Sedasyonun Yan Etkileri

0
12
Sedasyon nedir, yan etkileri nelerdir?
Sedasyon basit prosedürlerde uygulanan hafif düzeyde yatıştırıcıdır. Resim kaynağı: Freepik

Sedasyon nedir?

İlerleyen tıp teknolojileri sayesinde hastaların ameliyat sırasında veya teşhis için yapılan tetkikler esnasında rahat olmalarını ve acı duymamalarını sağlamak için kullanılacak birçok yöntem bulunur. Bu yöntemlerden biri olan sedasyon yaygın olarak kullanılan ve işlem esnasında sizi rahatlatan ve bazen de uykuya dalmanızı sağlayan bir yöntemdir. Sedasyon tipik olarak küçük ameliyatlarda, endoskopi gibi tetkik yöntemlerinde veya lokal anestezik enjeksiyonunun yeterli olmadığı fakat genel anestezinin de gerekli olmadığı kısa prosedürler için tercih edilir. Bu prosedürler arasında biyopsi ve kanser gibi hastalıkları bulmak ve tedavi etmek için boğazın ve kolonun incelenmesi bulunur.

Sedasyonda analjezik ilaçlar da kullanılır. Analjezik ilaç ağrının giderilmesi için kullanılan bir ilaçtır ve genellikle sedasyonla bir arada verilir. Sedasyon ayrıca yoğun bakım ünitesinde solunum cihazına bağlanan hastanın boğazındaki tüpü tolere etmesi için de kullanılır.

Benzer yazılar: AMFETAMİN: ETKİLERİ, ZARARLARI, KULLANIM ALANI

Çocuklarda sedasyon

Birçok test ve prosedür, çocukların belirli bir pozisyonda birkaç dakikadan birkaç saate kadar hareketsiz kalmasını gerektirebilir. Sedasyon, çocukların rahatlamasına yardımcı olmak için sakinleştirici bir ilacın kullanılmasıdır. Çocuğunuzun korkularını ve endişelerini azaltarak onun prosedür esnasında sakin kalmasını sağlar. Ağrı kesici ilaçlarla beraber verilen bu uygulama bu test ve prosedürlerin çocuklar için tamamen sorunsuz geçmesinin yegane yoludur. Bu uygulamanın çocuklar için genel sedasyon riskleri dışında bir riski yoktur.

Çocukların sakinleştirilmesinin gerektiği operasyon ve testler arasında;kemik iliği aspirasyonu, kemik taraması, botox enjeksiyonları, bilgisayarlı tomografi, böbrek fonksiyonu taraması olan DMSA, dermatolojik prosedürler, eklem enjeksiyonları, lomber ponksiyonlar, pozitron emisyon tomografisi, böbrek taraması, manyetik rezonans görüntüleme, girişimsel radyoloji prosedürleri bulunur.

Sedasyonda kullanılan ilaçlar

Sedasyon ilaçları arasında dietil eter, propofol, ketamin, pentobarbital, lorazepam ve midazolam bulunur. Bu ilaçlar verilme şeklinde göre sınıflandırılır.

Oral sedasyon ilaçları: Tabletler ağız yoluyla verilir

Kas içi uygulama: İlaçlar kolunuzun üst kısmından veya kalçanızdan kas içine uygulanabilir.

İntravenöz: İlaçlar damar yoluyla enjekte edilebilir.

Soluma: İlacı yüz maskesi ile alabilirsiniz.

Sedasyon seviyeleri

Bir hastaya verilen ilaç seviyesi, işlemin türüne ve vücudunuzun anesteziye verdiği tepkiye bağlı olarak değişir. Hastanın yaşı, sağlık durumu ve alışkanlıkları da verilecek anestezi türü ve sedasyon seviyesi üzerinde belirleyicidir. Bununla beraber verilen sedasyon seviyesi fark etmeksizin, bir anestezi uzmanı da işleme eşlik etmelidir. Sedasyon seviyeleri ise şunlardır:

Minimal

Minimal sedasyon rahatlamanıza yardımcı olur ancak uyumanızı sağlamaz. Yani bilincinizi korursunuz. Doktorunuzun sorduğu soruları anlayacak ve yanıt verecek kadar bilinçli olduğunuz; bu sedasyon türü doktorunuz işlem esnasında bilinçli olmanıza gerek duyuyor ise uygulanır. Bu tür sedasyon saç mezoterapisi gibi bazı estetik uygulamalarda verilebilir.

Benzer yazılar: SAÇ MEZOTERAPİSİ NEDİR, NASIL UYGULANIR, FAYDALARI NELERDİR?

Orta düzeyde sedasyon

Uyku hissettiğiniz ve işlem esnasında uykuya dalabildiğiniz bir seviyedir. İşlemin bir kısmını hatırlayabilirsiniz de hatırlamayabilirsiniz de.

Derin

Aslında bilinçsiz olmadığınız ancak prosedür boyunca uyuduğunuz ve prosedür sonrası prosedürle ilgili detayların çoğunu unuttuğunuz bir sedasyon türüdür.

Sedasyonun yan etkileri

Sedasyonun yan etkileri genellikle basittir ve minimal düzeydedir. Bu yan etkiler işlem tamamlandıktan sonra birkaç saat kadar sürebilir. Sedasyonun yaygın olarak görülen yan etkileri şunlardır:

  • Uyuşukluk
  • Halsizlik
  • İşlem esnasında olanları hatırlayamama
  • Reflekslerin yavaşlaması
  • Düşük tansiyon
  • Hasta hissetmek
  • Baş ağrısı

Sedasyonun riskleri

Sedasyon nedeniyle hava yolu tıkanıklığı, apne ve düşük tansiyon meydana gelebilir ve bu durumlar basit bir yan etki olmaktan ziyade işlemin riski olarak değerlendirilir. Bu uygulama nedeniyle gerçekleşebilen bu sorunları tespit etmek için işlem esnasında eğitimli sağlık profesyonelleri bulunmalıdır. Ayrıca işlemden sonra uyku hali ve bu ilaçlara karşı vücudun tepki vermesi, perforasyon ve kanama gibi riskler de söz konusudur. Sedasyonun risklerinin en aza indirilmesi için sedasyondan önce uzmanların kapsamlı bir değerlendirme yapması gerekir. Böylece olası riskler engellenmiş olur.

Sedasyon esnasında neler olur?

Bu uygulama esnasında genel olarak aşağıdakiler gerçekleşir:

  • Genellikle damar yoluyla ilaç verilecektir. Ancak ilaç ağız yoluyla veya soluma yoluyla da verilebilir.
  • Eğer ilacı damar yoluyla alırsanız etkilerini hemen hissedersiniz.
  • İlaçtan sonra rahatlayacaksınız ve uykunuz gelecek.
  • Nefes alıp verme hızınız ve tansiyonunuz düşebilir. Bununla beraber nefes almak için yardıma ihtiyacınız da olmayacak. Gene de nefes almanızı rahatlatmak için maske ile oksijen verilebilir.
  • İşlem esnasında kalp atış hızınız, soluğunuz ve tansiyonunuz yakından izlenecektir.
  • İşlem boyunca ya çok az acı hissedeceksiniz veya da hiç ağrı ve acı hissetmeyeceksiniz.
  • Prosedür sona erdiğinde doktorunuz ilacı kesecektir. İlaç kesildikten sonra kısa süre içerisinde normal bilincinize dönmeniz gerekir.

Sedasyon sonrası süreç

Prosedür sonrasında, ilacın etkilerinin azalması ve normal halinize dönmeniz için belli bir süre geçmesi gerekir. Bu süre zarfında belli hususlara dikkat ederek sedasyon sonrası süreci risksiz bir şekilde geçirebilirsiniz.

  • Ameliyathanede veya prosedürün gerçekleştirildiği odada bir saat kadar veya daha fazla kalmanız gerekebilir. Doktorunuz genellikle nabzınız, nefesiniz ve tansiyonunuz normale dönene kadar sizi izleyecektir.
  • Bazı yan etkilerin geçmesi daha uzun sürebilir. Bunun için bir gün kadar beklemeniz gerekebilir. Bir gün boyunca uyuşukluk, baş ağrısı, halsizlik ve mide bulantısı devam edebilir.
  • İşlem sonrası sizi eve götürebilecek bir aile yakını veya arkadaşınız yanınızda olmalıdır. İşlem sonrası uykulu hal ve koordinasyon bozukluğu olabileceği için eve yalnız dönmeniz tehlikeli olabilir.
  • İşlemin yapılacağı gün işten izin alın ve o gününüzü dinlenerek geçirin. Ağır makine çalıştırma ve araba kullanma gibi koordinasyon ve dikkat gerektiren işlerden uzak durun.

Kaynakça

1. Sedation

2. What Is Conscious Sedation?

3. Sedation 

4. YETİŞKİN VE ÇOCUK HASTADA SEDASYON

5. Procedural Sedation

6. Pediatric Sedation

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin