Yeşil Çay: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Bilimsel araştırmalara dayanarak hazırlanmıştır. / Okuma süresi: 9 dk 51 sn

0
140
Yeşil çay kalp hastalıkları
Demleme yeşil çay

Genel bilgiler

Latince adı Camellia sinensis olan yeşil çay, çaygiller familyasından Doğu Asya’ya özgü ancak başka yerlerde de yetişen yaprak dökmeyen çalı görünümünde çok yıllık bir ağaççıktır.

Ülkemizde çay, Doğu Karadeniz bölgesinde, özellikle Rize’de yoğun olarak yetiştirilmektedir. Çayın okside olmamış hali olan bu çayın yabani olarak yetişen ağaçları 10-15 metre kadar uzayabilir.

Yani siyah çay ile yeşil çay esasen aynı bitkidir fakat yeşil çay, siyah çay kadar işlenmemiştir ve bu nedenle antioksidan özelliklerini kaybetmemiştir.

Çay bitkisinin yapraklarının sapları kısa, uzun ve sivri dişlidir. Çiçekleri beyazdır fakat bazı türlerinin çiçekleri sarımsı veya pembemsi olabilir. Hafif bir kokusu olan çay bitkisinin meyvesi odunsu yapılı ve kapsül şeklindedir ve bitkinin tohumlarını yaşamaktadır.

Çayın içerisinde, tanenler, kafein, B vitaminleri, C vitamini, E vitamini, saponinler, magnezyum, potasyum, sodyum ve manganez bulunur.

Yeşil çay nasıl kullanılır?

Tıbbi yararlarının yanında içecek olarak kullanılan bu çay antioksidan açısından oldukça zengindir.

Yeşil çay nasıl yapılır?

• 1 bardak klorsuz suyu kaynatınız.

• Kaynadıktan sonra ocaktan alınız.

• 1 çay kaşığı veya 1 poşet çay şeklindeki yeşil çayı fincana koyunuz ve üstüne kaynamış suyu dökünüz.

• Ayrıca kaynar suyu dökmeden önce bardağı buharda ısıtabilirsiniz.

• Yeşil çayı 2 ila 3 dakika kadar demledikten sonra süzünüz.

Yeşil çay faydaları

Geleneksel olarak kullanımı

Bu çay özellikle Geleneksel Çin Tıbbı ve Ayurveda‘da kullanılır. Yeşil çay, geleneksel olarak, zihinsel uyanıklık sağlamak, kilo vermek ve kalp sağlığı için, yüksek kolesterol, diyabet ve düşük tansiyona karşı kullanılmıştır.

Yeşil çayın bilimsel araştırmalara dayanan faydaları

Yeşil çay, flavanoller, flavandioller, flavonoidler, fenolik asitler olmak üzere polifenoller açısından zengindir ve sağlığa yönelik faydaları bu içeriğiyle ilgilidir. Yeşil çayın içerisinde bulunan polifenollerin büyük bir çoğunluğu kateşinler olarak bilinen flavonollerdir. Yeşil çayda dört çeşit kateşin bulunur: epikateşin, epigallokateşin, epikateşin-3-gallat ve EGCG.

Kalp hastalıkları

Birçok bilimsel araştırma yeşil çayın kalp hastalıkları ve inmeye karşı koruyabileceğini göstermektedir. Örneğin 2015 yılında yapılan bir araştırmada yeşil çayın içerisinde bulunan kateşinlerin kalp hastalıkları ile olan ilişkisi incelenmiştir. Bu araştırmada önemli bulgulara ulaşılmıştır; bu bulgular şunlardır:

(1) Yeşil çayın içerisindeki antioksidan özelliği olan kateşinler hücrelere zarar veren serbest radikallerle savaşır ve böylece vücudu kronik hastalıklara karşı korur.

(2) Gene kateşinler bağırsaklardan lipid emilimini azaltır. Bu nedenle yeşil çay kilo kontrolüne ve kilo vermeye katkıda bulunabilir.  

(3) Kateşinler vasküler enflamasyonu ve aterosklerozu (damar sertliği) önler. Bu nedenle yeşil çayın kalp hastalıkları ve inme riskine karşı koruyucu olduğunu söyleyebiliriz.

(4) Kateşinler ayrıca trombojenezi engeller. Yani kan pıhtılarının oluşmasını önler. Tüm bu bulgulara dayanarak yeşil çayın kalp sağlığı için olağanüstü faydaları olduğunu söyleyebiliriz.

Bunun dışında diyetlerinde daha fazla yeşil çay tüketen insanların, toplam kolesterol seviyelerinin daha iyi ve kötü kolesterol de denilen LDL kolesterol ve trigliserit adı verilen kan yağlarının daha düşük olduğu görülmüştür.

Yeşil çayın düşük kan basıncı yani düşük tansiyon üzerinde olumlu etkileri olabileceğini gösteren çalışmalar mevcuttur.

Diyabet

Yeşil çay diyabet üzerinde faydalı olabilir. Bu etkisini bir içerisinde bol miktarda bulunan bir kateşin olan epigallokateşin gallattan (EGCG) alır.

2006 yılında yapılan bir araştırmada epigallokateşin gallat maddesinin diyabet hastası farelerde glukoz toleransını arttırdığı görülmüştür. Yani kan şekeri seviyelerini iyileştirir.

Benzer yazılar: Yasemin: Faydaları, Zararları ve Etkileşimleri

Obezite

Yeşil çayın metabolizmayı hızlandırdığı ve kilo vermeye katkıda bulunduğu iddia edilir ve bu nedenle diyet yapanların listesinin vazgeçilmezlerindendir. Ancak bu konudaki bilimsel araştırmaların biraz çelişkili olduğunu söyleyebiliriz.

