Vanilya: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır. / Okuma süresi: 7 dk 15 sn

0
133
Vanilya kanser
Vanilya çubuğu

Genel bilgiler

Salepgiller familyasından ve Latince adı Vanilla planifolia olan vanilya, tropik, vahşi doğada 25 metreye kadar büyüyebilen ve 30 ila 40 yıl kadar meyve vermeye devam eden çok yıllık otsu bir bitkidir.

Gövdesi tüysüz ve parlak olan vanilyanın koyu yeşil veya sarıya çalan yeşil renkli yaprakları mızrak şeklinde ve etlidir. Vanilyanın fasulyeye benzeyen meyveleri olgunlaştığında sarımsı bir renk alır.

Vanilya tropik bölgelerde yetişir ve bu nedenle Türkiye’de ancak botanik bahçelerinde ve seralarda yetiştirilir.

Biz bu makalemizde vanilya hakkında daha detaylı bilgiler vereceğiz ve bilimsel araştırmalara göre faydaları ve zararları hakkında sizleri aydınlatacağız.

İçindekiler:

Vanilyanın meyve kısmında, ona asıl lezzetini veren vanilin yaklaşık % 1 ila % 2 oranında bulunur. Diğer ana bileşenler  arasında vanilik asit vardır. Bu bitki ayrıca, demir, kalsiyum, magnezyum, manganez, tanenler, polifenoller, serbest amino asitler ve reçine de içerir.

Vanilya nasıl kullanılır?

Vanilyanın kendine has aroması onun birçok pastaya katılmasını sağlar. Vanilya, süt ürünlerinde, içeceklerde, tatlılarda ve unlu mamullerde kullanılır. Doğal vanilya aroması özellikle dondurmalarda oldukça sık tercih edilir.

Üretim alanında vanilya ilaç yapmak için kullanılan şuruplara konur.

Vanilya genellikle ticari olarak toz haline getirilmiş şekilde satılır. Ancak işlemden geçmemiş hali olan vanilya çubuğu olarak bulunması da mümkündür.

Vanilyanın esansiyel yağını şakaklarınıza ve boynunuza sürerek sinirlerinizi yatıştırmak ve gevşemek için kullanabilirsiniz.

Benzer yazılar: Aromaterapi ve Eşsiz Faydaları – Esansiyel Yağların Dünyasına Bir Yolculuk

Yaraların enfeksiyon kapmasını önlemek için, sorunlu bölge üzerinde 2-3 damla damlatabilirsiniz.

Vanilya faydaları

Vanilyanın geleneksel olarak kullanımı

Vanilya çok eski zamanlardan beri baharat olarak ve aroması için kullanılmıştır.

Vanilya geleneksel olarak afrodizyak ve uyarıcı olarak, stres ve sinir hastalıklarına karşı kullanılmıştır.

Gaz, mide bulantısı ve kusma gibi sindirim sistemi rahatsızlıklarına karşı kullanılmıştır.

Vanilyanın bilimsel araştırmalara dayanan faydaları

Vanilya ile ilgili çok fazla bilimsel araştırma yoktur. Ancak vanilyanın içeriğinde ki polifenoller ve vanilin maddesi antioksidan özelliklere sahiptir.

Vanilin ayrıca vanilyaya kendine has aromasını veren bileşiktir ve birçok faydası bu etken madde ile ilgilidir. Bununla beraber vanilyanın faydalarını inceleyen araştırmaların büyük bir çoğunluğu hayvanlar üzerinde yapılmıştır ve insanlar üzerinde birebir aynı etkiler elde edilmeyebilir.

  • Vanilya vitamin ve mineraller açısından zengindir. İçerisinde manganez, bakır, B2, B6 ve B3 vitaminleri, magnezyum ve demir bulunur.
  • Vanilyanın antibakteriyel yani bakteri öldürücü ve antifungal yani mantar öldürücü özelikleri olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur.
  • Vanilyaya lezzet veren vanilinin başka şaşırtıcı özellikleri daha vardır. Vanilin kanser önleyici özelliklere sahip olabilir. 2016 yılında yapılan ve vanilyanın antioksidan ve antikanser özelliklerinin araştırıldığı çalışma bunu desteklemektedir. Araştırma neticesinde vanilinin hem antioksidan etkileri doğrulanmış hem de kanser üzerinde etkili olduğu ve bu etkisinin antimutajen (mutasyon önleyici) olması ile ilgili olduğu görülmüştür.

Benzer yazılar: Üzüm Çekirdeği: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

  • Vanilyanın etken maddesi olan vanilinin antidepresan özellikleri olabilir. Fareler üzerinde yapılan araştırmalarda, vanilinin 100 mg/kg dozunda takviye olarak verildiğinde, fluoksetin ile kıyaslanabilecek düzeyde antidepresan aktivite gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırma insanlar üzerinde yürütülmediği için doz ve uygulama şekli ile ilgili kesin bir şey söyleyemeyesek de siz vanilyanın esansiyel yağını koklayarak bu etkilerinden faydalanabilirsiniz.
  • Vanilinin analjezik yani ağrı kesici özellikleri olabilir ancak bu konuda daha geniş çaplı araştırmalar yapılması gerekmektedir.
  • Fareler üzerinde yapılan araştırmalar vanilin ekstrelerinin, pro-enflamatuvar değerleri azalttığını ve böylece enflamasyon yani iltihap ile savaştığını desteklemektedir. Bu etkileriyle farelerde karaciğer hasarını da önlediği görülmüştür.
  • Hipertansiyonlu sıçanlara vanillik asit ekstrelerinin kalp damar sağlığında iyileşme sağladığı görülmüştür. 4 hafta boyunca günde 25-100 mg / kg, vanillik asit takviyelerinin, kontrollerle karşılaştırıldığında, hayvanlarda oksidatif stresi azalttığı, antioksidan enzimleri arttırdığı, kan lipid seviyelerini azalttığı ve sol ventriküler fonksiyonu düzelttiği görülmüştür.
  • Vanilin, yüksek kan şekeri seviyelerini de düşürebilir ve bu nedenle tip 2 diyabet için faydalı olabilir. Fareler üzerinde yapılan araştırmalarda vanilin 15 gün boyunca 12.5-50 mg/kg dozunda uygulandığında, kan şekeri ve kan lipid seviyelerini düşürmüştür.
  • Vanilyanın etken maddesi olan vanilin nörolojik açıdan faydalı olabilir. Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda vanilin ekstrelerinin 300 mg/kg dozunda beyin toksisitesine karşı etkili olduğu görülmüştür. Vanilin beyni oksidatif strese karşı korumuş ve beyinde enflamatuvar sitokinlerin oluşumunu azaltmıştır.
  • Vanilyanın sakinleştirici özellikleri bebekler üzerinde de denenmiştir. Kan alımı esnasında vanilin kokusuna maruz kalan bebeklerin sakinleştiği görülmüş ve kalp atış hızları ve kan oksijen satürasyonu etkilenmemiştir.

Vanilya zararları

Vanilya normal miktarlarda yiyeceklerle alındığında zararlı değildir.

Yiyeceklerle beraber normal miktarlarda alındığında hamilelik ve emzirme döneminde zararlı değildir.

Vanilya etkileşimleri

Vanilyanın bilinen herhangi bir etkileşimi yoktur. Ancak bu hiçbir zaman hiçbir ilaçla etkileşime girmeyeceği anlamına gelmez.

Kaynakça

Overview of the Role of Vanillin on Redox Status and Cancer Development / A Comprehensive Review on Vanilla Flavor: Extraction, Isolation and Quantification of Vanillin and Others Constituents / Vanillin as an antioxidant in rat liver mitochondria: Inhibition of protein oxidation and lipid peroxidation induced by photosensitization / Induction of Apoptosis and Autophagic Cell Death by the Vanillin Derivative 6-bromine-5-hydroxy-4-methoxybenzaldehyde / Vanillin (3-methoxy-4-hydroxybenzaldehyde) Inhibits Mutation Induced by Hydrogen Peroxide / Evaluation of Chemical Variability of Cured Vanilla Beans (Vanilla Tahitensis and Vanilla Planifolia) / Evaluation of antidepressant activity of vanillin in mice / Evaluation of the antioxidant, anti-inflammatory and hepatoprotective properties of vanillin in carbon tetrachloride-treated rats / Antihypertensive and antioxidant potential of vanillic acid, a phenolic compound in L-NAME-induced hypertensive rats: a dose-dependence study / Protective effects of vanillic acid on electrocardiogram, lipid peroxidation, antioxidants, proinflammatory markers and histopathology in isoproterenol induced cardiotoxic rats / Toxicology study of vanillin on rats via oral and intra-peritoneal administration / Effects of Breast Milk and Vanilla Odors on Premature Neonate’s Heart Rate and Blood Oxygen Saturation During and After Venipuncture

 

 

 

 

 

 

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin