağını merak ederler. Aslında, hastaların birçoğu doktora bile gitmeden ve besin eksiklikleri olup olmadığını bilmeden takviyelere umut bağlarlar.

Beslenme eksikliği hem saç yapısı hem de saç büyümesi üzerinde etkili olabilir. Saç büyümesi üzerindeki etkileri arasında telojen effluvium (ani kilo kaybı veya protein alımının azalması neticesinde ortaya çıkabilir) ve niasin eksikliğinde görülen diffüz alopesi bulunur. Çalışmalar ayrıca beslenme yetersizliği neticesinde saç dökülme türleri olan kronik telojen effluvium, androgenetik alopesi, kadın tipi saç dökülmesi ve alopesi areata arasında ilişki olduğunu göstermektedir.

Benzer yazılar: HİNT YAĞININ SAÇA FAYDALARI VE UYGULANMASI İLE İLGİLİ TAVSİYELER

Saç dökülmesine neden olan vitamin ve mineral eksiklikleri

Demir

Demir eksikliği, dünyada en sık görülen besin eksikliğidir ve saç dökülmesi ile ilişkisi yaygın olarak bilinmektedir. Demirin saç büyümesini nasıl etkilediği tam olarak bilinmese de saç büyümesi sürecindeki metabolik işlemlere katkıda bulunduğu bilinmektedir. Ayrıca saç folikülünde çok sayıda gen vardır ve bu genler demir tarafından düzenleniyor olabilir.

Menopoz öncesi kadınlar, regl dönemi ağır geçen kadınlar ve sindirim sistemi kanamaları nedeniyle kan kaybeden kişilerde demir eksikliği görülme riski artar. Ayrıca emilim bozuklukları, H2 bloker mide ilacı kullanımı ve aklorhidri de risk faktörleri arasındadır. H2 blokerler mide asidini azaltarak demirin emilmesi için gerekli olan asidik ortamı engellerler. Vejetaryenler ve veganlar da et tüketmedikleri için risk grubundadır. Bunun nedeni bitkilerde bulunan demirin hayvansal proteinlerdeki demire göre daha az emilmesidir.

Benzer yazılar: DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ: NEDENLERİ, BELİRTİLERİ VE TEDAVİSİ

Çinko

Çinko, hücrelerde gerçekleşen metabolik olaylar için gerekli olan temel minerallerden biridir. Çinkonun protein sentezinde ve hücre bölünmesinde görev alan enzimlerin bir bileşeni olduğu bilinmektedir. Bu nedenle eksikliğinde saç folikülleri sağlıksızlaşabilir.

Çinko eksikliği saçların dışında birden fazla organı etkileyebilir. Çinko eksikliğinde ishal, bağışıklık bozulması ve yaraların geç iyileşmesi söz konusudur. Ayrıca tat ve kokuda da anormallikler meydana gelebilir. Çinko eksikliği nedeniyle saçların kırılganlaşması ve güçsüzleşmesi mümkündür.

Çinko eksikliği, doğuştan gelen nedenlerden kaynaklanabileceği gibi Crohn hastalığı gibi emilim sorunlarına yol açan hastalıklardan veya gastrik bypass ameliyatından sonra da ortaya çıkabilir. Ayrıca kanser hastaları, karaciğer veya böbrek sorunları olanlar, alkolik ve hamile kadınlar da risk altındadır. Valproik asit ve bazı tansiyon ilaçları da çinko eksikliğine neden olabilir. Sebzelerdeki çinko çok fazla emilemediği için vejetarjenler ve veganlar da çinko eksikliği yaşayabilirler. Bunlara ek olarak tahıllar ve baklagiller gibi fitat içeren besinler de besin emilimlerini olumsuz etkileyebilir.

Çinko eksikliği ve saç dökülmesi arasındaki ilişkiyi doğrulayan bilimsel araştırmalar olsa da çinko takviyelerinin saç büyümesi üzerindeki etkileri ile ilgili kesin bir bilgimiz yoktur. Çinko takviyesi sonrasında iyileşme yaşayan vakalar sınırlıdır.

Niasin

Niasin eksikliğinden kaynaklanan pellagranın belirtilerinden biri de saç dökülmesidir. Pellagra, niasin gıda takviyeleri olarak sunulduktan sonra daha az görülen bir sağlık sorunudur. Kronik alkol kullanımı bu rahatsızlığın en sık görülen nedenidir. Ayrıca emilim bozuklukları ve izoniazid gibi ilaçlar da niasin eksikliğine yol açabilir. Bununla beraber saç dökülmesi nedeniyle hastaneye başvuran hastalarda niasin seviyeleri ile ilgili bir bilimsel çalışma tespit edilememiştir.