Bununla beraber bazı epidemiyolojik ve klinik çalışmalar yeşil çayın etken maddesi olan EGCG’nin obezite ve diyabet üzerinde etkili olabileceğini göstermektedir. Bu faydasının, enerji dengesi, lipid ve karbonhidrat metabolizması üzerindeki etkileri ile ilgili olabileceği düşünülmektedir. 

İnsanlar üzerinde yapılan bilimsel araştırmalar, ECGG’nin yağ oksidasyonunu arttırarak kilo vermeye katkıda bulunabileceğini göstermektedir. Ancak yeşil çayın bu etkilerinin ve gerekli ve yeterli dozun belirlenmesi için daha geniş çaplı araştırmalar yapılması gerekmektedir.

Diğer

  • Bu çay ayrıca, tıpkı siyah çay gibi içerisindeki kafein sayesinde zihinsel uyanıklık da sağlayabilir.
  • Bazı bilimsel araştırmalar, yeşil çay özlerinin ve yeşil çaydan elde edilen bileşenlerin oksidatif stres ve nörolojik problemlerin önlenmesinde etkili olduğunu göstermektedir.
  • Hayvanlar üzerinde yapılan birçok çalışma yeşil çayın birçok kanser üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Bu kanserler arasında akciğer, yemek borusu, mide, ince bağırsak, kolon, karaciğer, pankreas ve meme bulunur. Bununla beraber insanlar üzerinde yapılan araştırmalar genel olarak yeşil çayın kanserin önlenmesinde ve tedavisinde çok etkili olmadığını göstermektedir. Bu nedenle National Cancer Institute, yeşil çayın kanser için kullanılmasını tavsiye etmemektedir.

Yeşil çay zararları

Yeşil çay aşırıya kaçılmadıkça zararlı değildir. Ancak aşırı miktarlarda tüketildiğinde kafein içeriğinden dolayı yan etkilere neden olabilir.

Bu yan etkiler arasında baş ağrısı, düzensiz kalp atışı, sinirlilik, uyku sorunları, mide ekşimesi, baş dönmesi ve kulak çınlaması bulunur.

Çay aşırı tüketildiği takdirde aşağıdaki faktörlerden ötürü zararlı olabilir: (1) kafein içeriği, (2) alüminyum içerme ihtimali, (3) çayın içerisinde bulunan polifenollerinin demir emilimine etkisi.

Ayrıca yüksek dozlarda kullanıldığında karaciğer hasarına da neden olabilir.

Kafein içeriğinden ötürü anksiyete yani kaygı durumunu kötüleştirebilir.

Bu bitki kan sulandırıcı etki gösterebilir ve bu nedenle kanama riskini de arttırabilir.

Yeşil çay şeker kontrolünü etkileyebileceği için diyabet hastaları tarafından dikkatli bir şekilde kullanılmalıdır.

Yüksek tansiyonu olan kişilerin tansiyonunun daha da çıkmasına neden olabilir. Bunun nedeni içeriğindeki kafeindir. Bu nedenle ölçülü kullanılmalıdır.

Yeşil çay, kalp rahatsızlığı veya önemli kardiyovasküler sorunları olan kişiler tarafından alınmamalıdır.

Hamilelik ve emzirme döneminde bu çay en fazla 6 bardak içildiği takdirde zararlı değildir.

Yeşil çay etkileşimleri

Yeşil çay, sinir sistemine etki eden amfetamin ve türevleri ve kokain ile etkileşime girebilir.

Antibiyotiklerle etkileşime girebilir. Bunun nedeni antibiyotiklerin yeşil çayın emilimini arttırma ihtimalleridir.

Yeşil çayın kalp hastalıkları için kullanılan ilaçlarla etkileşime girdiği rapor edilmiştir.

Vücut yeşil çaydaki kafeini parçalar. Doğum kontrol hapları, vücudun kafeini parçalama hızını azaltabilir. Doğum kontrol hapları ile birlikte yeşil çay içmek titreme, baş ağrısı, kalp atışında hızlanma gibi yan etkilere neden olabilir.

Yeşil çaydaki kafein vücudu uyarabilir. Depresyon için kullanılan bazı ilaçlar da vücudu uyarabilir. Bu çay ve depresyon için kullanılan ilaçları beraber almak vücudun çok fazla uyarılmasına ve hızlı kalp atışı, yüksek tansiyon, sinirlilik gibi ciddi yan etkilere neden olabilir.

Yeşil çay lityumun vücuttan atılış hızını etkileyebilir; bu nedenle lityum ilacı ile etkileşime girebilir.

Kaynakça

Update of Green Tea Interactions With Cardiovascular Drugs and Putative Mechanisms / Epigallocatechin Gallate Supplementation Alleviates Diabetes in Rodents / Green Tea Catechins and Cardiovascular Health: An Update / The Protective Effect of Habitual Tea Consumption on Hypertension / Tea Intake, COMT Genotype, and Breast Cancer in Asian-American Women / Green Tea Attenuates Diabetes Induced Maillard-type Fluorescence and Collagen Cross-Linking in the Heart of Streptozotocin Diabetic Rats / Green Tea Intake Lowers Fasting Serum Total and LDL Cholesterol in Adults / Tea Consumption and Ovarian Cancer Risk / Catechin Safely Improved Higher Levels of Fatness, Blood Pressure, and Cholesterol in Children / Effect of Green Tea Consumption on Endothelial Function and Circulating Endothelial Progenitor Cells in Chronic Smokers / Beneficial effects of green tea: A literature review / Cancer Prevention with Green Tea and Its Principal Constituent, EGCG: from Early Investigations to Current Focus on Human Cancer Stem Cells / Tea and Cancer Prevention

YORUM YAP

Lütfen bir yorum yaz
Lütfen isminizi girin