Ana Sayfa A’dan Z’ye Hastalıklar Vaskülit: Nedenleri, Belirtileri, Teşhis ve Tedavisi

Vaskülit: Nedenleri, Belirtileri, Teşhis ve Tedavisi

Vaskülit nedir?

Kan damarlarının iltihaplanması vaskülit olarak adlandırılır. Vücudun kan damarlarından oluşan sisteme vasküler sistem denir. Kan damarları, oksijenden zengin kanı dokulara taşıyan arterlerden ve oksijeni bitmiş kanı dokulardan akciğerlere geri götüren damarlardan oluşur.

Vaskülit, kan damarlarından herhangi bir türünün duvarlarında oluşan iltihaplanma ve hasar ile ortaya çıkar. Bu rahatsızlık vücudun farklı bölgelerini etkileyebilir ve etki ve semptomlar vücudun hangi bölümünün etkilendiğine göre değişir.

Vaskülitten ötürü kan damarlarının duvarlarında skar, zayıflama, daralma ve kalınlaşma oluşur. Vaskülit akut ve kısa süreli veya kronik ve uzun süreli olabilir. Vaskülit nedeniyle dokuların yeterli besin ve oksijen açısından zengin kan alamaması durumunda organ hasarı ve hatta bazen ölümle sonuçlanan tablolar izlenebilir.

Aşağıdaki hastalıklar vaskülit örnekleridir:

– Behçet hastalığı

– Kawasaki hastalığı,

– Takayasu arteriti,

– Dev hücreli arterit (temporal arterit)

– Poliarteritis nodosa

– Henoch-Schönlein purpurası

– Buerger Hastalığı

– Merkezi sinir sistemi vasküliti

Aşağıdaki hastalıklarda ve durumlarda ise ikincil olarak ortaya çıkabilir:

– Bazı kanserler (lenfoma ve multipl myelom)

– Romatoid artrit ve lupus gibi romatolojik hastalıklar

– Enfeksiyonlar (örn. Hepatit B)

– İlaçlar

– Amfetamin ve kokain gibi kimyasallara maruz kalmak

Benzer yazılar: Osteoporoz Risk Faktörleri Nelerdir? Osteoporoz Önlenebilir Mi?

Vaskülitin nedenleri nelerdir?

Vaskülit, bağışıklık sistemi kendi kan damarlarını yabancı olarak görüp saldırdığında oluşur yani otoimmün bir hastalıktır. Vaskülitin asıl nedeni tam olarak bilinmemektedir fakat vaskülitin gelişmesine neden olan bazı tetikleyici faktörler ortaya konulmuştur; bu faktörler şunlardır:

– Enfeksiyonlar

– Alerjik reaksiyonlar

– Bazı kanserler

– İmmün sistem (bağışıklık sistemi) bozuklukları

Vaskülit belirtileri nelerdir?

Vaskülit genellikle aşağıdaki belirtilere neden olur:

  • Ateş
  • Yorgunluk ve halsizlik
  • İştahsızlık
  • Kilo kaybı
  • Uyuşukluk ve güçsüzlük
  • Kalbi etkilediği takdirde konjestif kalp yetmezliği
  • Beyni etkilediği takdirde baş ağrısı, nöbet, felç vs.
  • Deriyi etkilediği takdirde deride döküntü ve ülser
  • Kasları etkilediği takdirde kas ağrısı
  • Böbrekleri etkilediği takdirde böbrek yetmezliği

Vaskülit nasıl teşhis edilir?

Vaskülitin teşhis edilebilmesi için çeşitli tetkikler mevcuttur. Bu tetkikler şunlardır:

Kan testleri

Eritrosit sedimantasyon hızı (ESR) testi: Bu test ile kırmızı kan hücrelerinin dibe çökme süresi ölçülür. Kırmızı kan hücreleri normalden daha hızlı dibe çökerse vücutta enflamasyon yani iltihaplı bir durum olduğu anlamına gelir.

C-reaktif protein (CRP) testi: Normal değerlerden yüksek CRP değeri vücutta enflamasyon olduğunu gösterir.

Trombosit sayısı: Trombositler kanımızın pıhtılaşmasını sağlar.

Tam kan sayımı.

İdrar testleri.

Röntgen, BT taraması, MRG taramaları.

Anjiyograf: Anjiyografi ince, uzun ve esnek bir tüptür. Anjiyografi ile kan damarlarının durumu gözlenebilir. Anjiyografi esnasında kateter yoluyla kan damarlarına bir boya enjekte edilir. Bu boya röntgen görüntülerinin görünebilmesini sağlar.

Biyopsi: Biyopsi ile kan damarlarından örnek alınır. Doktorunuz kan damarını vaskülitin belirtileri açısından inceleyecektir.

Vaskülit nasıl tedavi edilir?

Tedavi vaskülitin tipine, hastalığın ciddiyetine ve tutulan organlara göre değişecektir. Vaskülit tedavileri genellikle iltihabı söndürmek ve bağışıklık sistemini baskılamak olacaktır. En sık prednizon gibi kortizonlar kullanılır.

Ayrıca siklofosfamid vb. immünsupresan yani bağışıklık baskılayıcı ilaçlar da kullanılabilir.

Bunlara ek olarak vaskülit aktifken etkilenen kalp ve akciğer gibi organlar için spesifik tedavi gerekebilir.

Kaynakça

Causes of vasculitis / EULAR recommendations for the management of primary small and medium vessel vasculitis

POPÜLER YAZILAR

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

bebek uyutma

Basit Bebek Uyutma Yolları: 4 Adımda Bebeğinizi Uyutun

0
Yetişkinlere iş eğitimi, çocuklara tuvalet eğitim nasıl veriliyorsa, bebeklere de uyku eğitimi verilmelidir. Uyku en temel ihtiyacımızdır ve bir bebeğin düzensiz ya da kötü...