Selenyum

Selenyum, oksidatif hasara karşı koruyan bir besin maddesidir ve saç foliküllerinin yapımında da rolü vardır. Selenyum eksikliği olan sıçanlarda saçların seyrekleştiği ve geç uzadığı görülmüştür. Selenyum eksikliği, toprağındaki selenyum miktarı düşük olan Çin ve Tibet gibi yerlerde yaşamak, hemodiyaliz, HIV ve emilim bozukluklarından ötürü ortaya çıkabilir. Bu konuda insanlar üzerine yapılan çalışmalar sınırlı olsa da selenyum takviyesi kullandıktan sonra saçları uzayan bir çocuk ile ilgili araştırma vardır.

Esansiyel yağ asitleri

Çoklu doymamış esansiyel yağ asitlerinden olan linoleik asit (omega-6) ve alfa-linolenik asit (omega-3) eksikliği saç dökülmesi ve saçın renginin açılmasına yol açabilir. Bununla beraber esansiyel yağ asitlerinin saç büyümesini teşvik edip etmeyeceğine dair yeterli çalışma yoktur. Esansiyel yağ asidi eksikliğinden muzdarip bir hastada aspir yağının topikal uygulanması ile saç büyümesi görülmüştür.

Benzer yazılar: ASPİR YAĞI: FAYDALARI, ZARARLARI VE ETKİLEŞİMLERİ

D vitamini

D vitamini eksikliği sık görülen besin eksikliklerinden biridir ve saç dökülmesi ile ilişkili olabilir. Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalara göre D vitamininin saç folikülünün doğal büyüme döngüsünde görevleri vardır. Fareler üzerinde yapılan araştırmalarda D vitamini eksikliğinin saç dökülmesine neden olduğu görülmüştür. D vitamini eksikliği, yeterli miktarda güneşe çıkmama, obezite, cilt renginin koyu olması, mide bypass ameliyatı ve yağ emilim bozukluklarından kaynaklanabilir.

Benzer yazılar: D VİTAMİNİ VE BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ: D VİTAMİNİ BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİ GÜÇLENDİREBİLİR Mİ?

A vitamini

A vitamini eksikliği vücudun birçok kısmını etkilediği gibi saç köklerini de olumsuz olarak etkiler. Bununla beraber günlük alım dozunun üstüne çıkıldığı takdirde A vitamini fazlalığının toksik etkileri olduğunu ve saç dökülmesine yol açtığını gösteren araştırmalar vardır.

Örneğin 1979’da kayıtlara geçen bir vakada diyalize giren 28 yaşındaki bir kadında ani saç dökülmesi gözlenmiştir. Bu durum araştırıldığında bu kadının günde 5000 IU A vitamini takviyesi aldığı tespit edilmiştir. Saç dökülmesi için kendi başınıza A vitamini takviyesi kullanmanız ve günlük tolere edilebilir dozu aşmanız saç dökülmesine neden olabilir.

Benzer yazılar: A VİTAMİNİ: FAYDALARI, ZARARLARI VE ETKİLEŞİMLERİ

E vitamini

E vitamini eksikliği hemolitik anemiye, nörolojik belirtilere ve cilt kuruluğuna neden olabilir. Bu vitaminin eksikliği nadir görülür ancak hastada yağ emilim bozukluğu olması durumunda E vitamini eksikliği ortaya çıkabilir. Bununla beraber literatürde E vitamini takviyesinin saç dökülmesine fayda ettiğine dair çok az çalışma vardır. Ayrıca aşırı miktarda E vitamini takviyesi almak tiroid fonksiyonlarını bozacağı gibi kanama riskini de arttırır. Bunlara ek olarak aşırı miktarda E vitamini kullanımının saç büyümesi üzerinde olumsuz etkileri olduğunu gösteren çalışmalar da vardır.

Benzer yazılar: E VİTAMİNİ: FAYDALARI, ZARARLARI VE ETKİLEŞİMLERİ

Folik asit

Folatın yapay versiyonu olan folik asit birçok gıdanın içerisinde bulunur; bu nedenle eksikliği sık görülmez. Ayrıca yeşil yapraklı sebzelerin içerisinde de bol miktarda bulunur. Eksikliğinde daha ziyade megaloblastik anemi görülür. Araştırmalar ise folik asit eksikliğinin saç dökülmesine neden olduğunu göstermemektedir.

Bilimsel bir araştırmada diffüz saç dökülmesi olan 91 hastada kan folat seviyelerinde ciddi bir fark görülmemiştir. Aslında, kronik saç dökülmesi olan hastaların katıldığı bir çalışmada, hastaların yaklaşık olarak üçte birinde folik asit seviyelerinin yüksek olduğu görülmüştür.

Biotin

Biotin veya H vitamini de saç dökülmesi ile ilişkili olabilecek temel vitaminlerden biridir. Bu vitaminin eksikliği egzama gibi deri döküntülerine, saç dökülmesine ve konjunktivite neden olabilir. Yeterli biotin içermeyen bir diyetle beslenen bir bebek üzerinde yapılan bir çalışmada, periorifisyal dermatit ve diffüz alopesi belirtileri görülmüş ve biyotin takviyesi ile bu sorunların ikisi de çözülmüştür.

Bununla beraber bağırsak bakterileri yeterli düzeyde biotin üretebildiğinden biotin eksikliği nadir görülür. Ancak mide ve bağırsak florasını bozan antibiyotik kullanımı ve antiepileptik ilaç kullanımı biotin eksikliğine yol açabilir. Bununla beraber eğer biotin eksikliğiniz yok ise takviye kullanmak saç dökülmesine fayda etmez.

C vitamini

C vitamini suda çözünür bir vitamindir. Serbest radikallerin hücrelere zarar vermesini önler ve cilde esneklik veren bir protein olan kolajen sentezinde görev alır. C vitamini, ayrıca bitkilerde bulunan demirin emilmesini kolaylaştırır. Bu nedenle demir eksikliği nedeniyle saç dökülmesi sorunu olan hastaların yemeklerde beraber C vitamini alması tavsiye edilir. Bununla beraber C vitamini eksikliği ve saç dökülmesi arasında doğrudan bir ilişki olduğunu destekleyen bir çalışma veya bulgu yoktur. C vitamini portakal, kivi, patates, domates, yeşil biber ve lahana gibi meyve ve sebzelerde bol miktarda bulunur.

Benzer yazılar: C VİTAMİNİ DEPOSU OLDUĞUNU BİLMEDİĞİNİZ SÜPER 10 YİYECEK

Amino asitler ve proteinler

Protein eksiklikleri, saç incelmesi ve saç dökülmesine neden olabilir. Bilimsel bir araştırmada, demir ve çinko emiliminde görev alan temel bir amino asit olan L-lizin incelenmiştir. Demir takviyesine L-lizin eklenmesi ile kronik saç dökülmesi olan ve sadece demir takviyesinden fayda görmeyen kişilerde ferritin (demir deposu) düzeyinde düzelme olmuştur.

Saç dökülmesini önlemek için nasıl beslenmelisiniz?

Vitamin eksikliği ve saç dökülmesi arasındaki ilişkiyi destekleyen birçok çalışma bulunur. Sağlıklı ve dengeli beslendiğiniz bir diyet mutlaka vücudunuzu genel olarak sağlıklı tutacaktır. Saçların da besin eksikliklerinden etkilenmemesi mümkün değildir. Bu nedenle sağlıklı ve güçlü saçlar için mutlaka beslenmenize dikkat etmelisiniz.

Esansiyel yağ asitlerinden zengin somon ve ton balığı, keten tohumu ve yağı, ceviz, chia tohumu ve soya fasulyesi tüketebilirsiniz. Ayrıca B vitaminlerinden zengin patates ve ıspanak, et, tavuk,süt ve süt ürünleri tüketebilirsiniz. Buna ek olarak birçok sebze ve meyveden folik asit alabilirsiniz. Et, tavuk ve balık ise hem protein hem de demir ve çinko ihtiyacınızı karşılayarak saç sağlığına katkıda bulunacaktır.

Kaynakça

 

1. Diet and Healthy Hair

2. The Role of Vitamins and Minerals in Hair Loss: A Review

3. Zinc

4. Diet and hair loss: effects of nutrient deficiency and supplement use

5. The 5 Best Vitamins for Hair Loss Prevention, Based on Research

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Tolegen Effluvium Hakkında Her Şey

Telogen Effluvium Nedir? – Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

0
Telogen effluvium nedir? Telogen effluvium bir saç dökülmesi tipidir ve diffüz alopesi örneğidir. Alopesi ise tek başına saç dökülmesi anlamına gelir. Eğer bu saç dökülmesi...