Ana Sayfa A’dan Z’ye Hastalıklar Ülseratif Kolit: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Ülseratif Kolit: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Ülseratif kolit nedir?

Ülseratif kolit, kalın bağırsağın yani kolonun kronik olarak iltihaplanmasıdır. Kolon, sindirim sisteminde sindirilmemiş yemeklerden suyun alınıp kalan atık malzemenin depolandığı kısımdır. Rektum ise anüse bitişiktir ve kolonun son kısmını oluşturur. Ülseratif kolitte, kolonda ülser ve iltihaplanma bulunur.

Ülseratif kolit, bağırsakların iltihaplandığı Crohn hastalığı ile yakından ilişkilidir. Crohn ve ülseratif kolit birlikte enflamatuvar bağırsak hastalığı olarak adlandırılırlar. Bu hastalıkların her ikisi de kronik seyirlidir.

Crohn hastalığı, bağırsak duvarının tüm katmanları dahil olmak üzere gastrointestinal sistemin herhangi bir bölümünü etkileyebilir. Sadece sindirim sistemi ile de sınırlı olmayabilir ve karaciğeri, cildi, gözleri ve eklemleri de etkileyebilir.

Ülseratif kolit ise sadece kolonun iç yüzünü döşeyen mukozada iltihaplanma ve ülser oluşmasına neden olur. Bu hastalık erkekleri ve kadınları eşit derecede etkiler. Ülseratif kolit en sık ergenlik ve yetişkinlik döneminin başlarında ortaya çıkar ancak çocuklukta veya daha geç yaşlarda da ortaya çıkabilir.

Ülseratif kolitin nedenleri nelerdir?

Ülseratif kolit, otoiümmün bir hastalıktır. Diğer tüm otoiümmün sistem hastalıkları gibi bağışıklık sisteminiz sağlıklı olan dokunuza saldırır. Ülseratif kolitte bu doku kalın bağırsaktır.

Yani, bağışıklık sistemi vücudun kendi dokusuna saldırarak kolonun iç astarında iltihaplanmaya neden olur. Bağışıklık sistemi bağırsağın astarına yabancı bakteri ve virüslerle savaşan beyaz kan hücreleri gönderir. Neticede tahriş olan dokuda enflamasyon ve ülserler oluşur.

Ülseratif kolitin ortaya çıkmasından aşağıdaki faktörlerin çeşitli birliktelikleri sorumlu olabilir:

Genler: Bu hastalık kalıtım yoluyla size geçen bir genden kaynaklanıyor olabilir. Uzmanlar ülseratif kolit hastalarının bazılarında anormal genler tespit etmişlerdir.

Bağışıklık sistemi: Bir enfeksiyon bağışıklık sisteminizi tetiklemiş olabilir. Bu şekilde tetiklenen bağışıklık sistemi durmayarak kolon iltihabına neden olabilir.

Çevresel faktörler: Bir bakteri veya virüs gibi bir mikrop kapmanızdan dolayı ülseratif kolit gelişebilir. Ayrıca steroid olmayan antienflamatuvar ilaçlar, antibiyotikler, doğum kontrol hapları da hastalık geliştirme riskini artırabilir.

Ayrıca yağdan zengin bir diyet de hastalık riskini arttırabilir. Stres, bazı yiyecekler, sigara, alkol de semptomlarınızı kötüleştirebilir ve atak yaşamanıza neden olabilir.

Ülseratif kolitin belirtileri nelerdir?

Ülseratif kolitin ilk belirtisi genelde ishaldir. İshal yavaş yavaş da oluşabilir birden ağır bir şekilde de başlayabilir. Semptomlar genelde sabahları daha kötü olur. Bu belirtiler bazen azalabilir veya aylarca hatta yıllarca hiç semptom görülmeyebilir fakat tedavi bırakıldığı takdirde semptomlar ileride geri dönecektir.

Genellikle, iltihabın sadece rektumla ve rektumun hemen bitişiğindeki kolon bölgesiyle sınırlı olduğu hastaların kolonun büyük kısmında iltihabı olan hastalardan daha hafif semptomları vardır ve prognoz (hastalığın seyri) daha iyidir. Ülseratif kolitin farklı türleri, enflamasyonun konumuna ve derecesine göre sınıflandırılır.

Bununla beraber en sık görülen semptomlar şunlardır:

– İshal

– Kanlı ve/veya mukuslu ishal

– Ani büyük tuvalet ihtiyacı

– Karın ağrısı

– İştah kaybı

– Kilo kaybı

– Yorgunluk

– Anemi (kansızlık)

– Ateş

– Dehidrasyon

Ülseratif kolit nasıl teşhis edilir?

Ülseratif kolit kalın bağırsak veya kolonda ortaya çıkan bir hastalıktır. Bilinen bir nedeni veya tedavisi yoktur ancak erken teşhis semptomların kontrol altına alınabilmesi açısından önemlidir. Doktorunuz ülseratif kolitten şüphelendiği takdirde bir takım testler talep edecektir.

Kan ve dışkı testleri: Kan testi ile aneminiz olup olmadığı anlaşılabilir ki anemi ülseratif kolitin belirtilerinden biridir. Ayrıca kan testi, semptomlarınızın başka bir enfeksiyondan kaynaklanıp kaynaklanmadığını da ortaya koyacaktır.

Kan testi ile ayrıca beyaz kan hücrelerinizin artıp artmadığı, albümin seviyeniz ve  C-reaktif protein seviyeniz tespit edebilir ki tüm bu değerler vücudunuzda enflamasyon olup olmadığını gösterecektir. Dışkı testi ile enfeksiyonunuz olup olmadığı tespit edilebilir.

Sigmoidoskopi: Sigmoidoskop denilen esnek ve ucunda kamera olan alet ile doktorunuz rektum ve kolonun rektuma yakın kısmını görüntüleyebilir. Testten önce bağırsaklarınızın temizlenmesi istenecektir. Bunun için doktorunuz müshil ilaçları reçete edebilir. İşlemin kolay geçmesi amacıyla doktorunuz rahatlamanız için ilaç verebilir.

Kolonoskopi: Kolonoskopi tetkik yöntemi olmasının yanı sıra ayakta tedavi prosedürüdür (örn. kolonoskopi esnasında polipler alınabilir). Kolonoskopi genellikle 30 dakika ile bir saat arasında sürer. Operasyondan birkaç gün önce özel bir diyet ve müshil ilacı uygulamanız gerekecektir.

Kolonoskopi esnasında doktorunuz kolonoskop adı verilen esnek ve ucunda kamera olan bir tüple kalın bağırsağınızı, ince bağırsağın baş kısmına kadar inceleyecektir. Gerek gördüğü takdirde biyopsi yani doku örneği alabilir ki böylece rahatsızlığınızın ciddiyeti de daha net bir şekilde görülebilir.

Biyopsi sayesinde doktorunuz, eğer iltihaplı bir durum söz konusuysa, Crohn mu yoksa Ülseratif kolit mi olduğunuzu tespit edebilecektir. Operasyon esnasında rahatlamanıza yardımcı olmak için ilaç veya anestezi alabilirsiniz.

Röntgen: Doktorunuz perfore kolon gibi başka bir rahatsızlığınız olup olmadığını anlamak için röntgen talep edebilir.

BT Taraması: BT taraması sayesinde ülseratif kolitten kaynaklanan komplikasyonlar tespit edilebilir. BT taraması yapmadan önceki gece yarısından sonra sadece içinde hiç katı madde barındırmayan su gibi sıvı içecekler içmeli ve teste 4 saat kala hiçbir şey yememelisiniz.

Testten hemen önce bir solüsyon içmeniz veya bu sıvıyı damara enjeksiyon yoluyla almanız gerekebilir. BT taraması 15 dakika ila 1 saat kadar sürebilir ve sonuçlarınız 24 saat içinde hazır olur.

Ülseratif kolit nasıl tedavi edilir?

Ülseratif kolitin tedavisinde ilaçların ve ameliyatın yanı sıra diyet ve yaşam değişiklikleri de önemli bir yer tutar. Ülseratif kolitten tamamen kurtulmanız için rektum ve kolonunuzu ameliyatla çıkartmanız gerekmektedir; bu operasyon dışındaki tedaviler semptomlarınızı hafifletmeye yönelik olacaktır.

Benzer yazılar: Ülseratif Kolit ve Beslenme: Ülseratif Kolit Hastaları Nasıl Beslenmelidir?

Ülseratif kolit tedavisinde kullanılan ilaçlar şunlardır:

5-aminosalisilik asit (5-ASA): Balsalazid, mesalamin, olsalazin ve sülfasalazin, ülseratif kolit tedavisinde birincil olarak kullanılan ilaçlardır. Genellikle hap formunda olurlar fakat fitil olanları da mevcuttur. Bu ilaçlardan birini almadan önce alerjiniz olup olmadığını doktorunuza bildirin. Alerjiniz varsa doktorunuz sulfa içermeyen 5-ASA reçete edebilir.

Kortikosteroidler: 5-ASA ilaçları işe yaramadığında veya semptomlarınızın çok ağır olması halinde kullanılabilir. Kortikosteroidlerin yan etkileri ve uzun süreli komplikasyonları olabilir bu nedenle doktorlar kortikosteroidleri siz remisyona girene kadar kısa süreli önerirler. Doktorunuz daha sonra semptomlarınızı kontrol etmek için size 5-ASA ilaçlarından reçete edebilir.

İmmünosupresanlar (bağışıklık baskılayıcı ilaçlar): Kortikosteroidler veya 5-ASA ilaçları işe yaramadığı takdirde doktorunuz siklosporin, 6-merkaptopürin (6-MP), azatiyoprin ve takrolimus reçete edebilir.

Biyolojik ajanlar: Ülseratif kolit tedavisinde kullanılan biyolojik ilaçlar arasında adalimumab, adalimumab-atto, adalimumab-adbm, certolizumab pegol, golimumabi, infliximab, infliximab abda, infliximab-dyyb, tofasitinib bulunur.

Ülseratif kolit soru & cevap

Ülseratif kolit kansere neden olur mu?

Ülseratif kolit hastalığında, bağırsak tutulumunun alanı çok büyükse ve hastalık ağır ise bağırsak kanseri riski biraz artabilir. Risk faktörleri arasında, hastalığın süresi ve boyutu, primer sklerozan kolanjit, ailede sporadik kolorektal kanser öyküsü, bağırsak iltihabının derecesi ve hastalığın başlangıç yaşı bulunur.

Ülseratif kolitte beslenmenin hastalığa etkisi var mıdır?

Ülseratif kolit doğrudan kişinin beslenmesi nedeniyle ortaya çıkmayabilir. Genel olarak diyet, genetik ve çevresel faktörlerin bir arada bulunmasıyla hastalığın ortaya çıktığı düşünülmektedir. Ancak bazı besinler semptomlarınızın kötüleşmesine veya atak yaşamanıza neden olabilir. Bu besinler arasında, alkol, çiğ sebze ve meyveler, süt ve süt ürünleri ve kırmızı et bulunur.

Ülseratif kolit ömrü kısaltır mı?

Genel olarak ülseratif kolit hastalarının çoğu, hasta olmayan kişiler gibi normal bir ömür sürerler. Ancak çok ağır vakalarda komplikasyonlar ömrün kısalmasına neden olabilir.

Kaynakça

European evidence-based Consensus on the diagnosis and management of ulcerative colitis / FDA approves new treatment for moderately to severely active ulcerative colitis / Ulcerative colitis

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Tolegen Effluvium Hakkında Her Şey

Telogen Effluvium Nedir? – Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

0
Telogen effluvium nedir? Telogen effluvium bir saç dökülmesi tipidir ve diffüz alopesi örneğidir. Alopesi ise tek başına saç dökülmesi anlamına gelir. Eğer bu saç dökülmesi...