Saman Nezlesi: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır. / Okuma süresi: 7 dk 28 sn

0
45
Alerjik rinit
Alerjik rinit. Resim kaynağı: Freepik

Saman nezlesi nedir?

Alerjik rinit olarak da bilinen saman nezlesi, soğuk algınlığına benzer semptomlarıyla yaygın bir durumdur. Saman nezlesinde temel semptomlar hapşırma, burunda tıkanıklık, burun akıntısı ve sinüste basınçtır. Alerjik rinit, polen gibi havada bulunan maddelere vücudun alerjik bir tepki vermesinden kaynaklanır.

Saman nezlesinin nedenleri nelerdir?

Saman nezlesinin nedeni, bağışıklık sisteminin normalde zararsız olan maddeleri hastalığa neden olabilen bir mikrop gibi algılamasıdır. Bu durumda vücut, bu yabancı maddeyle savaşmak için immünoglobulin E (IgE) adı verilen bir antikor üretir ve kimyasal olarak histamin salgılar.

Neticede salgılanan histamin bahar nezlesi ile ilgili belirtilerin ortaya çıkmasına neden olur. Mevsimsel olarak gelişen saman nezlesinin tetikleyicileri ise sadece yılın belirli zamanlarında semptomlara neden olan polen ve sporlardır.

Benzer yazılar: Sigara İçmeyenlerde Akciğer Kanseri Neden Olur?

Aşağıdakiler saman nezlesinin tetikleyicileri olabilir:

– polen

– sonbaharda yabani otların polenleri

– ilkbahar ve yaz aylarında yeşil çimen

– sıcak havalarda mantar ve küf sporları

– evcil hayvan tüyü

– parfüm

– sigara dumanı

– egzoz dumanı

Saman nezlesi risk faktörleri nelerdir?

Bazı faktörler saman nezlesine yakalanma riskini artırır. Bu faktörler şunlardır:

– Yakın bir akrabanızda saman nezlesi olması sizin de saman nezlesi riskinizi arttırır

– Başka alerjileriniz veya astımınız varsa risk artar

– Egzamanız olması da riski arttırabilir

– Çocukken pasif içici olmak saman nezlesi ihtimalini arttırır. Mesela anneniz sürekli yanınızda sigara içtiyse risk artar.

– Çocukken fazla enfeksiyon geçirmeyen bir kişinin ilerki yıllarda otoimmün problemlerle karşılaşma riski daha yüksek olabilir.

Saman nezlesinin belirtileri nelerdir?

Saman nezlesinin belirtileri ağır veya hafif olabilir. Ayrıca yılın hangi zamanında olunduğuna, hava durumuna ve etrafta ne kadar polen olduğuna göre de değişebilir. Semptomlarınız alerjik olduğunuz maddeye maruz kalmanıza göre değişecektir. Alerjik rinitin en yaygın olarak görülen semptomları şunlardır:

– sürekli hapşırma

– gözlerde kızarma ve sulanma

– burun tıkanıklığı

– burun akıntısı

– boğazda ve ağızda hassasiyet ve kaşıntı

– burunda ve gözlerde hassasiyet ve kaşıntı

– burundan boğaza mukus akması

Yukarıda saman nezlesinin sık karşılaşılan semptomları verilmiştir. Bunların haricinde daha az sıklıkla görülen semptomlar şunlardır:

– koku duyusunda körelme

– baş ağrısı

– yüzde ağrı

– kulak ağrısı

– yorgunluk

Saman nezlesi nasıl teşhis edilir?

Saman nezlesinin teşhisinde doktorunuzun belirti ve semptomlarınızı doğru yorumlaması oldukça önemlidir. Doktorunuz ayrıca alerji testine girmenizi isteyebilir.

Eğer semptomlarınız ciddiyse ve/veya uzun süredir devam ediyorsa doktorunuz sizi bir immünoloji uzmanına sevk edecektir. Çünkü alerjinizin nedeni, mitelar, hayvanlar veya belli gıdalar olabilir.

Saman nezlesi nasıl tedavi edilir?

Öncelikle saman nezlesine karşı alabileceğiniz önlemlerden bahsedelim.

  •    İlk olarak saman nezlenizin temelinde yatan alerjen ile irtibatınızı azaltarak iyileşme yolunda adım atabilirsiniz.

  •    Evde iseniz pencereleri kapatarak polenlerden uzak kalmaya çalışabilirsiniz.

  •    Dışardayken güneş gözlüğü takarak gözlerinizi toz ve polenlerden koruyabilirsiniz.

  •    Polenlerin çoğaldığı zamanlarda dışarıdan eve geldiğinizde üstünüzü değişin ve kıyafetlerinizi yıkayın.

  •    Hayvanlarla temas ettiğinizde direkt elinizi yıkayabilirsiniz. Bu saydıklarımız haricinde reçete edilen tedavi prosedürleri şunlardır:

Antihistaminikler: Antihistaminikler, alerjik rinitte vücudun bir alerjene tepki verdiğinde salgıladığı kimyasal olan histamini etkisiz hale getirerek tedavi eder. Böylece alerjik reaksiyon semptomları durdurulmuş olur.

Antihistaminikler genellikle kaşıntı, hapşırma ve göz sulanması gibi semptomların tedavisinde etkilidir ancak burun tıkanıklığında pek işe yaramayabilirler. Antihistaminikler, tablet, pres veya göz damlası şeklinde uygulama şekillerine sahiptir.

Saman nezlesi tedavisinde kullanılan antihistaminikler arasında setirizin, feksofenadin ve loratadin bulunur. Bunlar tablet formundadır. Azelastin ise burun spreyi formunda iken olopatadin göz damlasıdır. Eski antihistaminiklerin aksine, yeni nesil antihistaminikler genelde uyuşukluğa neden olmaz.

Kortikosteroid burun spreyleri ve damlaları: Kortikosteroidler anti-enflamatuvar etkileri nedeniyle saman nezlesini tedavi etmek için kullanılır. Polen alerjik reaksiyonunuzu tetiklediğinde, burnunuzun içi iltihaplanır. Kortikosteroidler iltihabı azaltabilir ve saman nezlesi semptomlarını önleyebilir.

Antihistaminiklere cevap alınamayan ağır saman nezlesi vakalarında, burnunuz devamlı tıkalıysa, hamileyseniz veya emziriyorsanız doktorunuz kortikosteroid kullanmanızı isteyebilir. Kortikosteroid burun damlaları, kortikosteroid burun spreylerinden daha güçlüdür ve 2 ila 4 haftadan uzun süre kullanılmamalıdır.

Kortikosteroidler, hapşırma ve burun tıkanıklığı da dahil olmak üzere burun ile ilgili semptomların önlenmesinde ve hafifletilmesinde antihistaminik tabletlerden daha uygundur. Ayrıca kaşıntılı ve sulu gözleri rahatlatabilirler. Belirtileriniz başlamadan birkaç hafta önce kullanmaya başlarsanız daha etkilidirler ve düzenli olarak kullanıldığında en iyi şekilde çalışırlar.

Kortikosteroid tabletler: Şiddetli alerjik rinit semptomlarının hızlı bir şekilde tedavi edilmesi gerekiyorsa, doktorunuz 5 ila 7 gün boyunca kullanmanız için kortikosteroid tablet reçete edebilir.

Kortikosteroidlerin 10 günden daha fazla kullanılması önerilmez çünkü kortikosteroid tabletler ne kadar uzun süre kullanılırsa, kilo alımı, psikolojik değişiklikler ve akne gibi yan etkileri yaşama ihtimaliniz o kadar artar.

Nazal dekonjestanlar: Saman nezlesi burnun tıkanmasına neden olabilir. Bu durumda burun spreyi olarak kullanılan dekonjestanlar faydalı olacaktır. Dekonjestanlar burnunuzdaki kan damarlarındaki şişmeyi azaltır ve böylece daha rahat nefes alabilirsiniz.

Bu dekonjestanlar, 7 günden fazla kullanılmamalıdır. Zira burun içerisinde kuruluğa ve tahrişe neden olabilirler ve burun tıkanıklığı semptomlarını daha da kötüleştirebilirler.

Göz damlası: Kızarıklık, kaşıntı ve gözde sulanma (alerjik konjonktivit) gibi gözlerinizi etkileyen saman nezlesi semptomlarını tedavi etmek için göz damlası kullanabilirsiniz. Göz damlaları, gözlerinizdeki iltihabı azaltmak amacıyla azelastin ve olopatadin gibi antihistaminikler içerir.

İmmünoterapi: Yukarıda bahsettiğimiz tedavilerden verim alamamanız ve kalıcı saman nezlesi semptomlarınızın olması durumunda, doktorunuz size immünoterapi tavsiye edebilir.

İmmünoterapide,  polen gibi alerjiniz olan alerjene (alerjiniz olan madde) yavaş yavaş maruz bırakılırsınız ve kontrollü bir ortamda alerjik reaksiyonunuz izlenir. Alerjen size şu şekilde verilebilir:

Cilde enjeksiyon – bu sistemik enjeksiyon immünoterapisi (SIT) olarak bilinir

Dilinizin altında çözünen bir tablet şeklinde – bu dil altı immünoterapi (SLIT) olarak bilinir.

İlk tedaviden sonra bir saate kadar doktor tarafından izlenirsiniz. İlk yıl için polen mevsiminden 3 ay önce tedaviye başlanmalıdır. Alerjene alıştıkça, kullanılan miktar arttırılır.

Yavaş yavaş alerjene karşı bağışıklık geliştirmeye başlarsınız ve alerjik reaksiyonunuzun şiddeti de azalır. Alerjinizin ortadan kalkması için 3 yıllık bir tedavi önerilmektedir.

Kaynakça

How long can my patient use intranasal steroid sprays? / Allergic rhinitis / Hay fever: Overview

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin